# Zuhruf Sûresi, 52. Âyet (43:52)

> أَمْ أَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْ هَـٰذَا ٱلَّذِى هُوَ مَهِينٌ وَلَا يَكَادُ يُبِينُ

*Em enâ ḣayrun min hâżâ-lleżî huve mehînun velâ yekâdu yubîn(u)*

**Meal (Diyanet):** "Yoksa ben, şu zavallı, nerede ise maksadını anlatamayacak durumda olan bu adamdan daha hayırlı değil miyim?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/52

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi 52. ayet, Firavun'un Hz. Musa'yı küçümsemesini ve kendi üstünlüğünü iddia etmesini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır. Ayet, 'hayr', 'mehîn' ve 'yubîn' gibi kavramlar üzerinden Firavun'un kibirini ve Hz. Musa'ya atfettiği zayıflığı vurgular.","keyConcepts":[{"word":"خَيْرٌ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Bu bağlamda 'daha üstün, daha iyi' anlamında olup, Firavun'un kendisini Hz. Musa'dan daha değerli görmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' kelimesinin aslen 'iyilik' anlamına geldiğini, ancak 'ef'al' vezninde gelerek 'daha iyi, daha üstün' anlamı kazandığını belirtir. Ayette Firavun'un, kendisini Musa'dan daha 'hayr' (üstün) görmesi, onun maddi gücüne ve konumuna dayanarak yaptığı bir kıyaslamadır. Bu, ahlaki bir üstünlükten ziyade dünyevi bir üstünlük iddiasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hayr' kelimesinin burada 'ehsan' (daha güzel, daha iyi) veya 'efdal' (daha faziletli) anlamında kullanıldığını ifade eder. Firavun'un bu ifadesi, kendisinin sahip olduğu saltanat ve zenginlikler nedeniyle Musa'dan daha 'hayr' olduğunu iddia etmesidir. Bu, mecazi olarak bir üstünlük ve tercih bildirmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hayr' kavramının Kur'an'da genellikle 'iyi, faydalı, değerli' anlamlarına geldiğini belirtir. Firavun'un bu ayetteki kullanımı, 'hayr' kelimesinin ahlaki veya manevi bir iyilikten ziyade, dünyevi güç, zenginlik ve sosyal statü gibi somut değerler üzerinden bir üstünlük iddiası olarak kullanıldığını gösterir. Firavun, kendi 'hayr'ını Musa'nın 'mehîn'liğiyle karşılaştırır."}]},{"word":"مَهِينٌ","root":"م ه ن","rootLatin":"m-h-n","meaning":"Bu bağlamda 'zayıf, değersiz, hor görülen' anlamında olup, Firavun'un Hz. Musa'yı küçümsemesini ve onu güçsüz görmesini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mehîn' kelimesinin 'zayıf, hakir, değersiz' anlamına geldiğini belirtir. Firavun'un Hz. Musa'yı 'mehîn' olarak nitelemesi, onun maddi imkanlardan yoksun, fakir ve sosyal statüsü düşük bir kişi olduğunu ima ederek onu aşağılamasıdır. Bu, Firavun'un kendi gücüne ve zenginliğine dayanarak yaptığı bir küçümsemedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mehn' kökünün 'zayıflık, horluk, değersizlik' anlamlarına geldiğini açıklar. 'Mehîn' ise bu niteliklere sahip olan kişidir. Ayette Firavun, Hz. Musa'yı 'mehîn' olarak tanımlayarak, onun ne bir serveti ne de bir gücü olduğunu, dolayısıyla kendisiyle kıyaslanamayacak kadar düşük bir konumda olduğunu vurgulamak ister."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mehîn' kelimesinin 'hakir, zelil, zayıf' anlamlarını taşıdığını belirtir. Firavun'un bu kelimeyi kullanması, Hz. Musa'nın dış görünüşüne, fakirliğine ve saraydaki konumuna bakarak onu küçümsemesidir. Bu, Firavun'un kendi saltanatına ve gücüne olan güveninin bir yansımasıdır."}]},{"word":"يُبِينُ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Bu bağlamda 'açıkça konuşmak, kendini ifade etmek' anlamında olup, Firavun'un Hz. Musa'nın konuşma güçlüğüne atıfta bulunarak onu alaycı bir şekilde eleştirmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yubîn' kelimesinin 'açıkça konuşmak, fasih olmak' anlamına geldiğini belirtir. Firavun'un 'velâ yekâdü yubîn' ifadesi, Hz. Musa'nın konuşmasında bir kekemelik veya zorluk olduğunu ima ederek onu alaya almasıdır. Bu, Firavun'un Hz. Musa'nın peygamberlik iddiasını zayıflatmak için kullandığı bir argümandır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyân' kökünün 'açıklık, netlik' anlamına geldiğini ve 'ebâne' fiilinin 'açıklamak, netleştirmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yubîn' kelimesi, Hz. Musa'nın konuşmasının net ve anlaşılır olmaması, yani fasih bir şekilde kendini ifade edememesi durumunu anlatır. Firavun, bu durumu Hz. Musa'nın peygamberlik vasfına aykırı görerek onu küçümser."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'yubîn' kelimesinin 'açıkça konuşmak, delil getirmek' anlamlarına geldiğini belirtir. Firavun'un bu ifadesi, Hz. Musa'nın sadece konuşma güçlüğü çekmekle kalmayıp, aynı zamanda iddialarını açıkça ve ikna edici bir şekilde ortaya koyamadığını ima eder. Bu, Firavun'un Hz. Musa'nın mesajını değersizleştirme çabasıdır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","kibir-hased","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoksa, veya"},{"position":2,"surface":"أَنَا۠","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"ben"},{"position":3,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlı"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"bu"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaretten sonra geldiği için mahallen mecrûr (bedel veya sıfat)","gloss":"ki o"},{"position":7,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o"},{"position":8,"surface":"مَهِينٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"و-ه-ن","rootLatin":"w-h-n","lemma":"مَهِين","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"zayıf, hakir"},{"position":9,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"يَكَادُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-د","rootLatin":"k-w-d","lemma":"كَادَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"neredeyse"},{"position":11,"surface":"يُبِينُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"أَبَانَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"açıkça konuşur"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *43/52*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/52*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/52*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/52*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/52*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *43/52*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *43/52*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *43/52*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *43/52*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *43/52*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *43/52*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/52*