# Duhân Sûresi, 4. Âyet (44:4)

> فِيهَا يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ

*Fîhâ yufraku kullu emrin hakîm(in)*

**Meal (Diyanet):** (4-7) Katımızdan bir emirle her hikmetli iş o gecede ayırt edilir. Eğer kesin olarak inanıyorsanız, Rabbinden; göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabbinden bir rahmet olarak biz peygamberler göndermekteyiz. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 4. ayeti, 'kader gecesi' olarak da bilinen mübarek bir gecede ilahi takdirin tecelli ettiğini ve her hikmetli işin o gecede belirlendiğini ifade etmektedir. Ayet, Allah'ın mutlak kudretini ve hikmetini vurgulayarak, evrensel düzenin ve ilahi iradenin işleyişine dair önemli bir mesaj sunar.","keyConcepts":[{"word":"يُفْرَقُ","root":"ف ر ق","rootLatin":"f-r-q","meaning":"Bu kelime, ayette 'ayırmak, ayırmak, hükmetmek, takdir etmek' anlamında kullanılmıştır; ilahi kararların belirlenmesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'f-r-q' kökünün temel anlamının 'iki şey arasındaki ayrım' olduğunu belirtir. Ayetteki 'yüfraku' fiili, ilahi hikmetle her bir işin birbirinden ayrılması, yani takdir edilmesi ve belirlenmesi anlamını taşır. Bu, ilahi iradenin her bir olayı ayrı ayrı ele alıp hükme bağlamasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yüfraku' kelimesini 'yufsalu' (ayırt edilir, hükmedilir) olarak açıklar. Ona göre bu, o gecede Allah'ın takdir ettiği şeylerin kesinleşmesi ve birbirinden ayrılmasıdır. Yani, her bir işin hükmünün o gecede verilmesi ve diğer işlerden ayrılmasıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'f-r-q' kökünün Kur'an'daki kullanımının, 'ayırma, ayırma, açıklığa kavuşturma' gibi anlamlar taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yüfraku', ilahi bir kararla her şeyin netleştirilmesi ve belirlenmesi anlamına gelir. Bu, ilahi iradenin mutlak bir şekilde tecelli ettiği bir anı ifade eder."}]},{"word":"أَمْرٍ","root":"أ م ر","rootLatin":"e-m-r","meaning":"Bu kelime, ayette 'iş, mesele, buyruk, ilahi takdir' anlamında kullanılmıştır; Allah'ın evrensel ve bireysel konulardaki iradesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emr' kelimesinin hem 'iş, durum' hem de 'buyruk, emir' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'küllü emrin', Allah'ın takdir ettiği her bir işi, her bir olayı ve her bir buyruğu kapsar. Bu, ilahi iradenin geniş kapsamlılığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'emr' kelimesinin 'Allah'ın yaratma ve yönetme iradesi' anlamında da kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'küllü emrin', Allah'ın o gecede belirlediği tüm yaratılış ve yönetim işlerini, yani kaderi ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'emr' kelimesinin Kur'an'da geniş bir semantik alana sahip olduğunu ve 'ilahi buyruk, takdir, olay, iş' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın o gecede belirlediği her türlü ilahi takdiri ve hükmü ifade eder."}]},{"word":"حَكِيمٍ","root":"ح ك م","rootLatin":"h-k-m","meaning":"Bu kelime, ayette 'hikmetli, sağlam, doğru, yerli yerinde' anlamında kullanılmıştır; Allah'ın kararlarının kusursuzluğunu ve derin anlamını vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hakîm' kelimesinin 'sağlam, kusursuz, hikmetli' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'emrin hakîm', Allah'ın o gecede belirlediği her işin, her kararın hikmetli, sağlam ve yerli yerinde olduğunu ifade eder. Bu, ilahi takdirin mükemmelliğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'h-k-m' kökünün temel anlamının 'engellemek, men etmek' olduğunu ve buradan 'hikmet'in, kişiyi yanlış yapmaktan alıkoyan bilgi anlamına geldiğini açıklar. 'Hakîm' sıfatı, Allah'ın her şeyi en doğru ve en uygun şekilde takdir ettiğini, kararlarında hata ve eksiklik olmadığını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hakîm' kelimesinin 'her şeyi yerli yerine koyan, her şeyi bilen ve her şeyi hikmetle yapan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'emrin hakîm', Allah'ın o gecede takdir ettiği her işin, en ince ayrıntısına kadar hikmetle ve kusursuz bir düzenle belirlendiğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kader","vahiy-kuran","peygamberlik","gayb"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fîhâ"},{"position":2,"translit":"yufraku"},{"position":3,"translit":"kullu"},{"position":4,"translit":"emrin"},{"position":5,"translit":"hakîm(in)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":2,"surface":"يُفْرَقُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ر-ق","rootLatin":"f-r-q","lemma":"فَرَقَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edici edat bulunmadığı için merfû","gloss":"ayırt edilir / hükmedilir","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"كُلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"her","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"أَمْرٍ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"'-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"iş / emir","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"حَكِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ح-ك-م","rootLatin":"h-k-m","lemma":"حَكِيم","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"hikmetli","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/4*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/4*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/4*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/4*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/4*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/4*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *44/4*