# Duhân Sûresi, 20. Âyet (44:20)

> وَإِنِّى عُذْتُ بِرَبِّى وَرَبِّكُمْ أَن تَرْجُمُونِ

*Ve-innî ‘użtu birabbî ve rabbikum en tercumûn(i)*

**Meal (Diyanet):** "Şüphesiz ki ben, beni taşlamanızdan, benim de Rabbim, sizin de Rabbiniz olan Allah'a sığındım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/20

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 20. ayeti, Hz. Musa'nın Firavun ve kavmine karşı Allah'a sığınmasını ifade eder. Ayet, 'sığınma' ve 'taşlama' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi himaye ve tehdit unsurlarını dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"عُذْتُ","root":"ع و ذ","rootLatin":"a-v-z","meaning":"Hz. Musa'nın, kendisine yönelen tehdit karşısında Allah'a sığınmasını ifade eden fiil.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'avz' (عوذ) kelimesinin, bir şeyden korkarak veya bir tehlikeden korunmak amacıyla başka bir şeye iltica etmek, ona tutunmak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'uẕtü' (عُذْتُ) ifadesi, Hz. Musa'nın Firavun'un tehditlerinden Allah'ın korumasına sığınmasını, O'na iltica etmesini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'avz' kelimesinin mecazi olarak bir şeye dayanmak, ona güvenmek anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Hz. Musa'nın Allah'a olan tam güvenini ve O'nun himayesine sığınarak düşmanlarına karşı güç bulmasını mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'avz' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da genellikle Allah'a sığınma, O'nun korumasını talep etme anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'uẕtü' fiili, Hz. Musa'nın ilahi himayeye olan mutlak ihtiyacını ve bu ihtiyacın dinî bir kavram olarak önemini ortaya koyar."}]},{"word":"بِرَبِّى","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Hz. Musa'nın kendisine sığındığı, terbiye edici, sahip ve efendi olan Allah'ı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rabb' kelimesinin aslen terbiye etmek, bir şeyi aşama aşama kemale erdirmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bi-Rabbî' (بِرَبِّى) ifadesi, Hz. Musa'nın kendisini terbiye eden, koruyan ve işlerini idare eden Allah'a sığınmasını, O'nun mutlak otoritesine teslimiyetini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Rabb' kelimesinin sahip, efendi, malik ve terbiye edici anlamlarını taşıdığını vurgular. Bu ayette 'bi-Rabbî' ifadesi, Hz. Musa'nın kendi Rabbi olan Allah'ın mutlak gücüne ve himayesine olan inancını, O'nun her şeye kadir olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rabb' kavramının Kur'an'da Allah'ın yaratıcı, besleyici, koruyucu ve hükmedici sıfatlarını kapsayan merkezi bir kavram olduğunu açıklar. Ayetteki 'bi-Rabbî' ifadesi, Hz. Musa'nın Allah'ı bu tüm sıfatlarıyla tanıyarak O'na sığınmasını, O'nun mutlak egemenliğini kabul etmesini yansıtır."}]},{"word":"تَرْجُمُونِ","root":"ر ج م","rootLatin":"r-j-m","meaning":"Firavun ve kavminin Hz. Musa'yı taşlayarak öldürme veya sözlü olarak kötüleme tehdidini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'racm' (رجم) kelimesinin hem taşlamak suretiyle öldürmek hem de kötü sözlerle itham etmek, lanetlemek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'tercumûnî' (تَرْجُمُونِ) ifadesi, Firavun'un kavminin Hz. Musa'ya karşı hem fiziksel bir tehdit (taşlayarak öldürme) hem de sözlü bir saldırı (iftira, kötüleme) niyetini kapsar."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'racm' kelimesinin 'taşlamak' anlamının yanı sıra 'zanda bulunmak, tahmin yürütmek' anlamında da kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki 'tercumûnî' ifadesi, Firavun'un kavminin Hz. Musa hakkında asılsız iddialarda bulunarak onu kötülemesini ve bu yolla ona zarar vermeye çalışmasını da içerebilir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'racm' kelimesinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve bu ayetteki kullanımının, Hz. Musa'ya yönelik hem fiili bir tehdit (taşlama) hem de manevi bir tehdit (iftira, kötüleme) olduğunu açıklar. Bu, tehdidin çok yönlü olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dua","tevhid","peygamberlik","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"ben"},{"position":2,"surface":"عُذْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-و-ذ","rootLatin":"'-w-dh","lemma":"عَاذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sığındım"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":3,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbine"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"رَبِّكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"Rabbiniz"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-mek, -mak"},{"position":6,"surface":"تَرْجُمُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-م","rootLatin":"r-j-m","lemma":"رَجَمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Harf-i nasb olan 'en'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"taşlamanız"},{"position":6,"surface":"نِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** · *44/20*
- **Duhân Sûresi** · *44/20*
- **Duhân Sûresi** · *44/20*
- **Duhân Sûresi** · *44/20*
