# Zuhruf Sûresi, 60. Âyet (43:60)

> وَلَوْ نَشَآءُ لَجَعَلْنَا مِنكُم مَّلَـٰٓئِكَةً فِى ٱلْأَرْضِ يَخْلُفُونَ

*Velev neşâu lece'alnâ minkum melâ-iketen fî-l-ardi yaḣlufûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Eğer dileseydik, içinizden yeryüzünde sizin yerinize geçecek melekler yaratırdık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/60

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi 60. ayet, Allah'ın kudretini ve insan türünün yerine başka varlıkları ikame edebileceğini vurgular. Ayet, ilahi iradenin sınırsızlığını ve yaratılışın çeşitliliğini melekler üzerinden örnekleyerek ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"نَشَآءُ","root":"ن ش أ","rootLatin":"n-ş-e","meaning":"Allah'ın dilemesi, irade etmesi ve bir şeyi yaratma gücünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Neş'e (نَشْأَة) kelimesi, bir şeyin başlangıcı, ortaya çıkışı ve yaratılışı anlamına gelir. Ayetteki 'neşâ' (نَشَاءُ) fiili ise Allah'ın bir şeyi var etme, meydana getirme ve dilediği şekilde yaratma iradesini gösterir. Burada, Allah'ın insan yerine melekleri yaratma kudretini dile getirmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, 'meşîet' (dileme) kavramının Kur'an'da Allah'ın mutlak iradesini ve kudretini ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'neşâ' fiili, Allah'ın insan türünü değiştirebilecek veya yerine başka bir türü ikame edebilecek sınırsız gücünü ve iradesini vurgular."}]},{"word":"لَجَعَلْنَا","root":"ج ع ل","rootLatin":"c-'-l","meaning":"Allah'ın bir şeyi başka bir şeye dönüştürmesi, kılması veya yaratması anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ceale (جَعَلَ) fiili, Kur'an'da 'halk' (yaratma) anlamında da kullanılır. Bu ayette 'laca'lnâ' (لَجَعَلْنَا), Allah'ın insan yerine melekleri yaratma, var etme ve ikame etme kudretini mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ceale (جَعَلَ) fiili, bir şeyi başka bir şeye dönüştürmek, bir şeyi bir konumda veya durumda kılmak anlamlarına gelir. Ayetteki 'laca'lnâ', Allah'ın dilediği takdirde insanları meleklerle değiştirebileceğini, yani onların yerine melekleri var edebileceğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ceale' fiilinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve bağlama göre 'yaratmak', 'kılmak', 'dönüştürmek' gibi anlamlara geldiğini ifade eder. Bu ayette, Allah'ın insan türünün yerine melekleri 'var etme' veya 'kılma' kudretini vurgular."}]},{"word":"مَّلَـٰٓئِكَةً","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Allah'ın emrine itaat eden, nurdan yaratılmış, iradesi olmayan varlıklar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek (مَلَك) kelimesi, 'el-elûk' (رسالة - risalet, elçilik) kökünden gelir ve 'elçi' anlamına gelir. Melekler, Allah'ın emirlerini yerine getiren, O'na isyan etmeyen varlıklardır. Ayette, insanların yerine geçebilecek, tamamen itaatkar ve ilahi emri yerine getiren varlıklar olarak zikredilirler."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Melek (مَلَك), 'el-elûke' (رسالة) kelimesinden türemiştir ve 'elçi' demektir. Melekler, Allah ile peygamberleri veya Allah ile insanlar arasında elçilik yapan, O'nun emirlerini yerine getiren varlıklardır. Ayette, insanların aksine isyan etmeyen, tamamen ilahi iradeye tabi varlıklar olarak sunulurlar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Melekler, nurdan yaratılmış, akıl sahibi ancak nefisleri olmayan, Allah'a sürekli ibadet eden ve O'nun emirlerini eksiksiz yerine getiren varlıklardır. Ayette, insanların yerine yeryüzünde halife olabilecek, ancak insanlardan farklı olarak günah işlemeyen, saf ve itaatkar varlıklar olarak tasvir edilirler."}]},{"word":"يَخْلُفُونَ","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Birinin yerine geçmek, halef olmak, ardıl olmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Halefe (خَلَفَ) fiili, birinin yerine geçmek, ardılı olmak anlamına gelir. Ayetteki 'yahlufûne' (يَخْلُفُونَ), meleklerin yeryüzünde insanların yerine geçerek onların görevlerini üstleneceklerini, yani yeryüzünün halifesi olacaklarını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halife (خَلِيفَة) kelimesi, birinin yerine geçen, onun ardılı olan demektir. 'Yahlufûne' fiili, meleklerin yeryüzünde insanların yerine geçerek, onların yerine ikame edilerek yeryüzünü imar etme ve yönetme görevini üstleneceklerini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Halef (خَلَف) kavramı, bir şeyin veya bir kimsenin yerine geçmek, onun ardılı olmak anlamındadır. Ayetteki 'yahlufûne', Allah'ın dilediği takdirde insanları ortadan kaldırıp yerlerine melekleri halife olarak atayabileceğini, yani onların yerine geçerek yeryüzünde yaşayacaklarını ve görevlerini üstleneceklerini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["melekler","yaratilis","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"و","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَوْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"نَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-ʾ","lemma":"نَشَأَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"dilerdik"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"elbette"},{"position":3,"surface":"جَعَلْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"c-ʿ-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"var ederdik"},{"position":4,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizden"},{"position":5,"surface":"مَّلَـٰٓئِكَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَائِكَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"melekler"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":8,"surface":"يَخْلُفُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"ḫ-l-f","lemma":"خَلَفَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"yerinizi tutacaklar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** · *43/60*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *43/60*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/60*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/60*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/60*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/60*