# Duhân Sûresi, 17. Âyet (44:17) > ۞ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَآءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ *Ve lekad fetennâ kablehum kavme fir'avne ve câehum rasûlun kerîm(un)* **Meal (Diyanet):** Andolsun, onlardan önce Firavun kavmini sınamıştık. Onlara değerli bir peygamber (Musa) gelmişti. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/17 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Duhân Suresi 17. ayet, Firavun kavminin imtihan edilişini ve onlara gönderilen 'kerim' bir peygamberin gelişini anlatır. Ayet, geçmiş ümmetlerin peygamberlere karşı tutumları üzerinden bir uyarı niteliği taşımaktadır. Dilbilimsel olarak 'fetennâ' fiili imtihanın derinliğini, 'kavm' toplumsal yapıyı, 'resûl' ilahi elçiliği ve 'kerîm' ise bu elçinin niteliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَتَنَّا","root":"ف ت ن","rootLatin":"f-t-n","meaning":"Biz imtihan ettik, denedik anlamına gelir ve ilahi bir sınama eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fetn' kelimesinin aslının altını ateşe sokarak saflığını ortaya çıkarmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'fetennâ' ifadesi, Firavun kavminin çeşitli musibetler ve peygamber aracılığıyla sınanmasını, onların iman edip etmeyeceklerinin ortaya çıkarılmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fetennâ' kelimesini 'imtihan ettik' ve 'sınadık' olarak açıklar. Bu bağlamda, Allah'ın Firavun kavmini peygamber göndererek ve çeşitli olaylarla sınayarak onların tepkilerini gözlemlediğini ve böylece hakikati ortaya çıkardığını belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fitne' kavramının Kur'an'da genellikle bir deneme, sınama ve bazen de bu deneme sonucunda ortaya çıkan kargaşa anlamında kullanıldığını belirtir. 'Fetennâ' fiili, Firavun kavminin ilahi bir sınava tabi tutulduğunu, bu sınavın onların inançlarını ve ahlaki duruşlarını açığa çıkarmayı amaçladığını gösterir."}]},{"word":"قَوْمَ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Bir araya gelmiş, ortak bir bağla birbirine bağlı insan topluluğu, millet anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavm' kelimesinin ayakta duran, bir araya gelmiş topluluk anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kavme Fir'avn' ifadesi, Firavun'un liderliği altında toplanmış, onun ideolojisini benimsemiş ve onunla birlikte hareket eden Mısır halkını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavm' kelimesinin belirli bir amaç veya lider etrafında toplanmış insan topluluğu için kullanıldığını açıklar. Burada Firavun'un kavmi, onun otoritesi altında yaşayan ve onunla özdeşleşen bir topluluk olarak sunulur."}]},{"word":"رَسُولٌ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından belirli bir mesajı iletmek üzere gönderilen elçi, peygamber anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'resûl' kelimesinin 'irsâl' kökünden geldiğini ve 'göndermek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'resûl' ifadesi, Allah'ın Firavun kavmine, ilahi mesajını ve uyarısını iletmek üzere özel olarak görevlendirdiği bir elçiyi (Hz. Musa'yı) kasteder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'resûl'ün, bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişi olduğunu ve Kur'an'da genellikle ilahi vahyi tebliğ eden peygamberler için kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'resûl', Allah'ın Firavun kavmine gönderdiği, onlara doğru yolu göstermekle görevli olan elçidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'resûl' kavramının Kur'an'da sadece bir haberci olmanın ötesinde, ilahi bir misyonu ve otoriteyi temsil ettiğini vurgular. Ayetteki 'resûl', Firavun kavmine Allah'ın emirlerini ve yasaklarını getiren, onları uyaran ve doğru yola davet eden bir elçidir."}]},{"word":"كَرِيمٌ","root":"ك ر م","rootLatin":"k-r-m","meaning":"Değerli, şerefli, cömert ve yüce vasıflara sahip anlamına gelir; burada peygamberin üstün niteliklerini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kerîm' kelimesinin, kendisinde övgüye değer ve yüce nitelikler barındıran şey için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'resûlün kerîm' ifadesi, gönderilen peygamberin (Hz. Musa'nın) Allah katında değerli, şerefli, güvenilir ve üstün ahlaki vasıflara sahip olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'kerîm' kelimesinin hem maddi hem de manevi cömertliği, asaleti ve yüceliği ifade ettiğini açıklar. Peygamberin 'kerîm' olarak nitelendirilmesi, onun sadece ilahi mesajı getiren bir elçi olmakla kalmayıp, aynı zamanda ahlaki ve manevi açıdan da en üstün vasıflara sahip olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kerîm' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın sıfatı olarak cömertlik ve lütufkarlığı ifade ettiğini, ancak insanlar için kullanıldığında şeref, itibar ve ahlaki yüceliği simgelediğini belirtir. 'Resûlün kerîm' ifadesi, peygamberin ilahi bir lütuf olarak gönderildiğini ve kendisinin de bu lütfa layık, şerefli bir şahsiyet olduğunu vurgular."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-musa","imtihan-bela","peygamberlik","kissa-gecmis-kavimler"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"فَتَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ف-ت-ن","rootLatin":"f-t-n","lemma":"فَتَنَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denedik"},{"position":3,"surface":"قَبْلَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْلَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"önce"},{"position":3,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":4,"surface":"قَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kavmini"},{"position":5,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Firavun'un"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"جَاءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-'","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":7,"surface":"رَسُولٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir elçi"},{"position":8,"surface":"كَرِيمٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ك-ر-م","rootLatin":"k-r-m","lemma":"كَرِيم","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"değerli"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *44/17* - **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *44/17* - **Duhân Sûresi** · *44/17* - **Duhân Sûresi** · *44/17* - **Duhân Sûresi** · *44/17* - **Duhân Sûresi** · *44/17*