# Duhân Sûresi, 12. Âyet (44:12)

> رَّبَّنَا ٱكْشِفْ عَنَّا ٱلْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ

*Rabbenâ-kşif ‘annâ-l'ażâbe innâ mu/minûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnsanlar, "Rabbimiz! Bu azabı bizden kaldır, çünkü biz artık inanıyoruz" derler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 12. ayeti, kıyamet alametlerinden biri olan dumanın insanları kuşatması sonrası onların Allah'a yönelişini ve azabın kaldırılması talebini ifade eder. Ayet, 'azabın kaldırılması' ve 'iman etme' kavramları etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱكْشِفْ","root":"ك ش ف","rootLatin":"k-ş-f","meaning":"Azabın üzerlerinden kaldırılması, açığa çıkarılması ve giderilmesi talebidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'keşf' kelimesinin bir şeyin üzerindeki örtüyü kaldırmak, gizli olanı açığa çıkarmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ikşif' emri, üzerlerindeki azap örtüsünün kaldırılması, yani azabın giderilmesi ve ortadan kaldırılması talebini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'keşf' kelimesinin mecazi olarak bir sıkıntıyı gidermek, bir belayı def etmek anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, 'azabı bizden kaldır' ifadesi, Allah'tan üzerlerindeki musibeti ve sıkıntıyı gidermesini istemek demektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'keşf' kökünün temel anlamının 'örtüyü kaldırmak, açığa çıkarmak' olduğunu ve Kur'an'da bu anlamın sıkıntıların giderilmesi, belaların açılması gibi mecazi kullanımlara evrildiğini belirtir. Bu ayette, azabın üzerlerinden kaldırılması, yani sıkıntının giderilmesi anlamında kullanılmıştır."}]},{"word":"ٱلْعَذَابَ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"İnsanların Allah'tan kaldırılmasını talep ettikleri, kendilerine isabet eden sıkıntı, ceza veya azaptır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'azab' kelimesinin 'tatlı sudan mahrum kalmak' anlamındaki 'azb' kökünden geldiğini ve bu nedenle 'acı veren şey' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-azâb', insanlara isabet eden ve onlara acı veren ilahi cezayı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'azab'ın, bir şeyi engellemek ve onu tatlı sudan mahrum bırakmak anlamına geldiğini, bu nedenle de 'acı veren ceza' olarak kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'el-azâb', Allah'ın kendilerine gönderdiği ve onları sıkıntıya sokan cezayı ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'azab' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın inkarcılara veya günahkarlara uyguladığı ilahi cezayı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, insanlar üzerlerine gelen felaketi bir azap olarak görmekte ve bunun kaldırılmasını talep etmektedirler."}]},{"word":"مُؤْمِنُونَ","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve O'nun gönderdiklerine inanan, iman eden kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'îmân' kelimesinin 'emn' (güven, emniyet) kökünden geldiğini ve kalben tasdik edip güvenmek anlamına geldiğini belirtir. 'Mü'minûn' ise, Allah'a ve O'nun elçisine güvenen, kalben tasdik eden kimselerdir. Ayette, azap karşısında pişmanlık duyarak iman ettiklerini ifade etmektedirler."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'îmân'ın lügatte tasdik ve güven vermek olduğunu, şer'an ise Allah'tan gelen her şeyi kalben tasdik edip dil ile ikrar etmek olduğunu açıklar. 'Mü'minûn' ifadesi, bu tanıma uygun olarak, azap karşısında Allah'a teslimiyetlerini ve inançlarını beyan edenlerdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece bir inanç beyanı olmaktan öte, Allah'a tam bir güven ve teslimiyet anlamına geldiğini vurgular. Bu ayetteki 'mü'minûn' ifadesi, insanların yaşadıkları zorluk karşısında Allah'a yönelişlerini ve O'na olan güvenlerini yeniden tesis etme çabalarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"رَّبَّنَا","pos":"isim","posDetail":"Muzâf","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":2,"surface":"ٱكْشِفْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ك-ش-ف","rootLatin":"k-ş-f","lemma":"كَشَفَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"kaldır"},{"position":3,"surface":"عَنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"نَّا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bizden"},{"position":4,"surface":"ٱلْعَذَابَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ʿ-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azabı"},{"position":5,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":5,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":6,"surface":"مُؤْمِنُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"ʾ-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"inananlarız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** · *44/12*
- **Duhân Sûresi** · *44/12*
- **Duhân Sûresi** · *44/12*
- **Duhân Sûresi** · *44/12*