# Duhân Sûresi, 45. Âyet (44:45)

> كَٱلْمُهْلِ يَغْلِى فِى ٱلْبُطُونِ

*Kelmuhli yaġlî fî-lbutûn(i)*

**Meal (Diyanet):** (45-46) O, maden eriyiği gibidir. Kaynar suyun kaynaması gibi karınlarda kaynar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/45

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi 45. ayet, cehennemdeki azabın şiddetini ve iğrençliğini tasvir etmektedir. Ayet, günahkarların yiyeceği olan zakkumun, erimiş maden gibi karınlarda kaynamasını metaforik bir dille anlatarak, bu azabın hem fiziksel hem de psikolojik boyutunu vurgular.","keyConcepts":[{"word":"كَٱلْمُهْلِ","root":"م ه ل","rootLatin":"m-h-l","meaning":"Erimiş maden, tortu veya erimiş yağ gibi, cehennem ehlinin yiyeceği olan zakkumun niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'muhl' kelimesini erimiş bakır, kurşun gibi madenlerin erimiş hali veya zeytinyağı tortusu olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, zakkumun bu tür erimiş ve yakıcı bir madde gibi olacağını, boğazdan geçmesinin zorluğunu ve iç organları yakıcılığını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'muhl' kelimesini 'erimiş maden' olarak tefsir eder ve bu benzetmenin, zakkumun sıcaklığını ve yakıcılığını ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'kaynama' fiiliyle birlikte, bu maddenin iç organlarda oluşturacağı tahribatı mecazi olarak anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'muhl' gibi somut ve dehşet verici imgelerin Kur'an'da cehennem azabını tasvir etmek için kullanıldığını belirtir. Bu kelime, sadece fiziksel bir acıyı değil, aynı zamanda günahkarların maruz kalacağı aşağılayıcı ve iğrenç durumu da sembolize eder."}]},{"word":"يَغْلِى","root":"غ ل ي","rootLatin":"ğ-l-y","meaning":"Kaynamak, fokurdamak anlamına gelir ve zakkumun karınlarda oluşturacağı şiddetli ısı ve hareketliliği tasvir eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'yağlî' fiilini 'şiddetli bir şekilde kaynamak' olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, zakkumun karınlarda tıpkı suyun veya erimiş madenin kaynaması gibi bir etki yaratacağını, iç organları yakıp kavuracağını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğaly' kökünün 'şiddetli ısıdan dolayı hareketlenmek' anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'yağlî' fiili, zakkumun sadece sıcaklığını değil, aynı zamanda bu sıcaklığın iç organlarda yol açtığı çalkantı ve rahatsızlığı da vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğaly' fiilinin Kur'an'da genellikle azabın şiddetini ve yakıcılığını ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yağlî' kelimesi, cehennemdeki yiyeceğin sadece tadının kötü olmakla kalmayıp, aynı zamanda bedenin içinde fiziksel bir azap kaynağı olacağını gösterir."}]},{"word":"فِى ٱلْبُطُونِ","root":"ب ط ن","rootLatin":"b-t-n","meaning":"Karınlar, iç organlar anlamına gelir ve zakkumun etkisinin bedenin en iç kısımlarında hissedileceğini belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'butûn' kelimesini 'karınlar' olarak açıklar ve bu kelimenin çoğul kullanılmasının, azabın sadece bir kişiye değil, tüm günahkarlara ve onların iç organlarına yönelik olduğunu ima ettiğini belirtir. Zakkumun etkisi, bedenin en hassas ve hayati bölgelerinde hissedilecektir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'batn' kelimesinin 'iç kısım, gizli olan' anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'fî' harf-i cerri ile birlikte 'fî'l-butûn' ifadesi, zakkumun etkisinin bedenin derinliklerine nüfuz edeceğini ve içten bir azap yaşatacağını vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gibi"},{"position":1,"surface":"ٱلْمُهْلِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ه-ل-ل","rootLatin":"h-l-l","lemma":"مُهْل","form":"İf'âl","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"erimiş maden"},{"position":2,"surface":"يَغْلِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ل-ي","rootLatin":"gh-l-y","lemma":"غَلَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kaynar"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْبُطُونِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ط-ن","rootLatin":"b-t-n","lemma":"بَطْن","form":"-","features":{"state":"Marife","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"karınlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** · *44/45*
- **Duhân Sûresi** · *44/45*
- **Duhân Sûresi** · *44/45*
- **Duhân Sûresi** · *44/45*