# Duhân Sûresi, 37. Âyet (44:37)

> أَهُمْ خَيْرٌ أَمْ قَوْمُ تُبَّعٍ وَٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ أَهْلَكْنَـٰهُمْ ۖ إِنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ

*Ehum ḣayrun em kavmu tubbe'in velleżîne min kablihim(c) ehleknâhum(s) innehum kânû mucrimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Bunlar mı daha hayırlı, yoksa Tübba' kavmi ile onlardan öncekiler mi? Onları helak ettik. Çünkü onlar suçlu kimselerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/37

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 37. ayeti, geçmiş kavimlerin akıbeti üzerinden Mekke müşriklerine bir uyarı niteliği taşımaktadır. Ayet, Tubba' kavmi ve onlardan önceki toplulukların helak edilişini 'suçlu' olmalarıyla ilişkilendirerek, ilahi adaletin tecellisini ve inkarcılığın sonuçlarını vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, 'üstünlük', 'kavim', 'helak' ve 'suçluluk' ekseninde şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"خَيْرٌ","root":"خ ي ر","rootLatin":"h-y-r","meaning":"Ayette, 'daha üstün' veya 'daha iyi' anlamında, kıyaslama ve tercih bildiren bir sıfattır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayr' kelimesinin zıddının 'şerr' olduğunu belirtir ve genellikle 'tercih edilen, beğenilen şey' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'أَهُمْ خَيْرٌ' ifadesi, Mekke müşriklerinin Tubba' kavminden daha mı üstün olduğunu sorgulayarak, onların da benzer bir akıbete uğrayabileceğine işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hayr' kelimesinin Kur'an'da bazen 'daha iyi' anlamında mübalağa için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı, müşriklerin kendilerini Tubba' kavminden daha güçlü veya dokunulmaz sanmalarına karşı bir ret ve ilahi kudretin üstünlüğünü vurgulama amacı taşır."}]},{"word":"قَوْمُ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"Belirli bir topluluğu, milleti veya halkı ifade eden bir isimdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kavm' kelimesinin genellikle erkeklerden oluşan topluluklar için kullanıldığını, ancak Kur'an'da bazen kadınları da kapsayacak şekilde genel bir topluluk anlamında geldiğini belirtir. Burada 'قَوْمُ تُبَّعٍ' ifadesi, Tubba' adlı hükümdarın yönettiği veya ona tabi olan halkı ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kavm' kelimesinin 'kıyâm' (ayağa kalkmak) kökünden türediğini ve bir araya gelmiş, ortak bir amaç veya aidiyetle birbirine bağlı insan topluluğunu ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'Tubba' kavmi', geçmişte yaşamış ve belirli özellikleriyle anılan bir topluluğu temsil eder."}]},{"word":"أَهْلَكْنَـٰهُمْ","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın bir topluluğu helak etmesi, yok etmesi veya cezalandırması fiilidir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'helâk' kelimesinin 'bir şeyin yok olması, bozulması, işe yaramaz hale gelmesi' anlamlarına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise genellikle ilahi azapla bir topluluğun tamamen ortadan kaldırılması veya güçlerinin kırılması anlamında kullanılır. Ayetteki 'أَهْلَكْنَـٰهُمْ', Tubba' kavmi ve öncekilerin ilahi bir müdahale ile cezalandırılıp yok edildiğini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'helâk' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel yok oluşu değil, aynı zamanda manevi çöküşü ve ilahi gazaba uğramayı da ifade ettiğini vurgular. Bu ayette, geçmiş kavimlerin helak edilmesi, onların 'mücrim' olmalarının doğal bir sonucu olarak sunulur ve ilahi adaletin bir tezahürüdür."}]},{"word":"مُجْرِمِينَ","root":"ج ر م","rootLatin":"j-r-m","meaning":"Suç işleyen, günahkar olan veya ilahi emirlere karşı gelen kimseleri ifade eden çoğul bir isimdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cürüm' kelimesinin 'meyve toplamak' anlamından türediğini ve daha sonra 'kötülük kazanmak, günah işlemek' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Mücrim', bu kötülüğü işleyen kişidir. Ayetteki 'إِنَّهُمْ كَانُوا۟ مُجْرِمِينَ' ifadesi, Tubba' kavmi ve öncekilerin helak edilmelerinin temel sebebinin, onların işledikleri suçlar ve günahlar olduğunu açıklar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'cürüm' ve 'mücrim' kavramlarının Kur'an'da genellikle Allah'a karşı işlenen isyan, inkâr, zulüm ve şirk gibi büyük günahları ifade ettiğini belirtir. Bu bağlamda, Tubba' kavminin 'mücrim' olması, onların sadece ahlaki değil, aynı zamanda dini ve itikadi anlamda da sapkınlık içinde olduklarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onlar"},{"position":2,"surface":"خَيْرٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"ḫ-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlı"},{"position":3,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":4,"surface":"قَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mübtedaya atfedildiği için merfû","gloss":"kavmi"},{"position":5,"surface":"تُبَّعٍ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"تُبَّع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Tübba'"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mübtedaya atfedildiği için merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":7,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den/-dan"},{"position":8,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":8,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":9,"surface":"أَهْلَكْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"أَهْلَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"helak ettik"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":10,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz"},{"position":10,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":11,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":12,"surface":"مُجْرِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ر-م","rootLatin":"j-r-m","lemma":"مُجْرِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"suçlular"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kâf Sûresi** · *44/37*
- **Kâf Sûresi** · *44/37*
- **Duhân Sûresi** · *44/37*
- **Duhân Sûresi** · *44/37*
- **Duhân Sûresi** · *44/37*
- **Duhân Sûresi** · *44/37*
