# Duhân Sûresi, 43. Âyet (44:43)

> إِنَّ شَجَرَتَ ٱلزَّقُّومِ

*İnne şecerate-zzakkûm(i)*

**Meal (Diyanet):** (43-44) Şüphesiz, zakkum ağacı, günahkarların yemeğidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/43

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 43. ayeti, 'zakkum' ağacının dehşet verici niteliğini ve cehennem ehlinin azabını tasvir etmektedir. Ayet, bu ağacın yiyecek olarak sunulmasıyla birlikte, onun karınlarda kaynar su gibi etki edeceğini vurgulayarak, azabın şiddetini dilbilimsel ve semantik derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"شَجَرَتَ","root":"ش ج ر","rootLatin":"ş-c-r","meaning":"Bu kelime, ayette cehennemde azap yiyeceği olarak tasvir edilen 'zakkum'un bir ağaç olduğunu belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şecere' kelimesini, kökü ve dalları olan, yerden biten her şey için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'şecerete' ifadesi, zakkumun somut bir varlık, bir ağaç olduğunu vurgulayarak, azabın gerçekliğini ve elle tutulur niteliğini pekiştirir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şecer' kelimesinin bitki anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'şecerete' kelimesi, zakkumun bir bitki türü olduğunu, ancak sıradan bir bitki değil, cehennemde özel bir azap aracı olarak yaratılmış bir ağaç olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلزَّقُّومِ","root":"ز ق م","rootLatin":"z-k-m","meaning":"Bu kelime, cehennemde günahkarlara yedirilecek olan, acı ve tiksindirici bir ağacın özel ismidir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'zakkum' kelimesinin, yiyen kimsenin boğazına takılan, yutulması zor ve acı bir yiyecek olduğunu belirtir. Ayetteki 'zakkum' ifadesi, bu ağacın sadece bir yiyecek değil, aynı zamanda boğaza takılan, acı veren ve yutulması güç bir azap aracı olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zakkum'u, cehennemde biten, acı ve kötü kokulu bir ağaç olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, bu ağacın sadece bir isimden ibaret olmadığını, aynı zamanda korkunç özelliklere sahip, azap için özel olarak yaratılmış bir varlık olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'zakkum' kavramının, cehennem azabının somut bir tezahürü olarak, dünyevi yiyeceklerin tam zıddı bir nitelik taşıdığını belirtir. Ayetteki 'zakkum' kelimesi, cennetin nimetlerine karşılık, cehennemde sunulan dehşet verici ve acı verici bir yiyecek olarak, kavramsal bir karşıtlık oluşturur."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *44/43-44*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *44/43-44*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/43*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/43*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *44/43-44*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/43*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/43*