# Duhân Sûresi, 50. Âyet (44:50)

> إِنَّ هَـٰذَا مَا كُنتُم بِهِۦ تَمْتَرُونَ

*İnne hâżâ mâ kuntum bihi temterûn(e)*

**Meal (Diyanet):** "İşte bu, şüphelenip durduğunuz şeydir!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/50

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 50. ayeti, cehennemdeki azabın kesinliğini ve dünyadaki şüpheciliğin akıbetini vurgular. Ayet, 'şüphe etmek' fiili üzerinden, inkarcıların ahiret gerçeğine karşı takındıkları tavrı ve bunun sonucunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"تَمْتَرُونَ","root":"م ر ي","rootLatin":"m-r-y","meaning":"Bu kelime, dünyadayken ahiret ve ceza hakkında sürekli şüphe duyma, tereddüt etme ve tartışma halini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'مَرَى' (merâ) kökünün, bir şeyin hakikatini ortaya çıkarmak için onu araştırmak, tartışmak ve bu esnada şüpheye düşmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'تَمْتَرُونَ' (temterûn) ise, sürekli ve ısrarlı bir şekilde şüphe etme, tereddüt etme ve bu şüpheyi dile getirme halini ifade eder. Bu, inkarcıların ahiret gerçeği karşısındaki inatçı tavırlarını yansıtır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'تمترون' kelimesini 'تشكون' (teşukkûn - şüphe ediyordunuz) olarak açıklar. Bu, ayetteki bağlamda, dünyadayken kıyamet, hesap ve cehennem azabı hakkında sürekli şüphe içinde olmaları ve bu şüpheyi sürdürmeleri anlamına gelir. Onlara, 'İşte bu, şüphe ettiğiniz şeydir' denilerek, şüphelerinin gerçekle yüzleştiği an vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şüphe' (rayb, mirye) kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın ayetleri, peygamberlerin mesajları ve ahiret gerçeği karşısında takınılan olumsuz bir tavrı ifade ettiğini belirtir. 'Temterûn' kelimesi, bu şüphenin sadece içsel bir durum olmadığını, aynı zamanda tartışma ve inkarla dışa vurulan aktif bir karşı duruş olduğunu gösterir. Ayetteki kullanımı, bu şüphenin sonuçlarının kesinliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","dirilis","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Şüphesiz"},{"position":2,"surface":"هَٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bu"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için mahallen merfû","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"كُنتُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz"},{"position":5,"surface":"بِهِۦ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"تَمْتَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ر-ي","rootLatin":"m-r-y","lemma":"اِمْتَرَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"şüpheleniyordunuz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** · *44/50*
- **Duhân Sûresi** · *44/50*
- **Duhân Sûresi** · *44/50*
- **Duhân Sûresi** · *44/50*