# Zuhruf Sûresi, 33. Âyet (43:33)

> وَلَوْلَآ أَن يَكُونَ ٱلنَّاسُ أُمَّةً وَٰحِدَةً لَّجَعَلْنَا لِمَن يَكْفُرُ بِٱلرَّحْمَـٰنِ لِبُيُوتِهِمْ سُقُفًا مِّن فِضَّةٍ وَمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُونَ

*Ve levlâ en yekûne-nnâsu ummeten vâhideten lece'alnâ limen yekfuru bi-rrahmâni libuyûtihim sukufen min fiddatin ve me'ârice ‘aleyhâ yazherûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer bütün insanlar (kafirlere verdiğimiz nimetlere bakıp küfürde birleşen) bir tek ümmet olacak olmasalardı, Rahman'ı inkar edenlerin evlerine gümüşten tavanlar ve üzerine çıkacakları merdivenler yapardık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/33

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi 33. ayet, Allah'ın dünya nimetlerini inkar edenlere dahi verebileceğini, ancak bunun ahiret karşısında değersiz olduğunu vurgular. Ayet, insanların tek bir inanç sistemi etrafında toplanma potansiyeli ile dünya malının geçiciliği arasındaki ilişkiyi dilbilimsel olarak ele alır.","keyConcepts":[{"word":"أُمَّةً","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Ayette, insanların inanç veya yaşam tarzı bakımından tek bir topluluk haline gelmesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ümmet' kelimesinin 'amme' kökünden geldiğini ve 'bir araya gelmek, toplamak' anlamı taşıdığını belirtir. Ayetteki 'ümmeten vâhidah' ifadesi, insanların inançta veya sapkınlıkta tek bir yol üzerinde birleşmesi durumunu ifade eder. (el-Müfredât, s. 85)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ümmet' kelimesinin burada 'din' veya 'millet' anlamında kullanıldığını ifade eder. Yani, tüm insanların tek bir din veya inanç üzerinde birleşmesi durumunu anlatır. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 211)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ümmet' kavramının Kur'an'da genellikle 'belli bir peygamberin etrafında toplanmış inançlılar topluluğu' anlamında kullanıldığını belirtir. Ancak bu ayetteki 'ümmeten vâhidah' ifadesi, daha geniş bir anlamda, tüm insanlığın tek bir inanç veya dünya görüşü etrafında birleşme potansiyelini ifade eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 215)"}]},{"word":"يَكْفُرُ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Ayette, Allah'ın nimetlerini ve varlığını inkar etmek, nankörlük etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'küfr' kelimesinin asıl anlamının 'örtmek' olduğunu ve bu bağlamda 'Allah'ın nimetlerini örtmek, nankörlük etmek' veya 'Allah'ın varlığını ve birliğini inkar etmek' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'men yekfuru bi'r-Rahmân' ifadesi, Rahman'ın varlığını ve O'nun nimetlerini inkar edenleri kasteder. (el-Müfredât, s. 434)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'küfr'ün burada 'Allah'ı inkar etmek' manasına geldiğini ve bu inkarın sonucunda dünya nimetlerinin geçici birer süs olarak kaldığını belirtir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 212)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'küfr'ün Kur'an'daki temel anlamının 'Allah'ın lütfunu ve varlığını bilerek reddetmek, nankörlük etmek' olduğunu vurgular. Bu ayetteki kullanım, Allah'ın Rahman sıfatına rağmen O'nu inkar edenlerin durumunu tasvir eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 120)"}]},{"word":"سُقُفًا","root":"س ق ف","rootLatin":"s-k-f","meaning":"Ayette, evlerin tavanları anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sakf' kelimesinin 'bir şeyin üstünü örtmek' anlamından geldiğini ve 'sükuf'un da evlerin tavanları olduğunu belirtir. Ayette, inkar edenlerin evlerinin tavanlarının gümüşten yapılmasının, dünya nimetlerinin cazibesini vurgulamak için bir örnek olduğunu ifade eder. (el-Müfredât, s. 410)"},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'sükuf' kelimesinin 'sakf'ın çoğulu olduğunu ve evlerin üst kısmını, yani tavanlarını ifade ettiğini açıklar. Bu, dünya malının bolluğunu ve ihtişamını sembolize eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 396)"}]},{"word":"مَعَارِجَ","root":"ع ر ج","rootLatin":"a-r-j","meaning":"Ayette, üzerinde yükselinen merdivenler veya yükseltiler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'urûc' kelimesinin 'yükselmek' anlamına geldiğini ve 'meâric'in de 'üzerinden yükselinen yerler, merdivenler' olduğunu belirtir. Ayette, inkar edenlerin evlerindeki merdivenlerin de gümüşten yapılmasının, dünya hayatının geçici ihtişamını gösterdiğini ifade eder. (el-Müfredât, s. 556)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'meâric' kelimesinin 'merdivenler' veya 'yükselme yerleri' anlamına geldiğini ve bu bağlamda, inkar edenlere verilecek dünya nimetlerinin bir parçası olarak zikredildiğini açıklar. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 212)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'meâric'in 'miraç' kelimesiyle aynı kökten geldiğini ve 'yükselme aracı' veya 'yükselme yeri' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, dünya hayatındaki maddi yükselişi ve refahı sembolize eder. (el-Külliyyât, s. 865)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","mal-mulk","kufur-sirk","takva"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْلَآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer olmasaydı","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Mastariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, -mesi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":3,"surface":"يَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i mastariyye 'أن' ile mansûb","gloss":"olması","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"ٱلنَّاسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"insanlar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin ismi"},{"position":5,"surface":"أُمَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-م","rootLatin":"a-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"كَانَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir ümmet","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs fiilin haberi"},{"position":6,"surface":"وَٰحِدَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"tek","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":7,"surface":"لَّجَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"elbette yapardık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"لِمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":9,"surface":"يَكْفُرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"inkar eder","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":10,"surface":"بِٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rahman'ı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"لِبُيُوتِهِمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"بُيُوتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ي-ت","rootLatin":"b-y-t","lemma":"بَيْت","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"evleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"سُقُفًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ق-ف","rootLatin":"s-q-f","lemma":"سَقْف","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"tavanlar","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"فِضَّةٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ض-ض","rootLatin":"f-d-d","lemma":"فِضَّة","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gümüş","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":15,"surface":"وَمَعَارِجَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":15,"surface":"مَعَارِجَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ج","rootLatin":"'-r-j","lemma":"مِعْرَاج","form":"Mef'al","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"merdivenler","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":16,"surface":"عَلَيْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":16,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"يَظْهَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ظ-ه-ر","rootLatin":"z-h-r","lemma":"ظَهَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû (Nûn'un sübûtu ile)","gloss":"yükselirler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve levlâ"},{"position":2,"translit":"en"},{"position":3,"translit":"yekûne"},{"position":4,"translit":"nnâsu"},{"position":5,"translit":"ummeten"},{"position":6,"translit":"vâhideten"},{"position":7,"translit":"lece'alnâ"},{"position":8,"translit":"limen"},{"position":9,"translit":"yekfuru"},{"position":10,"translit":"bi-rrahmâni"},{"position":11,"translit":"libuyûtihim"},{"position":12,"translit":"sukufen"},{"position":13,"translit":"min"},{"position":14,"translit":"fiddatin"},{"position":15,"translit":"ve me'ârice"},{"position":16,"translit":"’aleyhâ"},{"position":17,"translit":"yazherûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43. sure 33. ayette*
- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43. sure 33. ayette*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *43/33*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *43/33*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/33*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/33*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/33*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *43/33*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/33*