# Duhân Sûresi, 18. Âyet (44:18)

> أَنْ أَدُّوٓا۟ إِلَىَّ عِبَادَ ٱللَّهِ ۖ إِنِّى لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ

*En eddû ileyye ‘ibâda(A)llâh(i)(s) innî lekum rasûlun emîn(un)*

**Meal (Diyanet):** O, şöyle demişti: "Allah'ın kullarını (esaret altındaki İsrailoğullarını) bana teslim edin. Çünkü ben güvenilir bir peygamberim."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 18. ayeti, Hz. Musa'nın Firavun'a hitabını aktararak, Allah'ın kullarına çağrıda bulunmasını ve kendisinin güvenilir bir elçi olduğunu vurgular. Ayet, 'kullar', 'elçi' ve 'güvenilir' kavramları üzerinden ilahi mesajın tebliğindeki temel unsurları dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"عِبَادَ","root":"ع ب د","rootLatin":"a-b-d","meaning":"Allah'a kulluk eden, O'na boyun eğen varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'abd' kelimesinin asıl anlamının 'boyun eğme, zelil olma' olduğunu belirtir. Ayetteki 'ibâdallâh' ifadesi, Allah'a tam bir teslimiyetle kulluk eden, O'nun emirlerine itaat eden kimseleri ifade eder. Bu bağlamda, Firavun'un zulmü altındaki İsrailoğulları'nın Allah'a yönelmesi gerektiği çağrısını içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ibâd' kelimesini 'kullar' olarak açıklar ve bu kullanımın Kur'an'da yaygın olduğunu belirtir. Ayetteki 'ibâdallâh' ifadesi, genel olarak Allah'ın yarattığı tüm varlıkları kapsasa da, burada özelde Hz. Musa'nın muhatap olduğu İsrailoğulları'na yönelik bir hitaptır, onları Allah'a dönmeye davet eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'abd' kavramının Kur'an'daki merkeziyetine dikkat çeker. Ona göre 'abd', Allah'ın mutlak egemenliği karşısında insanın mutlak bağımlılığını ve teslimiyetini ifade eder. Bu ayetteki 'ibâdallâh' çağrısı, Firavun'un köleliğinden kurtulup Allah'ın gerçek kulları olmaya bir davettir, zira gerçek özgürlük Allah'a kullukta bulunur."}]},{"word":"رَسُولٌ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından belirli bir mesajı iletmek üzere gönderilmiş kişi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'resûl' kelimesinin 'bir mesajı iletmek üzere gönderilen kişi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'resûl' ifadesi, Hz. Musa'nın Allah tarafından Firavun'a ve İsrailoğulları'na gönderilmiş, ilahi vahyi tebliğ eden bir elçi olduğunu vurgular. Bu, onun sözlerinin sıradan bir insanın sözleri değil, ilahi bir otoriteye dayandığını gösterir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'resûl' kelimesini 'gönderilmiş' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, Hz. Musa'nın Firavun'a karşı Allah'ın elçisi olarak gönderilmesi, onun ilahi bir görevle donatıldığını ve bu görevinin Firavun'un zulmüne karşı bir uyarı ve İsrailoğulları için bir kurtuluş yolu olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'resûl' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın sözünü insanlara ulaştıran, ilahi iradenin yeryüzündeki temsilcisi' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette Hz. Musa'nın 'resûl' olarak tanımlanması, onun sadece bir haberci değil, aynı zamanda Allah'ın emirlerini ve yasaklarını tebliğ eden, insanları doğru yola çağıran bir rehber olduğunu gösterir."}]},{"word":"أَمِينٌ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Güvenilir, emanete riayet eden, sadık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emîn' kelimesinin 'güvenilir, emaneti koruyan, korkulmayacak kişi' anlamına geldiğini ifade eder. Ayette Hz. Musa'nın kendisini 'emîn' olarak nitelemesi, tebliğ ettiği mesajın doğruluğuna, kendisinin de bu mesajı eksiksiz ve tahrif etmeden ilettiğine dair bir güvence sunar. Bu, muhatapların ona güvenmesini sağlamak içindir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'emîn' kelimesinin 'güvenilen, kendisine itimat edilen' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'emîn' sıfatı, Hz. Musa'nın peygamberlik görevinin temel bir vasfını oluşturur. O, Allah'ın mesajını insanlara ulaştırırken hiçbir şeyi değiştirmeyen, eklemeyen veya çıkarmayan, tam bir sadakatle görevini yerine getiren bir elçidir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'emn' kökünün 'güven, emniyet' anlamlarını içerdiğini ve 'emîn'in bu kökten türeyen 'güvenilir kişi' olduğunu vurgular. Ayetteki 'emîn' ifadesi, Hz. Musa'nın hem Allah katında hem de muhatapları nezdinde güvenilirliğini pekiştirir. Bu, onun tebliğinin kabul edilebilirliği için kritik bir özelliktir, zira bir elçinin güvenilirliği, mesajının inandırıcılığını doğrudan etkiler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","tebligh","iman"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"En"},{"position":2,"translit":" eddû"},{"position":3,"translit":" ileyye"},{"position":4,"translit":" ‘ibâda(A)"},{"position":5,"translit":"llâh(i)(s)"},{"position":6,"translit":" innî"},{"position":7,"translit":" lekum"},{"position":8,"translit":" rasûlun"},{"position":9,"translit":" emîn(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, -mek","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"أَدُّوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-د-ي","rootLatin":"hamza-d-y","lemma":"أَدَّى","form":"Fa''ale","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"getirin, gelin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":3,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"َّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ben"},{"position":4,"surface":"عِبَادَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ب-د","rootLatin":"ayn-b-d","lemma":"عَبْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kullar","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"hamza-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":6,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker|Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":7,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"رَسُولٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"elçi","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":9,"surface":"أَمِينٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ا-م-ن","rootLatin":"hamza-m-n","lemma":"أَمِين","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"güvenilir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/18*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/18*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/18*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/18*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/18*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/18*