# Şûrâ Sûresi, 27. Âyet (42:27)

> ۞ وَلَوْ بَسَطَ ٱللَّهُ ٱلرِّزْقَ لِعِبَادِهِۦ لَبَغَوْا۟ فِى ٱلْأَرْضِ وَلَـٰكِن يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَآءُ ۚ إِنَّهُۥ بِعِبَادِهِۦ خَبِيرٌۢ بَصِيرٌ

*Velev besata(A)llâhu-rrizka li'ibâdihi lebeġav fî-l-ardi velâkin yunezzilu bikaderin mâ yeşâ/(u)(s) innehu bi'ibâdihi ḣabîrun basîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Allah, kullarına (tümüne birden) rızkı bol bol verseydi, yeryüzünde mutlaka azgınlık ederlerdi. Fakat O, rızkı dilediği ölçüde indirir. Şüphesiz O, kullarından hakkıyla haberdardır ve onları hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/42/27

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şûrâ Suresi'nin 27. ayeti, Allah'ın rızkı dağıtımındaki hikmetini ve bu dağıtımın insan davranışları üzerindeki etkisini dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'rızık', 'bağy', 'kader', 'habîr' ve 'basîr' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi takdiri ve insan doğasını açıklamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"ٱلرِّزْقَ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Allah'ın kullarına bahşettiği maddi ve manevi her türlü nimet.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rızık, devamlı olarak verilen şeydir. Hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsar. Bu ayetteki 'rızık', Allah'ın kullarına bol bol vermesi durumunda ortaya çıkacak azgınlığa işaret ederek, rızkın sadece maddi bir geçim kaynağı olmadığını, aynı zamanda bir imtihan vesilesi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Rızık, Allah'ın kullarına bahşettiği her şeydir. Ayetteki 'rızkı bol bol verseydi' ifadesi, mecazi olarak, insanların bu bolluk karşısında şımarıp haddi aşacaklarına delalet eder. Bu, rızkın sadece bir geçim aracı değil, aynı zamanda bir terbiye aracı olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre 'rızık' kavramı, Kur'an'da sadece maddi geçim kaynağı olarak değil, aynı zamanda Allah'ın lütfu ve inayeti olarak da ele alınır. Bu ayette rızkın sınırlı verilmesi, insanın ahlaki dengesini koruması için ilahi bir tedbir olarak sunulur, zira sınırsız rızık 'bağy'e yol açabilir."}]},{"word":"لَبَغَوْا۟","root":"ب غ ى","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Haddi aşmak, zulmetmek, azgınlık etmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bağy, haddi aşmak ve zulmetmektir. Ayetteki 'yeryüzünde azgınlık ederlerdi' ifadesi, rızkın bolluğunun insanları şımartarak fesat çıkarmaya ve başkalarına haksızlık etmeye sevk edeceğini belirtir. Bu, insanın doğasındaki zaafiyete ve imtihan karşısındaki eğilimine işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bağy, bir şeyi haddinden fazla istemek veya haddi aşmaktır. Ayetteki kullanımı, rızkın bol verilmesi durumunda insanların şükür yerine nankörlük edip yeryüzünde bozgunculuk çıkaracaklarını ifade eder. Bu, Allah'ın rızkı ölçülü vermesinin hikmetini açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'bağy' kelimesinin Kur'an'da genellikle olumsuz bir anlam taşıdığını ve haddi aşma, zulmetme, isyan etme gibi manalara geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'bağy', rızık bolluğunun insanları şımartarak ahlaki yozlaşmaya ve toplumsal düzensizliğe sürükleyebileceği tehlikesini vurgular."}]},{"word":"بِقَدَرٍ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Bir ölçüye göre, belirli bir miktar ve düzen içinde.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kader, bir şeyi ölçüyle ve belirli bir miktarla yapmaktır. Ayetteki 'bir ölçüye göre indirir' ifadesi, Allah'ın rızkı hikmetine uygun olarak, her kulun ihtiyacına ve imtihanına göre takdir ettiğini gösterir. Bu, ilahi adaletin ve düzenin bir yansımasıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kader, bir şeyin miktarını ve niteliğini belirlemektir. Ayetteki 'bir ölçüye göre indirir' ifadesi, Allah'ın rızkı rastgele değil, belirli bir plan ve hikmet dahilinde dağıttığını vurgular. Bu, insanların azgınlık etmemesi için ilahi bir tedbirdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'kader' kavramının Kur'an'da ilahi takdir ve ölçü anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette rızkın 'bir ölçüye göre' indirilmesi, Allah'ın her şeyi bir denge ve hikmetle yarattığını, bu dengenin bozulmasının ise insan için olumsuz sonuçlar doğuracağını ifade eder."