# Zuhruf Sûresi, 4. Âyet (43:4)

> وَإِنَّهُۥ فِىٓ أُمِّ ٱلْكِتَـٰبِ لَدَيْنَا لَعَلِىٌّ حَكِيمٌ

*Ve-innehu fî ummi-lkitâbi ledeynâ le'aliyyun hakîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz o, katımızdaki ana kitapta (Levh-i Mahfuz'da) mevcuttur, çok yücedir, hikmetlerle doludur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi 4. ayet, Kur'an'ın ilahi kaynağını, yüceliğini ve hikmetini vurgulamaktadır. Ayet, Kur'an'ın 'Ana Kitap'taki konumunu, Allah katındaki değerini ve içeriğinin hikmetli oluşunu dilbilimsel olarak ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أُمِّ","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Bir şeyin aslı, esası, başlangıcı veya merkezi anlamına gelir; burada 'Ana Kitap' ifadesinde Kur'an'ın kaynağına işaret eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ümm' kelimesinin bir şeyin aslı, menşei ve kendisinden dalların çıktığı yer olduğunu belirtir. Ayetteki 'Ümmü'l-Kitâb' ifadesi, Kur'an'ın kendisinden neşet ettiği, bütün ilahi kitapların özü ve kaynağı olan levh-i mahfuzu ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ümm' kelimesinin 'asıl' ve 'esas' anlamlarına geldiğini ifade eder. 'Ümmü'l-Kitâb' tabiri, Kur'an'ın temelini oluşturan, diğer tüm kitapların kendisinden türediği ana kaynağı temsil eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ümm' kelimesinin Kur'an'daki kullanımının, bir şeyin 'merkezi', 'kaynağı' veya 'temeli' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'Ümmü'l-Kitâb' bağlamında, Kur'an'ın ilahi bilginin ana deposundan geldiğini ve tüm vahiylerin kökenini oluşturduğunu vurgular."}]},{"word":"الْكِتَـٰبِ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Yazılı olan, toplanmış, bir araya getirilmiş şey anlamına gelir; burada 'Ana Kitap' ifadesinde ilahi vahyin yazılı formunu veya Levh-i Mahfuz'u ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kitâb' kelimesinin 'yazmak' fiilinden türediğini ve yazılı metin anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Kitâb' ifadesi, Allah katında yazılı olan, korunmuş ve değiştirilemez olan ilahi metni, yani Levh-i Mahfuz'u ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb' kelimesinin aslen 'bir araya getirmek, toplamak' anlamına geldiğini ve bu nedenle yazılı metinlere 'kitap' denildiğini açıklar. 'Ümmü'l-Kitâb' bağlamında, bu, tüm ilahi bilgilerin toplandığı ve kaydedildiği ana levhayı ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kitâb' kelimesinin Kur'an'da hem belirli bir vahiy metnini (Kur'an'ın kendisi gibi) hem de genel olarak ilahi yazgıyı veya Levh-i Mahfuz'u ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Kur'an'ın kaynağı olan ilahi yazılı kaydı işaret eder."}]},{"word":"لَعَلِىٌّ","root":"ع ل و","rootLatin":"a-l-v","meaning":"Yüce, yüksek, şerefli ve üstün anlamına gelir; burada Kur'an'ın Allah katındaki mertebesinin ve değerinin yüksekliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'uluvv' kelimesinin 'yükseklik' ve 'üstünlük' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Alî' kelimesi ise bu niteliğe sahip olanı ifade eder. Ayetteki 'le-alî' ifadesi, Kur'an'ın Allah katındaki şerefini, yüceliğini ve değerini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'alî' kelimesinin hem maddi hem de manevi yükseklik ve üstünlük için kullanıldığını açıklar. Kur'an'ın 'alî' olması, onun içeriğinin, mesajının ve ilahi kaynağının üstünlüğünü ve erişilmezliğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'uluvv' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın mutlak üstünlüğünü ve yüceliğini ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Kur'an'ın 'alî' olarak nitelendirilmesi, onun ilahi bir kelam olarak diğer tüm sözlerden üstün ve yüce olduğunu gösterir."}]},{"word":"حَكِيمٌ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Hikmet sahibi, sağlam, muhkem, doğru ve yerli yerinde olan anlamına gelir; burada Kur'an'ın içeriğinin hikmetli, sağlam ve kusursuz olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hikmet' kelimesinin 'bir şeyi en doğru şekilde bilmek ve onu en doğru şekilde yapmak' anlamına geldiğini belirtir. 'Hakîm' ise bu niteliğe sahip olanı ifade eder. Kur'an'ın 'hakîm' olması, onun hükümlerinin, kıssalarının ve öğütlerinin tam isabetli, sağlam ve faydalı olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hakîm' kelimesinin 'sağlamlaştırılmış, kusursuz kılınmış' ve 'hikmetle dolu' anlamlarına geldiğini açıklar. Ayetteki 'hakîm' ifadesi, Kur'an'ın içeriğinin sağlamlığını, çelişkiden uzaklığını ve her bir kelimesinin derin bir hikmet taşıdığını vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'hikmet'in 'eşyanın hakikatini bilmek ve ona göre amel etmek' olduğunu belirtir. Kur'an'ın 'hakîm' olması, onun insanlara doğru yolu gösteren, her türlü batıldan arınmış ve evrensel gerçekleri içeren bir kitap olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilahi-kitaplar","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb mahallen","gloss":"o"},{"position":2,"surface":"فِىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":3,"surface":"أُمِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"a-m-m","lemma":"أُمّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ana, temel"},{"position":4,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kitap"},{"position":5,"surface":"لَدَيْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَدَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"katında"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":6,"surface":"لَعَلِىٌّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"elbette"},{"position":6,"surface":"عَلِىٌّ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-و","rootLatin":"ʿ-l-w","lemma":"عَلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"yüce"},{"position":7,"surface":"حَكِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"ḥ-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"hikmetli"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** · *43/4*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/4*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/4*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/4*