# Duhân Sûresi, 58. Âyet (44:58)

> فَإِنَّمَا يَسَّرْنَـٰهُ بِلِسَانِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ

*Fe-innemâ yessernâhu bilisânike le'allehum yeteżekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Ey Muhammed!) Biz Onu (Kur'an'ı) senin dilinle kolaylaştırdık ki, düşünüp öğüt alsınlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/58

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi 58. ayet, Kur'an'ın kolaylaştırılmasını ve öğüt alma amacını vurgular. Ayet, vahyin anlaşılabilirliğini ve insanlara ulaşımını sağlayan dilsel kolaylığı ve bu kolaylığın temel gayesi olan tezekkürü ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَسَّرْنَاهُ","root":"ي س ر","rootLatin":"y-s-r","meaning":"Kur'an'ı kolaylaştırdık, anlaşılır kıldık.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"يسر kelimesi, bir şeyin zorluğunun giderilmesi ve kolay hale getirilmesi anlamına gelir. Ayetteki 'yessernâhu' ifadesi, Kur'an'ın anlaşılmasının, tefekkür edilmesinin ve hükümlerinin uygulanmasının kolaylaştırıldığını, böylece insanların ondan istifade etmesinin önündeki engellerin kaldırıldığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'yessernâhu', Kur'an'ın Arapça olarak indirilmesiyle, muhatapların kendi dillerinde onu kolayca anlayabilmeleri ve idrak edebilmeleri kastedilmiştir. Bu, mecazi olarak Kur'an'ın dilinin ve üslubunun kolaylaştırılması demektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'yusr' (kolaylık) kavramının Kur'an'da ilahi bir lütuf olarak sıkça geçtiğini belirtir. Bu ayetteki 'yessernâhu' ise, Allah'ın Kur'an'ı insanlara bir yük olarak değil, aksine kolaylaştırılmış bir rehber olarak sunduğunu, böylece mesajın herkes tarafından erişilebilir kılındığını vurgular."}]},{"word":"بِلِسَانِكَ","root":"ل س ن","rootLatin":"l-s-n","meaning":"Senin dilinle, yani Arapça olarak.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lisan, konuşma organı olmasının yanı sıra, bir kavmin dili ve lehçesi anlamına da gelir. 'Bilisanike' ifadesi, Kur'an'ın Hz. Peygamber'in kavminin dili olan Arapça ile indirilmesini ifade eder ki bu, mesajın ilk muhataplar tarafından doğrudan ve aracısız anlaşılmasını sağlamıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Lisan kelimesi, burada 'dil' anlamında kullanılmıştır ve Kur'an'ın Arapça olarak nazil olduğunu belirtir. Bu, vahyin anlaşılmasını kolaylaştıran temel bir unsurdur, zira muhataplar kendi dillerinde hitap edildiğinde mesajı daha iyi kavrarlar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'lisan' kavramının Kur'an'da sadece konuşma organı olarak değil, aynı zamanda bir milletin kültürel ve iletişimsel kimliğini oluşturan dil olarak da kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bilisanike' ifadesi, Kur'an'ın Arapça olarak indirilmesinin, onun anlaşılabilirliğini ve dolayısıyla tezekkür imkanını artırdığını gösterir."}]},{"word":"يَتَذَكَّرُونَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Öğüt alırlar, hatırlarlar, düşünürler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"تذكر (tezekkür), unutulan bir şeyi hatırlamak veya bir şeyi zihinde canlı tutmak, ondan ibret almak ve öğüt çıkarmak anlamına gelir. Ayetteki 'yetekezkerûn' ifadesi, Kur'an'ın kolaylaştırılmasının amacının, insanların ondan öğüt alması, hakikatleri hatırlaması ve düşünerek doğru yolu bulması olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tezekkür, sadece hatırlamak değil, aynı zamanda hatırlanan şey üzerinde derinlemesine düşünmek ve ondan ders çıkarmaktır. Kur'an'ın kolaylaştırılması, insanların bu derin düşünme ve öğüt alma sürecini daha rahat gerçekleştirmeleri içindir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' ve 'tezekkür' kavramlarının Kur'an'da Allah'ı anma, O'nun ayetleri üzerinde düşünme ve geçmiş peygamberlerin kıssalarından ders çıkarma gibi geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Bu ayette 'yetekezkerûn', Kur'an'ın kolaylaştırılmasının nihai hedefinin, insanların ilahi mesajı içselleştirmesi ve hayatlarına yansıtması olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","tebligh","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"işte, o halde"},{"position":1,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Hasr edatı olduğu için mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":2,"surface":"يَسَّرْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ي-س-ر","rootLatin":"y-s-r","lemma":"يَسَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kolaylaştırdık"},{"position":2,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":3,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":3,"surface":"لِسَانِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-س-ن","rootLatin":"l-s-n","lemma":"لِسَان","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dil"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Temenni","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i teşbih ve temenni olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":5,"surface":"يَتَذَكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكَّرَ","form":"Tef'a'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"öğüt alırlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/58*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *44/58*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/58*
- **Vahiy ve Cebrâîl** · *44/58*
- **Duhân Sûresi** · *44/58*
- **Duhân Sûresi** · *44/58*