# Zuhruf Sûresi, 61. Âyet (43:61)

> وَإِنَّهُۥ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِ ۚ هَـٰذَا صِرَٰطٌ مُّسْتَقِيمٌ

*Ve-innehu le'ilmun lissâ'ati felâ temterunne bihâ vettebi'ûn(i)(c) hâżâ sirâtun mustekîm(un)*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz o Kıyametin (kopacağının) bir bilgisidir. Artık onun hakkında asla şüphe etmeyin, bana uyun, bu doğru bir yoldur.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/61

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi'nin 61. ayeti, kıyamet saatinin kesinliğini vurgulayarak insanları şüphe etmekten men etmekte ve doğru yola uymaya çağırmaktadır. Ayet, 'ilim', 'saat', 'imtira' ve 'sırat-ı müstakim' gibi temel kavramlar üzerinden mesajını iletmektedir.","keyConcepts":[{"word":"عِلْمٌ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Bu ayette kıyametin vuku bulacağına dair kesin bilgi ve delil anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İlim, bir şeyin hakikatini idrak etmektir. Bu ayette ise, Hz. İsa'nın kıyamet için bir alamet ve bilgi kaynağı olduğu, kıyametin vuku bulacağının kesin bir delili olduğu vurgulanmaktadır. (el-Müfredât, s. 582)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İlim, bir şeyin olduğu gibi bilinmesidir. Ayetteki 'ilim' kelimesi, kıyametin geleceğine dair şüpheye yer bırakmayan kesin bir bilgi ve alamet olarak tefsir edilmiştir. (el-Külliyyât, s. 656)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ilim' kavramı, genellikle Allah'tan gelen vahiy ve kesin bilgi anlamında kullanılır. Burada da kıyametin vuku bulacağına dair ilahi bir bildirim ve kesin bir delil olarak karşımıza çıkar. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 165)"}]},{"word":"لِلسَّاعَةِ","root":"س و ع","rootLatin":"s-v-a","meaning":"Kıyamet günü, dünyanın sonu ve ahiret hayatının başlangıcı anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Saat, kıyamet gününün adıdır. Bu ayette, Hz. İsa'nın kıyametin bir alameti olduğu ve kıyametin geleceğinin kesin olduğu belirtilmektedir. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 409)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Kur'an'da 'saat' kelimesi, genellikle kıyamet günü için mecazi olarak kullanılır. Burada da kıyametin vuku bulacağı zaman dilimini ifade etmektedir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 228)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"'Saat' kelimesi, Kur'an'da belirli bir zaman dilimini ifade etmekle birlikte, özellikle kıyamet günü için kullanıldığında, onun aniden ve beklenmedik bir şekilde geleceğine işaret eder. Ayetteki kullanım da bu ani gelişi vurgular. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 312)"}]},{"word":"تَمْتَرُنَّ","root":"م ر ي","rootLatin":"m-r-y","meaning":"Şüphe etmek, tereddüt etmek, tartışmak anlamında olup, kıyametin geleceği konusunda şüpheye düşmemek gerektiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mery, bir şey hakkında şüpheye düşmek, tereddüt etmektir. Ayetteki 'temterunne' ifadesi, kıyametin geleceği hakkında hiçbir şüpheye mahal bırakılmaması gerektiğini kesin bir dille emretmektedir. (el-Müfredât, s. 747)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"İmtira, bir şeyin doğruluğu hakkında şüpheye düşmek ve bu konuda tartışmaktır. Ayet, kıyametin kesinliği karşısında bu tür bir şüphe ve tartışmadan kaçınılmasını öğütler. (Umdetü'l-Huffâz, c. 4, s. 297)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mery kökünden türeyen 'temterunne', bir konuda şüphe ve tereddüt içinde olmak, hatta bu şüpheyi dile getirmek anlamına gelir. Ayet, kıyamet konusunda bu tür bir tavrı yasaklar. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 5, s. 104)"}]},{"word":"وَٱتَّبِعُونِ","root":"ت ب ع","rootLatin":"t-b-a","meaning":"Bana uyun, benim yolumu takip edin anlamında olup, Allah'ın ve Peygamber'in gösterdiği doğru yola tabi olmayı emreder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tebaa, bir şeyin izini takip etmek, peşinden gitmektir. Ayetteki 'vettebi'ûnî' ifadesi, Allah'ın emirlerine ve Peygamber'in sünnetine uymayı, doğru yolu takip etmeyi emretmektedir. (el-Müfredât, s. 109)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İttiba, birinin yolunu benimsemek ve onun izinden gitmektir. Bu ayette, kıyamet gerçeği karşısında doğru yolu bulmak için Allah'ın ve Peygamber'in rehberliğine uyulması gerektiği vurgulanır. