# Şûrâ Sûresi, 38. Âyet (42:38)

> وَٱلَّذِينَ ٱسْتَجَابُوا۟ لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا۟ ٱلصَّلَوٰةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَىٰ بَيْنَهُمْ وَمِمَّا رَزَقْنَـٰهُمْ يُنفِقُونَ

*Velleżîne-stecâbû lirabbihim ve ekâmû-ssalâte ve emruhum şûrâ beynehum ve mimmâ razeknâhum yunfikûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (36-39) (Dünyalık olarak) size her ne verilmişse, bu dünya hayatının geçimliğidir. Allah'ın yanında bulunanlar ise daha hayırlı ve kalıcıdır. Bu mükafat, inananlar ve Rablerine tevekkül edenler, büyük günahlardan ve çirkin işlerden kaçınanlar, öfkelendikleri zaman bağışlayanlar, Rablerinin çağrısına cevap verenler ve namazı dosdoğru kılanlar; işleri, aralarında şura (danışma) ile olanlar, kendilerine verdiğimiz rızıktan Allah yolunda harcayanlar, bir saldırıya uğradıkları zaman, aralarında yardımlaşanlar içindir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/42/38

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Şûrâ Suresi 38. ayet, müminlerin temel vasıflarını ele almaktadır. Ayet, Rabbin çağrısına icabet etme, namazı ikame etme, işleri istişare ile yürütme ve infak etme gibi kavramlar üzerinden müminlerin toplumsal ve bireysel sorumluluklarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتَجَابُوا۟","root":"ج و ب","rootLatin":"c-v-b","meaning":"Rablerinin çağrısına olumlu karşılık vermek, icabet etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cevap (إجابة), bir davete veya söze karşılık vermektir. İsticâbet (استجابة) ise bu karşılığı kabul etmek ve gereğini yerine getirmek anlamındadır. Ayetteki 'istecâbû li-Rabbihim' ifadesi, Allah'ın emirlerine ve davetine gönülden boyun eğmeyi ve itaat etmeyi ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İstecâbû, 'ecâbû' (cevap verdiler) anlamındadır. Kur'an'da bu fiil, Allah'ın davetine uymak, O'nun emirlerine teslim olmak manasında kullanılır. Burada müminlerin Rablerinin çağrısına olumlu yanıt vererek iman ve ibadetle karşılık vermeleri kastedilir."}]},{"word":"أَقَامُوا۟","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Namazı hakkıyla, eksiksiz ve devamlı bir şekilde yerine getirmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İkâme (إقامة), bir şeyi doğru ve eksiksiz bir şekilde yerine getirmektir. Namazın ikamesi, sadece kılmak değil, aynı zamanda şartlarına, rükünlerine ve adabına riayet ederek, huşu içinde ve devamlı olarak eda etmektir. Ayetteki 'ekâmû's-salâte' ifadesi, namazın bu kapsamlı edasını vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Namazı ikame etmek, onu dosdoğru kılmak, vakitlerine riayet etmek ve farzlarını yerine getirmektir. Bu, namazın sadece şeklî değil, aynı zamanda ruhî boyutunu da kapsar. Müminlerin namazı bu şekilde ikame etmeleri, onların Allah ile bağlarının gücünü gösterir."}]},{"word":"ٱلصَّلَوٰةَ","root":"ص ل و","rootLatin":"s-l-v","meaning":"Allah'a yöneliş, dua ve ibadetlerin en önemlisi olan namaz.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salât (صلاة), lügatte dua anlamına gelir. Şer'î ıstılahta ise belirli rükünleri ve şartları olan, Allah'a yöneliş ve tazim ifade eden özel bir ibadettir. Ayetteki 'es-salâte' kelimesi, müminlerin Allah ile olan doğrudan iletişimini ve kulluk bilincini temsil eden bu ibadeti ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Salât, Kur'an'da merkezi bir kavram olup, Allah'a karşı kulluk bilincinin ve şükranın en somut ifadesidir. Namaz, müminlerin hayatında düzenli bir ritüel olarak yer alır ve onları Allah'a sürekli bağlı kılar. Bu ayette de müminlerin temel vasıflarından biri olarak zikredilmesi, onun önemini gösterir."}]},{"word":"شُورَىٰ","root":"ش و ر","rootLatin":"ş-v-r","meaning":"İşleri karşılıklı danışma ve istişare ile yürütme ilkesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şûrâ (شورى), bir konuda görüş almak, danışmak demektir. Bu, doğruya ulaşmak için farklı fikirleri bir araya getirme ve ortak akılla hareket etme prensibidir. Ayetteki 'emruhum şûrâ beynehum' ifadesi, müminlerin toplumsal ve idari işlerinde istişareyi esas almalarının gerekliliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şûrâ, bir işin en doğru ve isabetli yolunu bulmak için ehil kimselerin görüşlerine başvurmaktır. Bu, bireysel kararların ötesinde, toplumsal meselelerde ortak sorumluluk ve katılımı ifade eder. Ayet, mümin toplumun yönetim ve karar alma süreçlerinde bu ilkeyi benimsemesi gerektiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Şûrâ kavramı, Kur'an'da müminlerin toplumsal hayatında vazgeçilmez bir ilke olarak sunulur. Bireysel despotizmden uzak durmayı, ortak aklı ve katılımcılığı teşvik eder. Bu ayet, müminlerin işlerini istişare ile yürütmelerini, böylece daha adil ve isabetli kararlar almalarını öğütler."}]},{"word":"يُنفِقُونَ","root":"ن ف ق","rootLatin":"n-f-k","meaning":"Allah yolunda harcamak, infak etmek, ihtiyaç sahiplerine yardım etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İnfak (إنفاق), malı tüketmek, harcamak demektir. Kur'an'da ise genellikle Allah yolunda, hayır işlerinde harcamak anlamında kullanılır. Ayetteki 'yünfikûne' fiili, müminlerin kendilerine verilen rızıktan başkalarına da pay ayırarak toplumsal dayanışmayı ve cömertliği göstermelerini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Nafaka (نفقة), bir şeyin harcanması ve tüketilmesi anlamına gelir. İnfak ise, Allah'ın rızasını kazanmak amacıyla maldan harcamaktır. Bu, sadece zekat ve sadaka gibi farz olan harcamaları değil, aynı zamanda gönüllü olarak yapılan tüm hayırları kapsar. Ayet, müminlerin mal varlıklarını sadece kendileri için değil, toplumun geneli için de kullanmaları gerektiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["namaz","zekat-infak","tevekkul","adalet","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"ٱسْتَجَابُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-و-ب","rootLatin":"j-w-b","lemma":"اِسْتَجَابَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"icabet ettiler"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rableri"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"أَقَامُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"أَقَامَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldılar"},{"position":5,"surface":"ٱلصَّلَوٰةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ل-و","rootLatin":"s-l-w","lemma":"صَلَاة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"namazı"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"أَمْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"işleri"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":7,"surface":"شُورَىٰ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ش-و-ر","rootLatin":"ş-w-r","lemma":"شُورَىٰ","form":"Fu'lâ","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"danışmadır"},{"position":8,"surface":"بَيْنَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْنَ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"aralarında"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"مِمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şeyden"},{"position":10,"surface":"رَزَقْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"rızıklandırdık"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":11,"surface":"يُنفِقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ف-ق","rootLatin":"n-f-q","lemma":"أَنْفَقَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"infak ederler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Şûrâ Sûresi** · *42/38*
- **Şûrâ Sûresi** · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *42/38*
