# Şûrâ Sûresi, 21. Âyet (42:21)

> أَمْ لَهُمْ شُرَكَـٰٓؤُا۟ شَرَعُوا۟ لَهُم مِّنَ ٱلدِّينِ مَا لَمْ يَأْذَنۢ بِهِ ٱللَّهُ ۚ وَلَوْلَا كَلِمَةُ ٱلْفَصْلِ لَقُضِىَ بَيْنَهُمْ ۗ وَإِنَّ ٱلظَّـٰلِمِينَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ

*Em lehum şurakâu şera'û lehum mine-ddîni mâ lem ye/żen bihi(A)llâh(u)(c) velevlâ kelimetu-lfasli lekudiye beynehum(k) ve-inne-zzâlimîne lehum ‘ażâbun elîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Yoksa, Allah'ın izin vermediği bir dini kendilerine tutulacak yol kılan ortakları mı var? Eğer (cezaların ertelenmesine dair) kesin hükmü olmasaydı, derhal aralarında hüküm verilirdi. Şüphesiz, zalimler için elem dolu bir azap vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/42/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şûrâ Suresi'nin 21. ayeti, Allah'ın izni olmaksızın din adına hüküm koyanların durumunu ve bunun ahiretteki karşılığını ele almaktadır. Ayet, 'şerike' (ortak koşma), 'şeraa' (hüküm koyma), 'ezine' (izin verme), 'fasl' (ayırma, hüküm verme) ve 'zalim' (zulmeden) gibi temel kavramlar üzerinden, ilahi otoriteye müdahalenin ve bunun sonuçlarının dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"شُرَكَـٰٓؤُا۟","root":"ش ر ك","rootLatin":"ş-r-k","meaning":"Allah'a ortak koşulan, O'nunla birlikte hüküm koyma yetkisi atfedilen varlıklar veya kişiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şirk (ş-r-k kökünden), iki şeyden birinin diğerine katılmasıdır. Allah'a şirk koşmak ise, O'nun mülkünde veya hükmünde başkasını ortak kılmaktır. Ayetteki 'şürekâ' kelimesi, Allah'ın dininde O'nun izni olmaksızın hüküm koyma cüretini gösteren, ilahi otoriteye ortaklık iddia eden varlıkları ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şürekâ, burada Allah'ın dininde O'nunla birlikte hüküm koyanlar anlamındadır. Bu, mecazi bir kullanımdır; zira gerçekte Allah'ın ortağı yoktur. Ancak, O'nun yetkisini gasp etmeye çalışanlar, sanki O'na ortakmış gibi davranmaktadırlar."}]},{"word":"شَرَعُوا۟","root":"ش ر ع","rootLatin":"ş-r-'-","meaning":"Allah'ın izni olmaksızın din adına hükümler, yasalar koymak, meşru kılmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şer' (ş-r-'- kökünden), su içme yerine ulaşmak veya bir yolu açmaktır. Dinde ise, Allah'ın kulları için koyduğu hükümlerdir. 'Şeraû' fiili, burada Allah'ın koymadığı, O'nun izni olmayan hükümleri din adına koyma, yani kendi heva ve heveslerine göre bir yol belirleme anlamında kullanılmıştır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Şer' kelimesi, bir şeyi açık ve belirgin kılmak, bir yol açmak demektir. Ayetteki 'şeraû' fiili, Allah'ın dininde olmayan bir şeyi, sanki dindenmiş gibi ortaya koymak, insanlara bir yol olarak sunmak manasına gelir. Bu, ilahi şeriata aykırı bir hüküm ihdas etmektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Şerî'at kavramı, Kur'an'da Allah tarafından belirlenmiş, açık ve net bir yol anlamına gelir. 'Şeraû' fiili ise, bu ilahi şerî'atın dışına çıkarak, kendi heva ve heveslerine göre bir 'şerî'at' oluşturma çabasını ifade eder. Bu, Allah'ın mutlak hükümranlığına karşı bir meydan okumadır."}]},{"word":"يَأْذَنۢ","root":"أ ذ ن","rootLatin":"e-z-n","meaning":"Allah'ın bir şeye izin vermesi, ruhsat tanıması, onaylaması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İzin (e-z-n kökünden), bir şeyi yapmaya ruhsat vermek, müsaade etmektir. Ayetteki 'lem ye'zen bihi' ifadesi, Allah'ın o şeye asla izin vermediğini, onaylamadığını ve meşru kılmadığını kesin bir dille belirtir. Bu, ilahi iradenin mutlaklığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İzin, bir şeyin yapılabilirliğine dair bir ruhsat ve yetki vermektir. Allah'ın izin vermemesi, o fiilin veya hükmün ilahi rızaya ve şeriata aykırı olduğunu, dolayısıyla batıl olduğunu gösterir. Ayetteki bağlamda, din adına konulan hükümlerin ilahi onaya sahip olmaması, onların geçersizliğini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْفَصْلِ","root":"ف ص ل","rootLatin":"f-s-l","meaning":"Kesin hüküm, ayırma, nihai karar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fasl (f-s-l kökünden), iki şeyi birbirinden ayırmak, bir şeyi kesip koparmaktır. Hükümde ise, hak ile batılı birbirinden ayırarak kesin bir karara varmaktır. Ayetteki 'kelimetü'l-fasl', kıyamet gününde verilecek olan nihai ve kesin hükmü, yani Allah'ın adil yargısını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Fasl, bir meselede sonuca ulaşmak, ihtilafı gidermek demektir. 