# Zuhruf Sûresi, 12. Âyet (43:12)

> وَٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُم مِّنَ ٱلْفُلْكِ وَٱلْأَنْعَـٰمِ مَا تَرْكَبُونَ

*Velleżî ḣaleka-l-ezvâce kullehâ ve ce'ale lekum mine-lfulki vel-en'âmi mâ terkebûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (12-14) O, bütün çiftleri yaratan, üzerlerine kurulasınız, sonra da, kurulduğunuzda, Rabbinizin nimetini hatırlayasınız ve "Bunu hizmetimize veren Allah'ın şanı yücedir. Bunlara bizim gücümüz yetmezdi. Şüphesiz biz Rabbimize döneceğiz" diyesiniz diye sizin için bindiğiniz gemileri ve hayvanları yaratandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın yaratma kudretini ve insanlara bahşettiği nimetleri vurgulamaktadır. Özellikle binek olarak kullanılan varlıklar üzerinden Allah'ın lütfu ve insanın acziyeti arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın yoktan var etme, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzen içinde yaratma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin asıl anlamının 'bir şeyi takdir etmek, ölçü ve düzen vermek' olduğunu belirtir. Ayetteki 'خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا' ifadesi, Allah'ın her şeyi bir hikmet ve ölçüyle yarattığını, eşler halinde var ettiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'halk' kavramının Kur'an'da 'yoktan var etme' ve 'bir şeyi belirli bir plana göre şekillendirme' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Bu ayette, Allah'ın tüm varlıkları, özellikle de binekleri, insan için belirli bir amaç ve düzen içinde yarattığına işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'halk' kelimesinin Kur'an'da 'icad etmek, meydana getirmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın eşleri ve binekleri var etme kudretini mecazi olarak değil, hakiki bir yaratma eylemi olarak gösterir."}]},{"word":"ٱلْأَزْوَٰجَ","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-c","meaning":"Çiftler, eşler, türler ve sınıflar anlamlarına gelir; ayette yaratılışın çeşitliliğini ve düzenini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ezvâc' kelimesinin 'türler, sınıflar' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'خَلَقَ ٱلْأَزْوَٰجَ كُلَّهَا' ifadesi, Allah'ın her şeyi, tüm türleri ve sınıfları yarattığını, bu yaratılışın çeşitliliğini ve zenginliğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zevc' kelimesinin 'bir şeyin benzeri, eşi veya karşıtı' anlamlarına geldiğini açıklar. 'Ezvac' ise bu anlamların çoğuludur ve ayetteki kullanımı, Allah'ın yarattığı her şeyin bir eşi, benzeri veya bir sınıfı olduğunu, yaratılışın ikili veya çoklu yapısını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'ezvâc' kelimesinin Kur'an'da hem 'erkek ve dişi' anlamında hem de 'çeşitler, sınıflar' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki bağlamda, Allah'ın yarattığı tüm varlıkların farklı türlerini ve sınıflarını kapsayan geniş bir anlam taşır."}]},{"word":"ٱلْفُلْكِ","root":"ف ل ك","rootLatin":"f-l-k","meaning":"Deniz ve nehirlerde kullanılan gemi, tekne gibi taşıtları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fülk' kelimesinin hem tekil hem de çoğul olarak 'gemi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'مِّنَ ٱلْفُلْكِ' ifadesi, Allah'ın insanlara binek olarak gemileri de bahşettiğini, deniz yolculuğunu mümkün kıldığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'fülk' kelimesinin 'denizde yüzen her türlü taşıt' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara su üzerinde hareket etme imkanı sunan gemileri bir nimet olarak verdiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Deve, sığır, koyun ve keçi gibi evcil hayvanları ifade eder; ayette binek ve yük taşıma amacıyla kullanılan hayvanları kapsar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'en'âm' kelimesinin 'deve, sığır, koyun ve keçi' gibi evcil hayvanları kapsadığını belirtir. Ayetteki 'وَٱلْأَنْعَـٰمِ مَا تَرْكَبُونَ' ifadesi, bu hayvanların insanlar için binek ve yük taşıma aracı olarak yaratıldığını, Allah'ın bir lütfu olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'en'âm' kelimesinin 'Allah'ın insanlara bahşettiği nimetler' anlamındaki 'ni'met' kökünden geldiğini ve bu hayvanların insanlara fayda sağlayan birer nimet olduğunu vurgular. Ayetteki kullanımı, bu hayvanların binek olarak kullanılmasının Allah'ın bir nimeti olduğunu pekiştirir."}]},{"word":"تَرْكَبُونَ","root":"ر ك ب","rootLatin":"r-k-b","meaning":"Bir şeyin üzerine binmek, onu binek olarak kullanmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'rekibe' fiilinin 'bir şeyin üzerine çıkmak, binmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'مَا تَرْكَبُونَ' ifadesi, gemilerin ve hayvanların insanlar tarafından binek olarak kullanılmasına işaret eder, bu eylemin Allah'ın izni ve lütfuyla gerçekleştiğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'rekibe' fiilinin Kur'an'da genellikle 'bir taşıta veya hayvana binmek' anlamında kullanıldığını ve bu eylemin bir kolaylık ve nimet olarak sunulduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara seyahat ve taşıma kolaylığı sağladığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","tabiat-ayetleri","rizik","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o kimse ki"},{"position":2,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":3,"surface":"ٱلْأَزْوَٰجَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"زَوْج","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"eşleri/sınıfları"},{"position":4,"surface":"كُلَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Tekid olduğu için mansûb","gloss":"hepsini"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı/yaptı"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":7,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den/-dan"},{"position":8,"surface":"ٱلْفُلْكِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ل-ك","rootLatin":"f-l-k","lemma":"فُلْك","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gemiden"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَنْعَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"نَعَم","form":"-","features":{"number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"hayvanlardan"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şey"},{"position":11,"surface":"تَرْكَبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ك-ب","rootLatin":"r-k-b","lemma":"رَكِبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"binersiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** · *43/12*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/12*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/12*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/12*