# Zuhruf Sûresi, 85. Âyet (43:85)

> وَتَبَارَكَ ٱلَّذِى لَهُۥ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَعِندَهُۥ عِلْمُ ٱلسَّاعَةِ وَإِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

*Ve tebârake-lleżî lehu mulku-ssemâvâti vel-ardi ve mâ beynehumâ ve 'indehu ‘ilmu-ssâ'ati ve-ileyhi turce'ûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Göklerin, yerin ve ikisi arasındaki her şeyin hükümranlığı kendisine ait olan Allah yücedir! Kıyametin bilgisi de yalnız O'nun katındadır ve yalnızca O'na döndürüleceksiniz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/85

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Zuhruf Suresi'nin 85. ayeti, Allah'ın mutlak egemenliğini, evren üzerindeki hükümranlığını ve kıyamet bilgisinin yalnızca O'na ait olduğunu vurgulamaktadır. Ayet, özellikle 'tebareke' fiiliyle Allah'ın yüceliğini, 'mülk' kavramıyla evrensel egemenliğini ve 'saat' kelimesiyle kıyamet bilgisinin münhasıran O'na ait olduğunu dilbilimsel bir derinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"تَبَارَكَ","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","meaning":"Allah'ın yüceliğini, bereketini ve hayrının sürekliliğini ifade eden bir fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'bereket' kelimesinin asıl anlamının 'Allah'tan gelen ilahi hayrın sabit ve sürekli olması' olduğunu belirtir. 'Tebâreke' fiili ise, bu hayrın ve yüceliğin Allah'a nispet edildiğini, O'nun zatında sabit ve daim olduğunu, dolayısıyla ayette Allah'ın zatının her türlü noksanlıktan münezzeh ve yüce olduğunu ifade ettiğini açıklar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'bereket'in 'hayrın çokluğu ve devamlılığı' olduğunu ifade eder. 'Tebâreke' fiilinin ise, Allah'ın zatının yüceliğini, kudretinin sonsuzluğunu ve lütfunun genişliğini gösterdiğini, bu ayette de Allah'ın göklerin ve yerin mülküne sahip olması hasebiyle bu yüceliğin ve bereketin O'na ait olduğunu vurguladığını belirtir."}]},{"word":"مُلْكُ","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Göklerin, yerin ve ikisi arasındakilerin mutlak egemenliği ve hükümranlığı anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mülk' kelimesinin 'tasarruf etme, sahip olma ve hükmetme' anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'mülkü' ifadesi, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki mutlak ve sınırsız egemenliğini, her şeyi dilediği gibi yönetme kudretini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'mülk'ün 'saltanat, kudret ve tasarruf' anlamlarına geldiğini ifade eder. Bu ayetteki kullanımıyla, Allah'ın yaratılmışlar üzerindeki tam ve eksiksiz hakimiyetini, hiçbir ortağı olmaksızın evrenin tek sahibi ve yöneticisi olduğunu beyan ettiğini açıklar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'mülk' kavramının Allah'ın evren üzerindeki mutlak ve tartışmasız egemenliğini ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'mülk'ün gökler ve yer ile ilişkilendirilmesi, Allah'ın yaratıcı ve yönetici olarak tüm varoluş üzerindeki nihai otoritesini ve hükümranlığını pekiştirdiğini vurgular."}]},{"word":"ٱلسَّاعَةِ","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-'-","meaning":"Kıyamet vaktini, dünyanın sonunu ve hesap gününü ifade eden özel bir terimdir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'saat' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'kıyamet' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ilmü's-saati' ifadesi, kıyametin ne zaman kopacağının bilgisinin sadece Allah'a ait olduğunu, bu bilginin insan idrakinin ötesinde olduğunu mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'saat' kelimesinin 'kıyamet' için bir isim olduğunu ve bu ismin, kıyametin aniden ve kısa bir zaman diliminde gerçekleşeceğine işaret ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu bilginin sadece Allah katında olduğunu ve kimsenin bu konuda O'na ortak olamayacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'saat' kelimesinin Kur'an'da 'kıyamet' anlamında kullanıldığını ve bu kullanımın, kıyametin aniden gelmesi ve insanların ondan gafil olmasıyla ilişkili olduğunu ifade eder. Ayetteki 'ilmü's-saati' ifadesi, bu ani ve kesin olayın zamanlamasının sadece Allah'ın bilgisi dahilinde olduğunu, bu bilginin mutlak gayb olduğunu gösterir."}]},{"word":"تُرْجَعُونَ","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-'-","meaning":"Ölümden sonra Allah'a döndürüleceğinizi, hesap vermek üzere O'nun huzuruna çıkarılacağınızı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'rücû'' kelimesinin 'geri dönmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'türca'ûne' fiili, insanların ölümden sonra diriltilerek Allah'ın huzuruna geri döndürüleceklerini, bu dönüşün kaçınılmaz olduğunu ve hesap vermek için gerçekleşeceğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rücû'' kelimesinin 'bir yere veya bir duruma geri dönmek' olduğunu açıklar. Ayetteki 'türca'ûne' fiili, insanların dünya hayatından sonra ahiret hayatına, yani Allah'ın hükmüne ve hesabına döneceklerini, bu dönüşün bir zorunluluk olduğunu ve ilahi adaletin tecelli edeceği bir süreci ifade ettiğini belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","kiyamet","dirilis","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"تَبَارَكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ر-ك","rootLatin":"b-r-k","lemma":"تَبَارَكَ","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ne yücedir"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî; 'tebârake' fiilinin fâili konumunda takdiren merfû'","gloss":"o kimse ki"},{"position":3,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":4,"surface":"مُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû'","gloss":"mülkü, hükümranlığı"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî; atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için takdiren mecrûr","gloss":"şey"},{"position":8,"surface":"بَيْنَهُمَا","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"arasında"},{"position":8,"surface":"هُمَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ikisinin"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"عِندَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ع-ن-د","rootLatin":"'-n-d","lemma":"عِنْدَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"katında"},{"position":9,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"عِلْمُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû'","gloss":"bilgisi"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّاعَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-'-","lemma":"سَاعَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"saatin, kıyametin"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"إِلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ona"},{"position":12,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":13,"surface":"تُرْجَعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-'-","lemma":"رَجَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû'","gloss":"döndürüleceksiniz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zuhruf Sûresi** · *43/85*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *43/85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *43/85*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *43/85*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmed Avni Konuk · *43/85*
- **Zuhruf Sûresi** · *85. ÂYETLER*