}]},{"word":"خَبِيرٌۢ","root":"خ ب ر","rootLatin":"h-b-r","meaning":"Her şeyden haberdar olan, her şeyi bilen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Habîr, bir şeyin iç yüzünü ve gizli yönlerini bilen demektir. Ayetteki 'kullarından haberdardır' ifadesi, Allah'ın kullarının durumlarını, niyetlerini ve rızık karşısındaki tutumlarını en ince ayrıntısına kadar bildiğini vurgular. Bu bilgi, rızkın ölçülü verilmesinin hikmetini destekler."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Habîr, her şeyden haberdar olan, hiçbir şeyin kendisine gizli kalmadığı demektir. Ayetteki 'habîr' sıfatı, Allah'ın kullarının karakterlerini, rızık bolluğunda nasıl davranacaklarını önceden bildiğini ve bu bilgiye dayanarak rızkı taksim ettiğini ifade eder."}]},{"word":"بَصِيرٌ","root":"ب ص ر","rootLatin":"b-s-r","meaning":"Her şeyi gören, her şeye şahit olan.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Basîr, her şeyi gören, hiçbir şeyin görüş alanının dışında kalmadığı demektir. Ayetteki 'onları görendir' ifadesi, Allah'ın kullarının amellerini, davranışlarını ve rızıkla olan ilişkilerini sürekli olarak müşahede ettiğini belirtir. Bu, ilahi denetimin ve adaletin bir göstergesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Basîr, hem gözle görme hem de kalple idrak etme anlamlarını içerir. Ayetteki 'basîr' sıfatı, Allah'ın kullarının zahiri ve batıni hallerini, rızık karşısındaki şükürlerini veya nankörlüklerini tam olarak gördüğünü ve buna göre muamele edeceğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["rizik","kader","imtihan-bela","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"بَسَطَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-س-ط","rootLatin":"b-s-ṭ","lemma":"بَسَطَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bol bol verseydi"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"ٱلرِّزْقَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رِزْق","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"rızkı"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"عِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عِبَاد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kullarına"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Cevap Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cevap lâmı olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":6,"surface":"بَغَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"بَغَى","form":"Fetha","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"azgınlık ederlerdi"},{"position":7,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzünde"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"لَـٰكِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَـٰكِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i istidrak olduğu için mebnî","gloss":"fakat"},{"position":10,"surface":"يُنَزِّلُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"نَزَّلَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"indirir"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":11,"surface":"قَدَرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَدَر","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir ölçüye göre"},{"position":12,"surface":"مَّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"dilediğini"},{"position":13,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"diler"},{"position":14,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":14,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî mahallen mansûb","gloss":"O"},{"position":15,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":15,"surface":"عِبَادِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ʿ-b-d","lemma":"عِبَاد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kullarına"},{"position":15,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"O'nun"},{"position":16,"surface":"خَبِيرٌۢ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"خ-ب-ر","rootLatin":"kh-b-r","lemma":"خَبِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"haberdardır"},{"position":17,"surface":"بَصِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-ṣ-r","lemma":"بَصِير","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"görendir"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/27*
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *42/27*
- **Zümer Sûresi** · *42/27*
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *42/27*
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *42/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *42/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *42/27*
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *42/27*
- **Kelime-i Şîsiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *42/27*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/27*