'Kelimetü'l-fasl', Allah'ın ezelde takdir ettiği, kıyamet günü insanlar arasında hüküm vereceğine dair sözüdür. Bu söz olmasaydı, dünyada iken bu tür ihtilaflar hemen çözülürdü, ancak Allah'ın hikmeti gereği bu hüküm ahirete ertelenmiştir."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Allah'ın koyduğu sınırları aşan, haksızlık eden, zulmeden kişiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm (z-l-m kökünden), bir şeyi ait olmadığı yere koymak, haddi aşmaktır. Kur'an'da zulüm, Allah'a şirk koşmak, O'nun emirlerine karşı gelmek ve insanlara haksızlık etmek gibi geniş bir anlam yelpazesini kapsar. Ayetteki 'zalimin', Allah'ın dininde O'nun izni olmaksızın hüküm koyarak haddi aşanları ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Zulüm, Kur'an'ın temel ahlaki kavramlarından biridir ve genellikle ilahi düzene karşı gelme, adaletsizlik yapma anlamında kullanılır. Allah'ın dininde O'nun izni olmaksızın hüküm koymak, en büyük zulümlerden biri olarak kabul edilir, çünkü bu, ilahi otoriteye tecavüzdür ve Allah'ın hakkını gasp etmektir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","hukuk-ceza","ahiret-mukafat","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"شُرَكَـٰٓؤُا۟","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ر-ك","rootLatin":"ş-r-k","lemma":"شَرِيك","form":"Fe'âil","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"ortaklar"},{"position":4,"surface":"شَرَعُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ر-ع","rootLatin":"ş-r-'-","lemma":"شَرَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"meşru kıldılar"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"ٱلدِّينِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-ي-ن","rootLatin":"d-y-n","lemma":"دِين","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"din"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şey"},{"position":9,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":10,"surface":"يَأْذَنۢ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ذ-ن","rootLatin":"'-dh-n","lemma":"أَذِنَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"izin vermedi"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"'-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"وَلَوْلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer olmasaydı"},{"position":14,"surface":"كَلِمَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلِمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kelime, söz"},{"position":15,"surface":"ٱلْفَصْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ص-ل","rootLatin":"f-s-l","lemma":"فَصْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ayırma, hüküm"},{"position":16,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":16,"surface":"قُضِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ض-ي","rootLatin":"q-d-y","lemma":"قَضَى","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hükmedildi"},{"position":17,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":17,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":19,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"zalimler"},{"position":20,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":20,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":21,"surface":"عَذَابٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"azap"},{"position":22,"surface":"أَلِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ء-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"أَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"elem verici"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Şûrâ Sûresi** · *42/21*
- **Şûrâ Sûresi** · *42/21*
- **Şûrâ Sûresi** · *42/21*
- **Şûrâ Sûresi** · *42/21*
