# Duhân Sûresi, 2. Âyet (44:2)

> وَٱلْكِتَـٰبِ ٱلْمُبِينِ

*Velkitâbi-lmubîn(i)*

**Meal (Diyanet):** (2-3) Apaçık olan Kitab'a andolsun ki, biz onu mübarek bir gecede indirdik. Şüphesiz biz insanları uyarmaktayız.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 2. ayeti, 'el-Kitâbü'l-Mübîn' ifadesiyle Kur'an'ın açık ve açıklayıcı niteliğini vurgulamaktadır. Bu ifade, Kitab'ın hem kendisinin açık olduğunu hem de hakikatleri açıklayıcı bir rehber olduğunu dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْكِتَـٰبِ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Burada 'Kitap' kelimesi, Allah tarafından vahyedilen ve yazılı hale getirilen ilahi metin olan Kur'an'ı ifade etmektedir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kitâb' kelimesinin aslen 'bir şeyi diğerine katmak, toplamak' anlamına geldiğini, bu nedenle yazılı metinlere 'kitâb' denildiğini belirtir. Ayetteki 'el-Kitâb', Allah'ın kelamını toplayan, bir araya getiren ve insanlara ulaştıran Kur'an'dır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-Kitâb'ın Kur'an için kullanıldığını ve onun Allah'ın kelamı olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, üzerine yemin edilen, yüce ve kutsal bir varlık olarak Kur'an'ı işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kitâb' kavramının Kur'an'da sadece yazılı bir metin olmanın ötesinde, ilahi bir buyruk, bir yasa ve bir rehberlik anlamı taşıdığını vurgular. Ayetteki 'el-Kitâb', insanlığa doğru yolu gösteren, ilahi iradenin somutlaşmış halidir."}]},{"word":"ٱلْمُبِينِ","root":"ب ي ن","rootLatin":"b-y-n","meaning":"Bu kelime, Kitab'ın hem kendisinin açık ve anlaşılır olduğunu hem de hakikatleri açıklayıcı ve ortaya koyucu niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'mübîn' kelimesinin 'açık, belli' anlamına geldiğini ve aynı zamanda 'açıklayıcı, beyan edici' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'el-Mübîn', Kur'an'ın hem kendisinin apaçık bir mucize olduğunu hem de hak ile batılı ayıran, hükümleri açıklayan bir rehber olduğunu gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyân' kökünden gelen 'mübîn'in, bir şeyin gizliliğini ortadan kaldırıp onu açıkça ortaya koymak olduğunu ifade eder. Ayetteki 'el-Mübîn', Kur'an'ın hakikatleri, hükümleri ve gaybı insanlara net bir şekilde açıklayan bir kitap olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'mübîn'in hem 'açık olan' (lâzım) hem de 'açıklayan' (müteaddî) anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu ayette her iki anlamın da geçerli olduğunu, yani Kur'an'ın hem kendisinin açık ve anlaşılır olduğunu hem de insanlara doğru yolu ve hakikatleri açıklayan bir rehber olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mübîn' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'açık, apaçık, açıklayıcı' anlamlarında kullanıldığını ve Kur'an'ın temel özelliklerinden biri olduğunu belirtir. Ayetteki 'el-Mübîn', Kur'an'ın mesajının netliğini, anlaşılırlığını ve insanlara yol gösterme kapasitesini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","ilahi-kitaplar","tebligh"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve, yemin olsun ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i kasemden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Kitap","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":2,"surface":"ٱلْمُبِينِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"مُبِين","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin (ٱلْكِتَـٰبِ) sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"apaçık","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velkitâbi"},{"position":2,"translit":"lmubîn(i)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-2*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-2*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-2*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-2*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-2*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-2*