# Zuhruf Sûresi, 56. Âyet (43:56)

> فَجَعَلْنَـٰهُمْ سَلَفًا وَمَثَلًا لِّلْـَٔاخِرِينَ

*Fece'alnâhum selefen ve meśelen lil-âḣirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onları, sonradan gelecek inkarcılara, geçmiş bir ibret ve bir örnek kıldık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/56

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi'nin 56. ayeti, geçmiş kavimlerin akıbetini, sonraki nesiller için bir ibret ve örnek teşkil etmesi bağlamında ele almaktadır. Ayet, Allah'ın bu kavimleri nasıl bir 'selef' ve 'mesel' kıldığını vurgulayarak, ilahi adaletin ve uyarıların önemini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"فَجَعَلْنَـٰهُمْ","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-a-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi belirli bir duruma veya konuma getirmesi, kılması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ceale' fiilinin bir şeyi bir halden başka bir hale dönüştürmek veya bir şeyi bir şey olarak tayin etmek anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'feca'lnâhum' ifadesi, Allah'ın önceki kavimleri, sonraki nesiller için bir ibret ve örnek olacak şekilde 'kılması', yani onların akıbetini bu amaca hizmet edecek bir duruma getirmesi anlamındadır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ceale' fiilinin 'halk' (yaratma) ve 'sayrûret' (bir şeyin başka bir şeye dönüşmesi) anlamlarını içerdiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın geçmiş kavimleri, sonraki nesiller için bir 'selef' ve 'mesel' haline dönüştürmesi, onların durumunu bu şekilde tayin etmesi vurgulanır."}]},{"word":"سَلَفًا","root":"س ل ف","rootLatin":"s-l-f","meaning":"Önceki nesiller, geçmişte yaşamış olanlar ve geride kalan izler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'selef' kelimesinin 'geçmiş' ve 'önceki' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'selefen' ifadesi, helak olan kavimlerin, sonraki nesiller için geçmişte kalmış, ibret alınacak birer örnek teşkil ettiğini, onların akıbetinin bir öncü ve uyarıcı olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'selef' kelimesinin 'önce geçen' ve 'öncü' anlamlarını taşıdığını açıklar. Bu ayette, Allah'ın inkarcıları 'selef' kılması, onların akıbetinin, sonraki inkarcılar için bir öncü, bir emsal ve bir uyarıcı olarak geçmişte bırakıldığını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'selef' kavramının Kur'an'da genellikle geçmiş nesiller ve onların akıbeti bağlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'selefen' ifadesi, helak olan kavimlerin, sonraki nesiller için bir 'geçmiş örnek' teşkil ettiğini, onların sonunun bir uyarı niteliği taşıdığını vurgular."}]},{"word":"وَمَثَلًا","root":"م ث ل","rootLatin":"m-s-l","meaning":"Örnek, ibret, ders çıkarılacak durum veya kıssa anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mesel' kelimesinin 'ibret' ve 'örnek' anlamlarına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'meselen' ifadesi, helak olan kavimlerin durumunun, sonraki nesiller için bir ibret vesilesi, bir ders ve bir uyarıcı örnek olduğunu belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mesel' kelimesinin 'benzerlik' ve 'örnek' anlamlarını taşıdığını, bir şeyin başka bir şeye benzetilmesiyle ortaya çıkan ibret verici durumu ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, Allah'ın onları 'mesel' kılması, onların akıbetinin, sonraki inkarcılar için bir kıyaslama noktası, bir ibret ve bir uyarıcı örnek olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mesel' kelimesinin Kur'an'da hem 'benzetme' hem de 'ibret verici örnek' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'meselen' ifadesi, geçmiş kavimlerin helakının, sonraki nesiller için açık bir ders ve ibret alınması gereken bir örnek teşkil ettiğini vurgular."}]},{"word":"لِّلْـَٔاخِرِينَ","root":"ء خ ر","rootLatin":"a-h-r","meaning":"Sonraki nesiller, daha sonra gelecek olanlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'âhir' kelimesinin 'sonra gelen' ve 'sonuncu' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'li'l-âhirîne' ifadesi, geçmiş kavimlerin akıbetinin, kendilerinden sonra gelecek olan tüm nesiller için bir uyarı ve ibret kaynağı olduğunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn, 'âhir' kelimesinin 'öncekinin zıddı' olarak 'sonra gelen' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu ayette, 'li'l-âhirîne' ifadesi, helak olan kavimlerin durumunun, kendilerinden sonraki tüm nesiller için, özellikle de inkarcılar için bir ders ve uyarı niteliği taşıdığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece, ve"},{"position":1,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen mebnî","gloss":"onları"},{"position":2,"surface":"سَلَفًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ل-ف","rootLatin":"s-l-f","lemma":"سَلَف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"İkinci mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"geçmiş, ibret"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"مَثَلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-s-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için mansûb","gloss":"örnek, ibret"},{"position":4,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱلْـَٔاخِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-خ-ر","rootLatin":"'-ḫ-r","lemma":"آخِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonrakiler, diğerleri"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** · *43/56*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/56*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/56*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/56*