# Zuhruf Sûresi, 59. Âyet (43:59)

> إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَـٰهُ مَثَلًا لِّبَنِىٓ إِسْرَٰٓءِيلَ

*İn huve illâ ‘abdun en'amnâ ‘aleyhi ve ce'alnâhu meśelen libenî isrâ-îl(e)*

**Meal (Diyanet):** İsa, sadece, kendisine nimet verdiğimiz ve İsrailoğulları'na örnek kıldığımız bir kuldur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/59

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi'nin 59. ayeti, Hz. İsa'nın ilahlığını reddederek onun sadece Allah'ın nimet verdiği ve İsrailoğulları için bir örnek kıldığı bir kul olduğunu vurgular. Ayet, 'abd', 'en'amna' ve 'meselen' gibi temel kavramlar üzerinden bu teolojik mesajı dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"عَبْدٌ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Bu ayette Hz. İsa'nın Allah'a kulluğunu ve beşeriyetini ifade eden temel bir kavramdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesini 'kulluk eden, itaat eden' anlamında açıklar. Ayetteki 'abd' kelimesi, Hz. İsa'nın Allah'ın yaratılmışı olduğunu ve O'na kulluk ettiğini, ilahlık vasfı taşımadığını vurgular. Bu, Hristiyan inancındaki ilahlaştırma eğilimine karşı bir reddiyedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'daki merkeziyetini ve 'Allah'ın kulu' olmanın tevhid inancındaki önemini belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'nın da diğer peygamberler gibi Allah'ın iradesine tabi bir kul olduğunu, dolayısıyla ilahi bir statüye sahip olmadığını net bir şekilde ortaya koyar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'abd' kelimesinin hem hürriyetin zıddı olan kölelik hem de Allah'a karşı mutlak itaat ve kulluk anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Hz. İsa'nın Allah'a karşı mutlak bir itaat ve kulluk içinde olduğu, O'nun yaratılmış bir varlığı olduğu vurgulanır."}]},{"word":"أَنْعَمْنَا","root":"ن ع م","rootLatin":"n-'-m","meaning":"Allah'ın Hz. İsa'ya bahşettiği özel lütuf ve ihsanları ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nimet' kelimesini 'Allah'ın kullarına bahşettiği lütuf ve ihsanlar' olarak açıklar. Ayetteki 'en'amna aleyhi' ifadesi, Hz. İsa'ya peygamberlik, mucizeler ve ruhani yücelik gibi özel nimetlerin verildiğini, ancak bunun onu ilah yapmadığını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nimet'in 'hoş ve güzel olan şey' anlamına geldiğini ve Allah'tan gelen her türlü iyiliği kapsadığını ifade eder. Ayetteki 'en'amna' fiili, Allah'ın Hz. İsa'ya bahşettiği özel lütufları, örneğin ruhu'l-kudüs ile desteklenmesini ve mucizeler göstermesini vurgular, ancak bu nimetlerin onu ilahlaştırmadığını ima eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nimet' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına yönelik ihsanlarını ve lütuflarını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'en'amna' fiili, Hz. İsa'ya verilen nimetlerin, onun Allah katındaki özel konumunu gösterdiğini, ancak bu konumun onu 'kul' olmaktan çıkarmadığını vurgular."}]},{"word":"مَثَلًا","root":"م ث ل","rootLatin":"m-s-l","meaning":"Hz. İsa'nın İsrailoğulları için bir ibret, ders veya örnek teşkil ettiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mesel' kelimesinin 'ibret, örnek, misal' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ce'alnâhu meselen li-benî İsrâîl' ifadesi, Hz. İsa'nın doğumunun, hayatının ve mucizelerinin İsrailoğulları için bir ibret ve Allah'ın kudretinin bir göstergesi olduğunu anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mesel'in 'benzerlik, örnek, ibret' gibi anlamlara geldiğini ve bir şeyin diğerine benzemesini veya bir olayın başka bir olaya örnek teşkil etmesini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. İsa'nın İsrailoğulları için hem bir uyarı hem de Allah'ın kudretinin bir delili olarak sunulduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mesel' kelimesinin 'durum, hal, ibret alınacak şey' anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki 'meselen' ifadesi, Hz. İsa'nın babasız doğumu ve mucizeleri gibi sıra dışı durumlarının, İsrailoğulları için Allah'ın kudretini ve peygamberliğin hakikatini gösteren bir ibret ve örnek olduğunu vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-isa-meryem","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"İn"},{"position":2,"translit":"huve"},{"position":3,"translit":"illâ"},{"position":4,"translit":"‘abdun"},{"position":5,"translit":"en'amnâ"},{"position":6,"translit":"‘aleyhi"},{"position":7,"translit":"ve ce'alnâhu"},{"position":8,"translit":"meśelen"},{"position":9,"translit":"libenî"},{"position":10,"translit":"isrâ-îl(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değildir","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)","gorev":"Mübteda"},{"position":3,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"عَبْدٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"kul","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":5,"surface":"أَنْعَمْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ع-م","rootLatin":"n-'-m","lemma":"أَنْعَمَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"nimet verdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":6,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":8,"surface":"مَثَلًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"örnek","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":9,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"بَنِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-ي","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"oğulları","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"إِسْرَٰٓءِيلَ","pos":"isim","posDetail":"Alem İsim","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِسْرَائِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile)","gloss":"İsrail"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/59*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/59*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/59*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/59*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/59*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/59*
