# Zuhruf Sûresi, 9. Âyet (43:9)

> وَلَئِن سَأَلْتَهُم مَّنْ خَلَقَ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ خَلَقَهُنَّ ٱلْعَزِيزُ ٱلْعَلِيمُ

*Vele-in seeltehum men ḣaleka-ssemâvâti vel-arda leyekûlunne ḣalekahunne-l'azîzu-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, onlara, "Gökleri ve yeri kim yarattı?" diye sorsan, mutlaka, "Onları mutlak güç sahibi, hakkıyla bilen (Allah) yarattı" diyeceklerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/43/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, müşriklerin dahi Allah'ın yaratıcılığını ve kudretini kabul ettiğini gösteren bir delil sunmaktadır. Anahtar kavramlar, yaratma eylemini, gökleri ve yeri, Allah'ın isimlerini ve bu isimlerin yaratma eylemiyle ilişkisini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"سَأَلْتَهُم","root":"س أ ل","rootLatin":"s-e-l","meaning":"Bir şey hakkında bilgi istemek, soru sormak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'se'ele' fiilinin bir şeyin hakikatini veya bilgisini talep etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, Hz. Peygamber'in müşriklere Allah'ın yaratıcılığı hakkında soru sorması, onların fıtrî olarak bu gerçeği bildiklerini ortaya çıkarmak içindir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'suâl'in bir şeyi öğrenme veya elde etme isteği olduğunu ifade eder. Buradaki soru, muhatabın zaten bildiği bir hakikati ikrar ettirme amacı taşır; yani 'gökleri ve yeri kim yarattı?' sorusu, cevabı zaten bilinen bir sorudur."}]},{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Yoktan var etmek, bir şeyi belirli bir ölçü ve düzene göre yaratmak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'halk' kelimesinin 'takdir' ve 'icad' anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'halaka', Allah'ın gökleri ve yeri önceden bir örneği olmaksızın, belirli bir düzen ve ölçüyle var etmesini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk'ın iki anlamı olduğunu söyler: Birincisi, bir şeyi takdir etmek (ölçü ve düzen vermek), ikincisi ise onu icat etmek (yoktan var etmek). Ayetteki kullanım, Allah'ın hem gökleri ve yeri takdir edip düzenlediğini hem de onları yoktan var ettiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'halk' kavramının, Allah'ın mutlak yaratıcılığını ve her şeyi yoktan var etme gücünü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette de, göklerin ve yerin yaratılışı, Allah'ın eşsiz kudretinin bir göstergesi olarak sunulur."}]},{"word":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","root":"س م و","rootLatin":"s-m-w","meaning":"Yüksek ve yüce olan her şey, gökler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'semâ' kelimesinin 'yüksek' ve 'üst' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'es-semâvât', yedi kat gökleri ve onların yüceliğini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semâ' kelimesinin 'yükseklik' ve 'yücelik' anlamlarını taşıdığını ve Kur'an'da genellikle 'gökler' anlamında kullanıldığını ifade eder. Burada, Allah'ın yaratıcılığının büyüklüğünü gösteren geniş ve yüce bir varlık alanını temsil eder."}]},{"word":"ٱلْأَرْضَ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız yeryüzü, zemin.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'ard' kelimesinin 'yeryüzü' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle 'semâvât' ile birlikte zikredilerek evrenin iki temel unsurunu oluşturduğunu belirtir. Bu ayette de göklerle birlikte zikredilerek yaratılışın bütünlüğünü vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ard'ın 'yeryüzü' anlamına geldiğini ve 'semâ'nın zıttı olarak kullanıldığını ifade eder. Ayette, Allah'ın yaratıcılığının hem yüce gökleri hem de üzerinde yaşadığımız yeryüzünü kapsadığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْعَزِيزُ","root":"ع ز ز","rootLatin":"a-z-z","meaning":"Üstün, güçlü, yenilmez, her şeye galip gelen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'azîz' kelimesinin 'güçlü, galip, yenilmez' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın gökleri ve yeri yaratma kudretini ve bu yaratma eylemindeki mutlak üstünlüğünü ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'el-Azîz' isminin, Allah'ın hiçbir şeye muhtaç olmayan, her şeye galip gelen ve kudretinde eşsiz olan zatını ifade ettiğini açıklar. Bu bağlamda, yaratma eyleminin ancak böyle bir kudrete sahip olan tarafından gerçekleştirilebileceğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Azîz' isminin Kur'an'da Allah'ın mutlak gücünü, yenilmezliğini ve üstünlüğünü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, yaratma eyleminin ancak bu niteliklere sahip bir varlık tarafından yapılabileceği gerçeğini pekiştirir."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Her şeyi bilen, ilmi sonsuz olan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'alîm' kelimesinin 'her şeyi bilen, ilmi kuşatan' anlamına geldiğini belirtir. Ayette, Allah'ın gökleri ve yeri yaratırken her şeyi en ince ayrıntısına kadar bildiğini ve bu bilginin yaratma eyleminin mükemmelliğini sağladığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'el-Alîm' isminin, Allah'ın geçmişi, şimdiyi ve geleceği, görüneni ve görünmeyeni, açığı ve gizliyi kuşatan sonsuz ilmini ifade ettiğini açıklar. Yaratma eyleminin, ancak bu denli kapsamlı bir ilme sahip olan tarafından kusursuzca gerçekleştirilebileceğini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Alîm' isminin, Allah'ın her şeyi en ince detayına kadar bildiğini ve bu bilginin O'nun yaratma ve yönetme kudretinin temelini oluşturduğunu belirtir. Ayette, yaratılışın tesadüfî değil, ilim ve hikmetle gerçekleştiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","yaratilis","esma-i-husna","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَئِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve eğer"},{"position":1,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":1,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":2,"surface":"سَأَلْتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-أ-ل","rootLatin":"s-'-l","lemma":"سَأَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sorsan"},{"position":2,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onlara"},{"position":3,"surface":"مَّنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim"},{"position":4,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için kesra ile mansûb","gloss":"gökleri"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"'-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki isme atfedildiği için mansûb","gloss":"yeri"},{"position":7,"surface":"لَيَقُولُنَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i te'kid ile bitiştiği için mebnî","gloss":"elbette derler"},{"position":8,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":8,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":9,"surface":"ٱلْعَزِيزُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"ع-ز-ز","rootLatin":"ʿ-z-z","lemma":"عَزِيز","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"güçlü olan"},{"position":10,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Sıfat","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"her şeyi bilen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Zümer Sûresi** · *43/9*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/9*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/9*
- **Zümer Sûresi** · *43/9*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/9*
- **Zuhruf Sûresi** · *43/9*