# Duhân Sûresi, 48. Âyet (44:48)

> ثُمَّ صُبُّوا۟ فَوْقَ رَأْسِهِۦ مِنْ عَذَابِ ٱلْحَمِيمِ

*Śumme subbû fevka ra/sihi min ‘ażâbi-lhamîm(i)*

**Meal (Diyanet):** "Sonra başının üstüne kaynar su azabından dökün."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/48

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi 48. ayet, cehennemdeki azabın şiddetini ve mahiyetini tasvir etmektedir. Ayet, özellikle 'kaynar su' ve 'azap' kavramları üzerinden, inkarcılara yönelik ilahi cezalandırmanın dehşetini ve kesinliğini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"صُبُّوا۟","root":"ص ب ب","rootLatin":"s-b-b","meaning":"Bir sıvıyı yukarıdan aşağıya doğru dökmek, boşaltmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'sabb' (صب) fiilinin bir şeyi yukarıdan aşağıya doğru akıtmak, dökmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'subbû' (صُبُّوا۟) emri, cehennem ehlinin başına kaynar suyun şiddetli bir şekilde dökülmesini ifade eder, bu da azabın acımasızlığını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'sabb' fiilinin mecazi olarak da kullanılabileceğini belirtse de, bu ayetteki kullanımı doğrudan ve fiziksel bir eylemi, yani kaynar suyun dökülmesini ifade eder. Bu, azabın somut ve hissedilir bir gerçekliğini vurgular."}]},{"word":"عَذَابِ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Acı veren, eziyet çektiren ceza veya işkence anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'azab' (عذاب) kelimesinin, bir şeyi tatlılıktan uzaklaştırmak, acılaştırmak anlamındaki 'azb' (عذب) kökünden geldiğini belirtir. Bu bağlamda, cehennemdeki azap, kişinin hoşuna gitmeyen, acı veren ve eziyet çektiren bir durumu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'azab' kavramının genellikle Allah'ın inkarcılara ve günahkarlara yönelik cezalandırmasını ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'azab', kaynar suyun dökülmesiyle somutlaşan, fiziksel ve ruhsal acıyı içeren ilahi bir cezadır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'azab'ın, insanı bir şeyden alıkoyan, onu engelleyen şey olduğunu ifade eder. Ayetteki 'azab', kaynar suyun dökülmesiyle ortaya çıkan ve suçluyu rahatlıktan, huzurdan alıkoyan, ona eziyet veren bir durumu anlatır."}]},{"word":"ٱلْحَمِيمِ","root":"ح م م","rootLatin":"h-m-m","meaning":"Çok sıcak, kaynar su anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hamîm' (حميم) kelimesinin, aşırı derecede sıcak, kaynar su olduğunu açıklar. Ayetteki kullanımı, cehennem azabının bir parçası olarak dökülen suyun yakıcı ve tahrip edici özelliğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'hamîm'in, sıcaklığı en üst seviyeye ulaşmış su olduğunu belirtir. Bu ayetteki 'hamîm', sadece sıcak su değil, aynı zamanda yakıcı ve acı verici bir azap aracı olarak tasvir edilir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hamîm'in, cehennem ehlinin içeceği ve üzerine dökülecek olan kaynar su olduğunu ifade eder. Bu, azabın hem içsel hem de dışsal bir boyutu olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ثُمَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"صُبُّوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ب-ب","rootLatin":"s-b-b","lemma":"صَبَّ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"dökün","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":3,"surface":"فَوْقَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ف-و-ق","rootLatin":"f-w-q","lemma":"فَوْق","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı mekan olduğu için mansûb","gloss":"üzerine","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"رَأْسِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ا-س","rootLatin":"r-'-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"başı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"عَذَابِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azabı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"ٱلْحَمِيمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-م-م","rootLatin":"h-m-m","lemma":"حَمِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kaynar suyun","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Śumme"},{"position":2,"translit":"subbû"},{"position":3,"translit":"fevka"},{"position":4,"translit":"ra/sihi"},{"position":5,"translit":"min"},{"position":6,"translit":"‘ażâbi"},{"position":7,"translit":"l-hamîm(i)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/48*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/48*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/48*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/48*