# Duhân Sûresi, 32. Âyet (44:32)

> وَلَقَدِ ٱخْتَرْنَـٰهُمْ عَلَىٰ عِلْمٍ عَلَى ٱلْعَـٰلَمِينَ

*Ve lekadi-ḣternâhum ‘alâ ‘ilmin ‘alâ-l'âlemîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun, onları, bir bilgi üzerine (dönemlerinde) alemlere üstün kıldık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/32

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi 32. ayet, Allah'ın İsrailoğulları'nı (veya genel olarak peygamberleri) ilahi bilgisiyle diğer topluluklara üstün kıldığını ifade eder. Ayet, seçme ve bilme fiillerinin ilahi irade ve hikmetle olan ilişkisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱخْتَرْنَـٰهُمْ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Allah'ın bir şeyi veya bir topluluğu diğerlerinden üstün tutarak seçmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' (خير) kökünden türeyen 'ihtiyâr' (اختيار) kelimesinin, bir şeyi diğerlerinden daha iyi görerek tercih etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ıhternâhum' ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları'nı (veya peygamberleri) kendi ilmi ve hikmeti doğrultusunda diğer kavimlere üstün kılıp seçtiğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ıhternâhum' ifadesini 'seçtik, üstün kıldık' şeklinde açıklar. Bu, Allah'ın belirli bir topluluğa özel bir lütuf ve imtiyaz bahşetmesi anlamındadır ve ayetteki bağlamda İsrailoğulları'nın diğer kavimler üzerindeki seçkinliğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'seçme' (ihtiyâr) kavramının, ilahi iradenin bir tezahürü olduğunu ve seçilenin özel bir misyon veya statüye sahip olduğunu belirtir. Ayetteki 'ıhternâhum' ifadesi, Allah'ın belirli bir topluluğu (İsrailoğulları'nı) peygamberlik ve kitap gibi lütuflarla diğerlerine nazaran ayrıcalıklı kıldığını gösterir."}]},{"word":"عِلْمٍ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Allah'ın her şeyi kuşatan, mutlak ve ezeli bilgisi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm' kelimesini, bir şeyin hakikatini idrak etmek olarak tanımlar. Ayetteki 'alâ ilmin' ifadesi, Allah'ın bu seçimi rastgele değil, kendi sonsuz ve mutlak bilgisi dahilinde, kimin bu seçkinliğe layık olduğunu bilerek yaptığını belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ilm'in, bir şeyin hakikatini olduğu gibi bilmek olduğunu ifade eder. Ayetteki 'alâ ilmin' ifadesi, Allah'ın İsrailoğulları'nı seçerken onların durumunu, potansiyellerini ve gelecekteki rollerini tam olarak bildiğini, bu seçimin ilahi bir hikmet ve bilgiye dayandığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da 'ilm' kavramının, Allah'a nispet edildiğinde, O'nun her şeyi kuşatan, eksiksiz ve ezeli bilgisi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'alâ ilmin' ifadesi, Allah'ın seçme fiilinin, O'nun mutlak ilmiyle gerçekleştiğini, yani bu seçimin tesadüfi değil, tam bir bilgi ve hikmetle yapıldığını gösterir."}]},{"word":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"İnsanlar, cinler ve melekler dahil olmak üzere tüm varlık âlemleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âlemîn' kelimesini, 'insanlar ve cinler' olarak açıklar. Ayetteki 'alâ'l-âlemîn' ifadesi, seçilen topluluğun (İsrailoğulları'nın) o dönemdeki tüm insanlık ve cin toplulukları üzerinde bir üstünlüğe sahip kılındığını belirtir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âlem' kelimesinin, kendisiyle bir şeyin bilindiği her şey için kullanıldığını ve 'âlemîn'in ise 'insanlar, cinler ve melekler' gibi akıl sahibi varlıkları kapsadığını belirtir. Ayetteki 'alâ'l-âlemîn' ifadesi, Allah'ın seçtiği topluluğu, akıl sahibi tüm varlıklar âlemi içinde özel bir konuma getirdiğini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'âlem' kelimesinin, Allah'tan başka her şeyi kapsadığını ve 'âlemîn'in ise genellikle akıl sahibi varlıklar için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'alâ'l-âlemîn' ifadesi, Allah'ın seçtiği topluluğa, o dönemdeki tüm insan toplulukları üzerinde bir üstünlük ve ayrıcalık verdiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","kader","ilim-hikmet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لَقَدِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkik","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":2,"surface":"ٱخْتَرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"اِخْتَارَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seçkin kıldık"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onları"},{"position":3,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzere"},{"position":4,"surface":"عِلْمٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عِلْم","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bilgi, bilerek"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":6,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَالَم","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"âlemlerin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** · *44/32*
- **Duhân Sûresi** · *44/32*
- **Duhân Sûresi** · *44/32*
- **Duhân Sûresi** · *44/32*