# Zuhruf Sûresi, 10. Âyet (43:10)

> ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ مَهْدًا وَجَعَلَ لَكُمْ فِيهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ

*Elleżî ce'ale lekumu-l-arda mehden ve ce'ale lekum fîhâ subulen le'allekum tehtedûn(e)*

**Meal (Diyanet):** O, yeryüzünü size beşik yapan ve gideceğiniz yere ulaşasınız diye sizin için orada yollar var edendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi'nin 10. ayeti, Allah'ın insanlara yönelik lütfunu, yeryüzünü yaşanılır kılması ve doğru yolu bulmaları için imkanlar sunması üzerinden ifade etmektedir. Ayet, 'yer', 'beşik', 'yollar' ve 'doğru yolu bulmak' gibi temel kavramlar aracılığıyla ilahi kudreti ve rehberliği vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَرْضَ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Yeryüzü, üzerinde yaşanılan, ekilen ve üzerinde hareket edilen mekân.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'arz' kelimesini 'yeryüzü' olarak tanımlar ve Kur'an'da genellikle üzerinde yaşanılan, bitkilerin bittiği ve insanların hareket ettiği mekân anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette de Allah'ın insanlara bir yaşam alanı olarak tahsis ettiği gezegen anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'arz' kelimesinin Kur'an'da hem bilinen yeryüzü hem de belirli bir bölge veya arazi anlamında kullanılabileceğini ifade eder. Burada ise genel olarak tüm yeryüzünü, Allah'ın insan için hazırladığı geniş alanı ifade eder."}]},{"word":"مَهْدًا","root":"م ه د","rootLatin":"m-h-d","meaning":"Beşik, döşek, rahat ve yaşanılır kılınmış yer.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mehd' kelimesini 'döşek' veya 'beşik' olarak açıklar. Ayetteki 'yeri beşik kılması' ifadesi, yeryüzünün insanlar için rahat, yaşanılır ve hareket etmeye elverişli bir zemin haline getirildiğini mecazi olarak anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mehd' kelimesinin 'düzeltilmiş, döşenmiş, rahatlatılmış yer' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'da yeryüzünün 'mehd' olarak nitelendirilmesi, onun insanlar için kolaylaştırılmış, üzerinde yaşamaya ve hareket etmeye uygun hale getirilmiş olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'mehd' gibi kelimelerin, Allah'ın yaratılışındaki lütfu ve insanlara yönelik kolaylaştırıcılığını gösteren sembolik ifadeler olduğunu belirtir. Yeryüzünün bir beşik gibi olması, insanın orada güven içinde barınmasını ve ihtiyaçlarını karşılamasını ifade eder."}]},{"word":"سُبُلًا","root":"س ب ل","rootLatin":"s-b-l","meaning":"Yollar, geçitler, hedefe ulaştıran vasıtalar.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'sebîl' kelimesinin 'yol' anlamına geldiğini ve Kur'an'da hem maddi yollar hem de manevi yollar (doğru yol, Allah'ın yolu) için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise yeryüzündeki fiziki yolların yanı sıra, insanların hayatlarını idame ettirmeleri için gerekli olan her türlü imkan ve yöntemi de kapsar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sebîl' kelimesinin 'açık yol' ve 'geçit' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'yollar var etmesi', insanların yeryüzünde hareket etmelerini, ticaret yapmalarını ve farklı bölgelere ulaşmalarını sağlayan fiziki yolların yanı sıra, yaşamın çeşitli alanlarındaki kolaylaştırıcı imkanları da ifade eder."}]},{"word":"تَهْتَدُونَ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulmak, hidayete ermek, rehberlik edilmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hidayet' kelimesinin 'lütuf ve incelikle doğru yola iletmek' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'doğru gidesiniz diye' ifadesi, Allah'ın yarattığı yeryüzü ve üzerindeki yollar aracılığıyla insanların hem maddi olarak hedeflerine ulaşmalarını hem de manevi olarak doğru yolu, yani Allah'ın rızasına uygun yaşam tarzını bulmalarını amaçladığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hidayet'in 'doğru yolu göstermek ve o yola sevk etmek' olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanım, Allah'ın insanlara yeryüzünde sunduğu imkanların, onların hem dünyevi işlerinde başarılı olmaları hem de ahiret saadetine ulaşmaları için birer rehberlik vesilesi olduğunu vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hidayet' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve hem fiziki yol göstermeyi hem de manevi rehberliği içerdiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın yeryüzünü ve yolları yaratmasıyla insanların hem coğrafi olarak yönlerini bulmaları hem de hayatın anlamını ve amacını idrak etmeleri için bir zemin hazırladığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"ء-ل-ذ","rootLatin":"a-l-dh","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı"},{"position":3,"surface":"لَكُمُ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yeri"},{"position":5,"surface":"مَهْدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ه-د","rootLatin":"m-h-d","lemma":"مَهْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni (ikinci mef'ûl) olduğu için mansûb","gloss":"beşik"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı"},{"position":7,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":8,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onda"},{"position":9,"surface":"سُبُلًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yollar"},{"position":10,"surface":"لَّعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":11,"surface":"تَهْتَدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâsıb ve câzim edat almadığı için merfû","gloss":"doğru yolu bulursunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** · *10. ÂYETLER*
- **Zuhruf Sûresi** · *10. ÂYETLER*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/10*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/10*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/10*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/10*