# Zuhruf Sûresi, 3. Âyet (43:3) > إِنَّا جَعَلْنَـٰهُ قُرْءَٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ *İnnâ ce'alnâhu kur-ânen ‘arabiyyen le'allekum ta'kilûn(e)* **Meal (Diyanet):** (2-3) Apaçık Kitab'a andolsun ki, iyice anlayasınız diye biz, onu Arapça bir Kur'an yaptık. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/3 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Zuhruf Suresi'nin 3. ayeti, Kur'an'ın Arapça olarak indirilmesinin temel amacını, muhatapların onu akletmesi ve anlaması olarak vurgulamaktadır. Ayet, Kur'an'ın dilsel yapısının, mesajının idrak edilmesindeki rolünü öne çıkarmaktadır.","keyConcepts":[{"word":"جَعَلْنَاهُ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın Kur'an'ı belirli bir nitelikte (Arapça) kılması, tayin etmesi ve var etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek veya bir şeye bir sıfat vermek anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise Kur'an'ı 'Arapça' kılmak, yani onun dilini ve üslubunu Arapça olarak tayin etmek manasındadır. (el-Müfredât, s. 194)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ceale' fiilinin Kur'an'da 'halk' (yaratmak) veya 'sayyere' (dönüştürmek) anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Burada ise Allah'ın Kur'an'ı Arapça bir metin olarak var etmesi ve bu şekilde indirmesi kastedilir. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 28)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ceale' fiilinin bazen 'hükmetmek' veya 'takdir etmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın Kur'an'ın dilini Arapça olarak takdir etmesi ve bu şekilde hükmetmesi anlamını taşır. (el-Külliyyât, s. 337)"}]},{"word":"قُرْءَانًا","root":"ق ر أ","rootLatin":"k-r-'-","meaning":"Allah tarafından vahyedilen, okunan ve toplanan ilahi kelamdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Kur'an' kelimesinin 'karae' (okumak, toplamak) fiilinden türediğini ve 'okunan' anlamına geldiğini belirtir. Aynı zamanda, sureleri ve ayetleri bir araya getiren, toplayan kitap anlamındadır. (el-Müfredât, s. 660)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Kur'an'ın 'okunan' manasına geldiğini ve bu ismin, onun sürekli okunması ve tilavet edilmesi özelliğinden kaynaklandığını ifade eder. Ayetteki 'Kur'an' kelimesi, Allah'ın vahyettiği bu kutsal metni ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 38)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kur'an'ın sadece bir metin olmadığını, aynı zamanda 'okuma eylemi' ile de yakından ilişkili olduğunu vurgular. O, ilahi bir hitap olarak sürekli okunmak ve üzerinde düşünülmek üzere indirilmiştir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 185)"}]},{"word":"عَرَبِيًّا","root":"ع ر ب","rootLatin":"'-r-b","meaning":"Kur'an'ın dilinin Arapça olduğunu, açık ve anlaşılır bir ifadeye sahip olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'Arabiyyen' kelimesinin 'açık, fasih ve anlaşılır' anlamına geldiğini belirtir. Kur'an'ın Arapça olması, onun muhatapları için kolayca idrak edilebilir bir dilde olması demektir. (Mecâzü'l-Kur'ân, I, 28)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Arabî' kelimesinin 'açık ve fasih konuşan' anlamında kullanıldığını ifade eder. Kur'an'ın 'Arabiyyen' olması, onun dilinin fesahat ve belagat açısından üstünlüğünü ve mesajının netliğini vurgular. (el-Müfredât, s. 544)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Arabî' kelimesinin Kur'an'da sadece dilsel bir aidiyeti değil, aynı zamanda 'açıklık, netlik ve anlaşılırlık' gibi semantik değerleri de taşıdığını belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın mesajının Arapça olması sayesinde kolayca kavranabilir olduğu vurgulanır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 125)"}]},{"word":"تَعْقِلُونَ","root":"ع ق ل","rootLatin":"'-k-l","meaning":"Akletmek, düşünmek, anlamak ve idrak etmek suretiyle Kur'an'ın mesajını kavramaktır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'akl' kelimesinin 'bağlamak, tutmak' anlamından geldiğini ve aklın, insanı yanlış ve kötü şeylerden alıkoyan bir güç olduğunu belirtir. 'Ta'kılûn' ise, Kur'an'ın mesajını derinlemesine düşünerek, anlayarak ve idrak ederek kavramak demektir. (el-Müfredât, s. 580)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'akl'ın, hakikatleri idrak etme ve doğru ile yanlışı ayırt etme yeteneği olduğunu ifade eder. Ayetteki 'ta'kılûn' ifadesi, Kur'an'ın Arapça indirilmesinin amacının, insanların bu yeteneklerini kullanarak onun anlamını kavramaları olduğunu gösterir. (el-Külliyyât, s. 638)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'akl' kavramının Kur'an'da sadece entelektüel bir yetenek değil, aynı zamanda pratik bir bilgelik ve doğruyu yanlıştan ayırma kapasitesi olarak kullanıldığını belirtir. 'Ta'kılûn' ifadesi, Kur'an'ın mesajının sadece okunmakla kalmayıp, aynı zamanda üzerinde düşünülerek ve akledilerek hayata geçirilmesi gerektiğini vurgular. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 150)"}]}]} ## Tefsir {"topics":["vahiy-kuran","ilim-hikmet"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"İnnâ"},{"position":2,"translit":"ce'alnâhu"},{"position":3,"translit":"kur-ânen"},{"position":4,"translit":"‘arabiyyen"},{"position":5,"translit":"le'allekum"},{"position":6,"translit":"ta'kilûn(e)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz biz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"قُرْءَانًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-ر-ا","rootLatin":"q-r-'-","lemma":"قُرْآن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kur'an","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"عَرَبِيًّا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ر-ب","rootLatin":"'-r-b","lemma":"عَرَبِيّ","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"Arapça","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":5,"surface":"لَّعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teraccî ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Lealle'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":6,"surface":"تَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"'-q-l","lemma":"عَقَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"akledersiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/3* - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/3* - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/3* - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/3* - **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/2-3*