# Zuhruf Sûresi, 81. Âyet (43:81)

> قُلْ إِن كَانَ لِلرَّحْمَـٰنِ وَلَدٌ فَأَنَا۠ أَوَّلُ ٱلْعَـٰبِدِينَ

*Kul in kâne lirrahmâni veledun fe-enâ evvelu-l'âbidîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) De ki: "Eğer Rahman'ın bir çocuğu olsaydı, ona kulluk edenlerin ilki ben olurdum."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/81

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'a çocuk isnat etme inancını reddederken, tevhid inancının ve yalnızca Allah'a kulluğun önemini vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, Allah'ın benzersizliğini, kulluğun mahiyetini ve bu inancın reddini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"الرَّحْمَـٰنِ","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Allah'ın sonsuz rahmet sahibi olduğunu ve bu sıfatın O'nun eşsizliğini ifade ettiğini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rahmân, Allah'ın zatına mahsus bir isim olup, rahmetinin genişliğini ve bütün varlıkları kuşattığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, O'nun bu eşsiz rahmetine rağmen çocuk edinme düşüncesinin ne kadar yersiz olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Rahmân, Kur'an'da Allah'ın en temel ve kapsayıcı sıfatlarından biridir. Bu kavram, Allah'ın mutlak iyilik ve merhametini ifade ederken, aynı zamanda O'nun aşkın ve benzersiz varlığını da işaret eder. Ayette, bu sıfatın çocuk edinme fikriyle çeliştiği ima edilir."}]},{"word":"وَلَدٌ","root":"و ل د","rootLatin":"v-l-d","meaning":"Doğma, doğurma ve nesil anlamlarına gelir; ayette Allah'a çocuk isnat etme inancını reddetmek için kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Veled, doğan veya doğurulan şeydir. Kur'an'da Allah'a veled isnat edilmesi, O'nun eşsizliğini ve hiçbir şeye muhtaç olmadığını reddetmek anlamına gelir. Ayetteki 'veled' kelimesi, Allah'ın yaratılmışlara benzemediğini ve bir eşe veya çocuğa ihtiyacı olmadığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Veled, mecazi olarak bir şeyin sonucu veya ürünü anlamına da gelebilir. Ancak bu ayetteki kullanımı, doğrudan biyolojik bir çocuk edinme anlamındadır ve bu, Allah için kesinlikle imkansızdır. Ayet, bu tür bir düşüncenin tevhid inancına aykırı olduğunu belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Veled, hem erkek hem de kız çocuk için kullanılan genel bir terimdir. Allah'a veled isnat etmek, O'nun yaratılmışlara benzemesi ve bir başlangıcı veya sonu olması gibi yanlış inançlara yol açar. Ayet, bu tür bir inancın batıl olduğunu açıkça ifade eder."}]},{"word":"أَوَّلُ","root":"أ و ل","rootLatin":"e-v-l","meaning":"İlk, başlangıçta olan veya önde gelen anlamlarına gelir; ayette tevhid inancına bağlılıkta öncü olmayı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvel, bir şeyin başlangıcı veya diğerlerinden önce geleni ifade eder. Bu ayette 'evvelü'l-âbidîn' ifadesi, Hz. Peygamber'in Allah'a kullukta ve tevhid inancını savunmada en önde gelen kişi olduğunu, bu konuda hiçbir tereddüdü olmadığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Evvel, hem zaman hem de mertebe açısından önceliği ifade eder. Ayetteki kullanımı, eğer böyle bir durum (Allah'ın çocuğu olması) söz konusu olsaydı, Hz. Peygamber'in dahi bu batıl inanca değil, yalnızca Allah'a kullukta ilk olacağını vurgulayarak, tevhidin mutlakiyetini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْعَـٰبِدِينَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Kulluk edenler, ibadet edenler anlamına gelir; Allah'a tam bir teslimiyetle boyun eğenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Âbid, Allah'a kulluk eden, O'na itaat eden kişidir. Bu ayette 'âbidîn' kelimesi, Allah'ın birliğine inanan ve yalnızca O'na ibadet eden tüm müminleri kapsar. Hz. Peygamber'in 'ilk âbid' olması, tevhidin en saf ve en güçlü temsilcisi olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Abd kökünden türeyen âbidîn, Allah'a karşı tam bir boyun eğme ve teslimiyet halini ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'a çocuk isnat etme gibi şirk içeren bir durumun varlığı farz edilse bile, gerçek kulluğun sadece tek olan Allah'a yapılacağı ve bu konuda Hz. Peygamber'in öncü olacağı vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Abd ve türevleri, Kur'an'da insanın Allah karşısındaki konumunu, yani O'na muhtaçlığını ve O'na teslimiyetini ifade eder. 'Âbidîn' kelimesi, bu teslimiyetin fiiliyata dökülmüş hali olan ibadeti ve kulluğu temsil eder. Ayet, bu kulluğun şirke bulaşmadan, yalnızca Allah'a has kılınması gerektiğini öğretir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kufur-sirk","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Eğer"},{"position":3,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olsa"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"Fa'lân","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rahman'ın"},{"position":5,"surface":"وَلَدٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"و-ل-د","rootLatin":"w-l-d","lemma":"وَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"كَانَ'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"çocuğu"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabıt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":6,"surface":"أَنَا۠","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"ben"},{"position":7,"surface":"أَوَّلُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"أ-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"ilki"},{"position":8,"surface":"ٱلْعَـٰبِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَابِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kulluk edenlerin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43. sure 81. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *43. sure 81. ayette*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/81*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/81*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/81*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/81*
