# Zuhruf Sûresi, 22. Âyet (43:22) > بَلْ قَالُوٓا۟ إِنَّا وَجَدْنَآ ءَابَآءَنَا عَلَىٰٓ أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلَىٰٓ ءَاثَـٰرِهِم مُّهْتَدُونَ *Bel kâlû innâ vecednâ âbâenâ ‘alâ ummetin ve-innâ ‘alâ âśârihim muhtedûn(e)* **Meal (Diyanet):** Hayır! Onlar sadece, "Şüphesiz biz babalarımızı bir din üzerinde bulduk ve biz onların izlerinden gitmekteyiz" dediler. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/22 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, müşriklerin atalarının dinine körü körüne bağlılığını ve bu bağlılığın gerekçesini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Anahtar kavramlar, 'bulmak', 'ümmet' ve 'eser' kelimeleri üzerinden bu taklitçi zihniyetin derinliğini ve atalar kültünün Kur'an'daki eleştirisini gözler önüne sermektedir.","keyConcepts":[{"word":"وَجَدْنَآ","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Bir şeyi bulmak, idrak etmek, rastlamak anlamında olup, burada atalarının dinini hazır bulma ve ona tabi olma durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'v-c-d' kökünü, bir şeyi kaybolduktan sonra bulmak veya bir şeyi hazır olarak elde etmek şeklinde açıklar. Ayetteki 'vecednâ' ifadesi, müşriklerin atalarının dinini hazır bir miras olarak bulduklarını ve bu mirası sorgulamadan benimsediklerini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'vecednâ' kelimesinin burada 'alâ' harf-i cerri ile kullanıldığında, bir şeyi bir hal üzere bulmak, yani atalarını belirli bir din ve inanç sistemi üzerinde bulmak anlamına geldiğini belirtir. Bu, onların atalarının yolunu bilinçli bir tercih yerine, hazır buldukları bir durum olarak kabul ettiklerini gösterir."}]},{"word":"أُمَّةٍ","root":"أ م م","rootLatin":"ü-m-m","meaning":"Bir topluluğun üzerinde birleştiği yol, din veya inanç sistemi anlamında olup, burada atalarının takip ettiği dini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ümmet' kelimesinin burada 'din' veya 'millet' anlamında kullanıldığını belirtir. Müşrikler, atalarını belirli bir din üzerinde bulduklarını ve bu dini bir topluluk olarak benimsediklerini ifade etmektedirler."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ümmet' kelimesinin aslen 'imâm' (önder) kelimesinden türediğini ve bir önderin peşinden giden topluluğu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'alâ ümmetin' ifadesi, atalarının takip ettiği yolu bir önder gibi kabul edip ona tabi olduklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'ümmet' kavramının sadece bir topluluğu değil, aynı zamanda o topluluğun ortak inanç ve yaşam biçimini de ifade ettiğini vurgular. Bu ayetteki kullanımı, müşriklerin atalarının dinini bir toplumsal kimlik ve yaşam tarzı olarak benimsediklerini gösterir."}]},{"word":"ءَاثَـٰرِهِم","root":"أ ث ر","rootLatin":"e-s-r","meaning":"Bir şeyin geride bıraktığı iz, işaret veya yol anlamında olup, burada atalarının takip ettiği yolu ve geleneği ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'eser' kelimesinin bir şeyin geride bıraktığı iz, işaret veya alamet anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'âsârihim' ifadesi, müşriklerin atalarının bıraktığı izleri, yani onların geleneklerini ve inançlarını takip ettiklerini açıkça ortaya koyar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'eser' kelimesinin hem maddi izleri hem de manevi etkileri kapsadığını ifade eder. Burada, ataların dinî ve kültürel mirasının, sonraki nesiller üzerindeki etkisini ve onların bu mirasa bağlılığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'eser' kelimesinin Kur'an'da genellikle geçmişten gelen bir mirasın, bir geleneğin veya bir uygulamanın devamlılığını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, müşriklerin atalarının yolunu bir 'eser' olarak görüp ona bağlı kalmalarının, sorgulamadan taklitçi bir tutum sergilediklerini gösterdiğini ifade eder."}]},{"word":"مُّهْتَدُونَ","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Doğru yolu bulan, hidayete eren anlamında olup, burada müşriklerin atalarının yolunu doğru kabul ederek ona tabi olduklarını iddia etmelerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'h-d-y' kökünün, bir şeyi nazikçe doğru yola iletmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'mühtedûn' ifadesi, müşriklerin kendi zanlarına göre atalarının yolunu doğru ve hidayet üzere kabul ettiklerini, ancak bu kabulün ilahi bir hidayet değil, taklitçi bir yöneliş olduğunu ima eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hidayet'in bazen doğru yolu bulmak, bazen de doğru yola iletilmek anlamında kullanıldığını belirtir. Burada müşrikler, atalarının izlerini takip etmeyi kendileri için bir hidayet olarak görmekte, ancak bu hidayetin kaynağının ilahi vahiy değil, atalarının geleneği olduğunu vurgulamaktadırlar."}]}]} ## Tefsir {"topics":["musrikler","kufur-sirk","hidayet-dalalet"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Bel"},{"position":2,"translit":"kâlû"},{"position":3,"translit":"innâ"},{"position":4,"translit":"vecednâ"},{"position":5,"translit":"âbâenâ"},{"position":6,"translit":"‘alâ"},{"position":7,"translit":"ummetin"},{"position":8,"translit":"ve-innâ"},{"position":9,"translit":"‘alâ"},{"position":10,"translit":"âśârihim"},{"position":11,"translit":"muhtedûn(e)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"بَلْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İbtidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بَلْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"Hayır, bilakis","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"Şüphesiz biz"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":4,"surface":"وَجَدْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"ءَابَآءَنَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ب-و","rootLatin":"a-b-w","lemma":"أَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"babalarımızı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"üzerinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"أُمَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir din","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَإِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":9,"surface":"عَلَىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî harf","gloss":"üzerinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"ءَاثَـٰرِهِم","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ث-ر","rootLatin":"a-th-r","lemma":"أَثَر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"مُّهْتَدُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"مُهْتَدٍ","form":"İfti'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"hidayet bulanlarız","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/22* - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/22* - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/22* - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/22*