# Zuhruf Sûresi, 76. Âyet (43:76)

> وَمَا ظَلَمْنَـٰهُمْ وَلَـٰكِن كَانُوا۟ هُمُ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Vemâ zalemnâhum velâkin kânû humu-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz onlara zulmetmedik. Fakat onlar, kendileri zalim idiler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/76

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi 76. ayet, Allah'ın kullarına zulmetmediğini, aksine zulmedenlerin bizzat kendileri olduğunu vurgular. Ayet, 'zulüm' kavramının fail ve mef'ul yönlerini ele alarak ilahi adaleti ve insan sorumluluğunu dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ظَلَمْنَـٰهُمْ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Biz onlara zulmetmedik, yani haksızlık yapmadık, haklarını eksiltmedik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmak ve başkasının hakkına tecavüz etmektir. Ayetteki 'ظَلَمْنَـٰهُمْ' ifadesi, Allah'ın kullarına karşı herhangi bir haksızlık yapmadığını, onların haklarını eksiltmediğini ve onlara azap etme konusunda bir sınırı aşmadığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zulüm, bir şeyi yerinden saptırmak, haksızlık etmek demektir. Ayetteki kullanım, Allah'ın kullarına karşı haksız bir muamelede bulunmadığını, aksine onların kendi fiilleriyle kendilerine zulmettiklerini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'zulüm' kavramı, genellikle Allah'ın koyduğu sınırları aşmak, O'nun adaletine aykırı davranmak ve başkalarının haklarına tecavüz etmek anlamında kullanılır. 'ظَلَمْنَـٰهُمْ' ifadesi, Allah'ın mutlak adaletini vurgulayarak, O'nun asla zulmetmeyeceğini, dolayısıyla kulların başına gelenlerin kendi fiillerinin sonucu olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Onlar zalim kimselerdi, yani kendi nefislerine ve başkalarına haksızlık edenlerdi.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Zalim, zulmü kendisine huy edinmiş, sürekli haksızlık eden kişidir. Ayetteki 'ٱلظَّـٰلِمِينَ' ifadesi, bu kişilerin zulmü geçici bir fiil olarak değil, karakterlerinin bir parçası olarak benimsediklerini, dolayısıyla kendi kötü amelleriyle kendilerine ve başkalarına haksızlık ettiklerini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Zalim, haddi aşan, hakkı yerine koymayan ve başkalarının hukukuna tecavüz eden kimsedir. Ayetteki 'ٱلظَّـٰلِمِينَ' kelimesi, bu kişilerin kendi iradeleriyle yanlış yola saptıklarını, Allah'ın adaletine karşı gelerek kendilerini helake sürüklediklerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'zalim' kelimesi, genellikle Allah'ın emirlerine karşı gelen, O'nun sınırlarını çiğneyen ve bu yolla hem kendine hem de topluma zarar veren kişiler için kullanılır. Ayetteki 'ٱلظَّـٰلِمِينَ' ifadesi, bu kişilerin kendi seçimleriyle zulmü tercih ettiklerini ve bunun sonuçlarına katlanmaları gerektiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["adalet","ahiret-mukafat","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"ظَلَمْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmettik"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"وَلَـٰكِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstidrâk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَـٰكِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"fakat"},{"position":4,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":5,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":6,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"zalimler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** · *43/76*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/76*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/76*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/76*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/76*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/76*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/76*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43/76*