# Duhân Sûresi, 54. Âyet (44:54)

> كَذَٰلِكَ وَزَوَّجْنَـٰهُم بِحُورٍ عِينٍ

*Keżâlike ve zevvecnâhum bihûrin ‘în(in)*

**Meal (Diyanet):** İşte böyle. Ayrıca onları iri siyah gözlü hurilerle evlendirmişizdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/54

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi 54. ayet, cennet ehlinin mükafatlarından bahsederken, onlara verilecek eşleri ve bu eşlerin niteliklerini dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Ayet, 'eşleştirme' ve 'iri siyah gözlü huriler' kavramları üzerinden cennetin maddi ve manevi güzelliklerini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"زَوَّجْنَـٰهُم","root":"ز و ج","rootLatin":"z-v-c","meaning":"Onları eşleştirdik, evlendirdik, bir araya getirdik.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zevc' kelimesinin aslen bir şeyin benzeri veya karşıtı olan diğerini ifade ettiğini belirtir. 'Zevvecnâhum' ifadesi, cennet ehlini, kendilerine uygun ve eş olacak hurilerle bir araya getirme, onları birbirine eş kılma anlamını taşır. Bu, sadece evlilik akdi değil, aynı zamanda uyum ve birliktelik anlamını da içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'zevc' kelimesinin Kur'an'da 'tür, sınıf' anlamında da kullanıldığını belirtir. Bu bağlamda 'zevvecnâhum', cennet ehlini belirli bir türden, yani hurilerden eşlerle bir araya getirme, onlara uygun eşler tahsis etme manasına gelir. Ayetteki kullanım, cennet ehlinin mükafatının bir parçası olarak onlara özel eşlerin verildiğini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zevc' kavramının Kur'an'da sadece 'eş' değil, aynı zamanda 'çift' ve 'tür' anlamlarını da içerdiğini belirtir. 'Zevvecnâhum' ifadesi, cennet ehlinin dünyadaki yalnızlıklarının aksine, cennette kendilerine uygun, tamamlayıcı bir 'çift' ile bir araya getirileceğini, bu durumun cennetin mükemmelliğinin bir göstergesi olduğunu ifade eder."}]},{"word":"بِحُورٍ","root":"ح و ر","rootLatin":"h-v-r","meaning":"Beyaz tenli, iri ve güzel gözlü kadınlar, huriler.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hûr' kelimesinin 'havar' kökünden geldiğini ve gözlerinin beyazının çok beyaz, siyahının çok siyah olmasından dolayı bu ismin verildiğini belirtir. Ayetteki 'bihûr' ifadesi, cennet ehlinin eşlerinin gözlerinin güzelliği ve parlaklığı ile nitelendirildiğini, bu özelliğin onların çekiciliğini ve güzelliğini vurguladığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hûr' kelimesinin 'havar'dan türediğini ve gözlerinin beyazının saf beyaz, siyahının ise saf siyah olmasıyla karakterize edilen kadınlar için kullanıldığını açıklar. Bu, cennet eşlerinin fiziksel güzelliğinin, özellikle de gözlerinin dikkat çekici ve kusursuz olduğunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hûr' kelimesinin gözlerinin beyazının çok beyaz, siyahının ise çok siyah olması nedeniyle bu adı aldığını ve bu özelliğin Arap dilinde güzelliğin bir nişanesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'bihûr' ifadesi, cennet ehlinin eşlerinin sadece güzel değil, aynı zamanda bu özel göz niteliğiyle de mümtaz kılındığını vurgular."}]},{"word":"عِينٍ","root":"ع ي ن","rootLatin":"ayn","meaning":"İri gözlü, geniş ve güzel gözlü.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'ayn' kelimesinin çoğulu olan 'uyûn' veya 'în'in, iri ve geniş gözlü kadınlar için kullanıldığını belirtir. Bu, 'hûr' kelimesinin göz rengiyle ilgili özelliğini tamamlayarak, cennet eşlerinin gözlerinin sadece renk olarak değil, aynı zamanda büyüklük ve şekil olarak da güzel olduğunu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ayn' kelimesinin 'göz' anlamının yanı sıra, 'iri ve güzel gözlü' anlamında da kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'în' kelimesi, 'hûr' kelimesiyle birlikte kullanılarak, cennet eşlerinin gözlerinin hem renginin hem de büyüklüğünün mükemmel olduğunu, bu durumun onların genel güzelliğine katkıda bulunduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"El-Kefevî, 'ayn' kelimesinin 'göz' anlamının ötesinde, özellikle kadınlar için kullanıldığında 'iri ve güzel gözlü' anlamına geldiğini belirtir. Bu bağlamda 'hûrîn înin' ifadesi, cennet eşlerinin gözlerinin hem parlak beyaz ve siyah renkli hem de iri ve çekici olduğunu, bu iki özelliğin birleşimiyle eşsiz bir güzellik sergilendiğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Keżâlike"},{"position":2,"translit":"ve zevvecnâhum"},{"position":3,"translit":"bihûrin"},{"position":4,"translit":"‘în(in)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَذَٰلِكَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"زَوَّجْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ز-و-ج","rootLatin":"z-w-j","lemma":"تَزْوِيج","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"eşleştirdik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"حُورٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-و-ر","rootLatin":"h-w-r","lemma":"حُور","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"huriler","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"عِينٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"عَيْن","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"iri siyah gözlü","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/54*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/54*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/54*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/54*