# Duhân Sûresi, 53. Âyet (44:53)

> يَلْبَسُونَ مِن سُندُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُّتَقَـٰبِلِينَ

*Yelbesûne min sundusin ve-istebrakin mutekâbilîn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnce ipekten ve parlak atlastan elbiseler giyinerek karşılıklı otururlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/53

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi 53. ayet, cennet ehlinin giyim kuşamını ve oturuş biçimini tasvir etmektedir. Ayet, 'yüksek kaliteli ipek' ve 'karşılıklı oturma' kavramları üzerinden cennetin lüks ve huzurlu ortamını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"يَلْبَسُونَ","root":"ل ب س","rootLatin":"l-b-s","meaning":"Cennet ehlinin giyinme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"لبس kelimesi, bir şeyi örtmek, giymek anlamına gelir. Ayetteki 'yelbesûne' fiili, cennet ehlinin sürekli ve rahat bir şekilde bu giysileri giyeceklerini, bu durumun onların bir özelliği olacağını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"لبس, bir şeyi diğerinin üzerine geçirmek, onu kuşatmak demektir. Burada cennetliklerin, kendilerini süsleyen ve onlara izzet katan bu özel giysilerle donanmış olacaklarını gösterir."}]},{"word":"سُندُسٍ","root":"س ن د س","rootLatin":"s-n-d-s","meaning":"İnce, hafif ve değerli ipek kumaşı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"سندس, ince ipek demektir. Cennet ehlinin giyeceği bu kumaşın, dünyadaki en kaliteli ve zarif ipek türlerinden olduğunu belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"سندس, Farsça kökenli bir kelime olup, ince ve yumuşak ipek anlamına gelir. Ayette, cennetin lüks ve konforunu vurgulamak için kullanılmıştır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"سندس, ince ve hafif ipek kumaş olarak açıklanır. Cennetliklerin giysilerinin güzelliğini ve rahatlığını ifade eder."}]},{"word":"وَإِسْتَبْرَقٍ","root":"ب ر ق","rootLatin":"b-r-q","meaning":"Kalın, parlak ve işlemeli ipek kumaşı ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"إستبرق, kalın ve parlak ipek kumaş anlamına gelir. سندس'in aksine, daha gösterişli ve ağır bir ipek türünü ifade eder, cennetin zenginliğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"إستبرق, kalın ve işlemeli ipek olarak tanımlanır. Kelimenin kökündeki 'برق' (parlamak) anlamı, bu kumaşın parlaklığını ve göz alıcılığını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İstebrak, Kur'an'da cennet tasvirlerinde kullanılan, dünyevi lüksün ötesinde bir ihtişamı simgeleyen, değerli ve parlak ipek kumaş türüdür. Cennetin maddi güzelliklerini vurgular."}]},{"word":"مُّتَقَـٰبِلِينَ","root":"ق ب ل","rootLatin":"k-b-l","meaning":"Karşılıklı olarak, yüz yüze oturma durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"متقابلين, birbirine dönük, yüz yüze gelecek şekilde oturmak demektir. Bu durum, cennet ehlinin birbirleriyle samimi bir iletişim ve huzur içinde olacaklarını, arkalarını dönmeyeceklerini, dolayısıyla kin ve düşmanlık olmayacağını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"تقابل, karşılıklı olmak, birbirine yönelmek anlamındadır. Ayetteki kullanımı, cennetliklerin birbirlerine sevgi ve muhabbetle bakacaklarını, aralarında hiçbir ayrılık ve anlaşmazlık bulunmayacağını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Mütekabilîn kelimesi, sadece fiziksel bir karşılıklı duruşu değil, aynı zamanda ruhsal bir uyumu ve karşılıklı rızayı da ifade eder. Cennet ortamında tam bir uyum ve huzurun varlığına işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"يَلْبَسُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ب-س","rootLatin":"l-b-s","lemma":"لَبِسَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"giyerler"},{"position":2,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"سُندُسٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ن-د-س","rootLatin":"s-n-d-s","lemma":"سُندُس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ince ipek"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"إِسْتَبْرَقٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ر-ق","rootLatin":"b-r-q","lemma":"إِسْتَبْرَق","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mecrûr isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"atlas"},{"position":5,"surface":"مُّتَقَـٰبِلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"مُتَقَابِل","form":"Tefâ'ul","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"karşılıklı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** · *44/53*
- **Duhân Sûresi** · *44/53*
- **Duhân Sûresi** · *44/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/53*
- **Duhân Sûresi** · *44/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/53*
- **Duhân Sûresi** · *44/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/53*
- **Duhân Sûresi** · *44/53*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/53*
- **Duhân Sûresi** · *44/53*
- **Duhân Sûresi** · *44/53*