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 102)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ittiba' kavramı, genellikle Allah'ın vahyine ve peygamberlerin öğretilerine kayıtsız şartsız uymayı ifade eder. Burada da kıyamet gerçeği karşısında doğru yolu bulmak için bu ilahi rehberliğe tabi olmak gerektiği belirtilir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 210)"}]},{"word":"صِرَٰطٌ","root":"ص ر ط","rootLatin":"s-r-t","meaning":"Yol, doğru yol, İslam dini ve Allah'ın emrettiği yaşam biçimi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sırat, geniş ve açık yol demektir. Kur'an'da genellikle İslam dinini ve Allah'ın emrettiği doğru yolu ifade eder. Bu ayette de 'müstakim' sıfatıyla birlikte, şaşmaz ve dosdoğru olan ilahi yolu anlatır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 24)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sırat, geniş ve açık yol demektir. Kur'an'da genellikle Allah'ın dini, hak yol ve cennete götüren yol anlamında kullanılır. Ayetteki 'sırat-ı müstakim' ise, eğriliği olmayan, dosdoğru olan yolu ifade eder. (el-Müfredât, s. 473)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"'Sırat' kelimesi, Kur'an'da hem maddi hem de manevi anlamda yol için kullanılır. Ancak 'müstakim' sıfatıyla birlikte kullanıldığında, Allah'ın belirlediği, şaşmaz ve kurtuluşa götüren tek doğru yolu ifade eder. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 301)"}]},{"word":"مُّسْتَقِيمٌ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Dosdoğru, eğriliği olmayan, hak olan anlamında olup, Allah'ın yolunun sapasağlam ve doğru olduğunu vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Müstakim, eğriliği olmayan, dosdoğru olandır. 'Sırat-ı müstakim' terkibi, mecazi olarak hak dini ve doğru yolu ifade eder. Bu ayette de Allah'ın emrettiği yolun sapasağlam ve doğru olduğu belirtilir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 20)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kavm kökünden türeyen 'müstakim', eğriliği olmayan, dosdoğru olan demektir. 'Sırat-ı müstakim', Allah'ın emrettiği, hiçbir sapma ve eğriliği bulunmayan, insanı kurtuluşa ulaştıran yoldur. (el-Müfredât, s. 696)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"İstikamet, bir şeyin doğru ve düzgün olmasıdır. 'Müstakim' kelimesi, burada 'sırat' kelimesini niteleyerek, Allah'ın yolunun hiçbir sapma ve yanlışlık içermediğini, tam anlamıyla doğru olduğunu ifade eder. (el-Külliyyât, s. 770)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kiyamet","hidayet-dalalet","vahiy-kuran"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-innehu"},{"position":2,"translit":"le'ilmun"},{"position":3,"translit":"lissâ'ati"},{"position":4,"translit":"felâ"},{"position":5,"translit":"temterunne"},{"position":6,"translit":"bihâ"},{"position":7,"translit":"vettebi'ûn(i)(c)"},{"position":8,"translit":"hâżâ"},{"position":9,"translit":"sirâtun"},{"position":10,"translit":"mustekîm(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"İsim cümlesinin başına geldiği için","gloss":"muhakkak ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":1,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":2,"surface":"لَعِلْمٌۭ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid (Lam-ı İbtida)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"عِلْمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"bilgi, ilim","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":3,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için, ait","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"لسَّاعَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-'-","lemma":"سَاعَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"saat, kıyamet","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"yapma","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":5,"surface":"تَمْتَرُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ر-ي","rootLatin":"m-r-y","lemma":"اِمْتَرَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nehiy lamı ve te'kid nunu ile mebnî","gloss":"şüphe etmeyin","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (kıyamet)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"ٱتَّبِعُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-'","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"uyun","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":7,"surface":"نِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bana","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":9,"surface":"صِرَٰطٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ر-ط","rootLatin":"s-r-t","lemma":"صِرَاط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"yol","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":10,"surface":"مُّسْتَقِيمٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"مُسْتَقِيم","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"doğru","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/61*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/61*