# Duhân Sûresi, 6. Âyet (44:6)

> رَحْمَةً مِّن رَّبِّكَ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْعَلِيمُ

*Rahmeten min rabbik(e)(c) innehu huve-ssemî'u-l'alîm(u)*

**Meal (Diyanet):** (4-7) Katımızdan bir emirle her hikmetli iş o gecede ayırt edilir. Eğer kesin olarak inanıyorsanız, Rabbinden; göklerin, yerin ve bu ikisi arasındakilerin Rabbinden bir rahmet olarak biz peygamberler göndermekteyiz. O, hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/44/6

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Duhân Suresi'nin 6. ayeti, Allah'ın rahmetini ve O'nun 'es-Semî' ve 'el-Alîm' isimlerini vurgulayarak, Kur'an'ın indirilişinin ve hikmetli işlerin takdir edilişinin ilahi bir lütuf olduğunu belirtir. Ayet, Allah'ın her şeyi işiten ve bilen yüce kudretine işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"رَحْمَةً","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Bu kelime, Allah'ın kullarına yönelik lütuf, merhamet ve ihsanını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, rahmet kelimesini 'kalpteki incelik ve şefkat' olarak tanımlar ve Allah'a nispet edildiğinde bunun 'ihsan ve nimet verme' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'rahmeten min Rabbike' ifadesi, Kur'an'ın indirilmesinin ve hikmetli işlerin takdir edilmesinin Allah'tan gelen büyük bir lütuf ve ihsan olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, rahmetin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve bu ayette 'nimet' veya 'lütuf' anlamında olduğunu belirtir. Ayetteki kullanım, Allah'ın insanlara olan cömertliğini ve onlara yol gösterici bir kitap göndermesinin bir merhamet tecellisi olduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rahmet' kavramının Kur'an'da Allah'ın temel niteliklerinden biri olduğunu ve O'nun yaratılmışlara karşı olan şefkatini, bağışlayıcılığını ve lütfunu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki rahmet, Kur'an'ın indirilmesiyle insanlığa sunulan ilahi rehberliğin ve kurtuluşun bir tezahürüdür."}]},{"word":"رَبِّكَ","root":"ر ب ب","rootLatin":"r-b-b","meaning":"Bu kelime, terbiye eden, yetiştiren, sahip olan ve yöneten anlamlarına gelir; ayette Allah'ın yaratıcı ve koruyucu vasfını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Rab' kelimesinin 'bir şeyi tedricen kemale erdirmek' anlamından geldiğini ve Allah'a nispet edildiğinde 'yaratıcı, sahip, yönetici ve terbiye edici' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, Kur'an'ın indirilişinin ve hikmetli işlerin takdirinin, her şeyi terbiye eden ve yöneten Allah'tan geldiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'Rab' isminin Allah'ın zatına mahsus olduğunu ve O'nun yaratma, rızıklandırma, terbiye etme ve hükmetme gibi fiillerini kapsadığını açıklar. Ayetteki 'Rabbike' ifadesi, bu ilahi fiillerin bir sonucu olarak rahmetin tecelli ettiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلسَّمِيعُ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Bu kelime, Allah'ın her şeyi işiten, hiçbir sesin O'na gizli kalmadığı vasfını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'semî'' kelimesinin 'işitme' fiilinden türediğini ve Allah'a nispet edildiğinde 'her şeyi işiten, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalmadığı' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'İnnehû huve's-Semî'' ifadesi, Allah'ın kullarının dualarını, yakarışlarını ve tüm sözlerini işittiğini, dolayısıyla O'nun rahmetinin bu işitme vasfıyla bağlantılı olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'es-Semî'' isminin Allah'ın sıfatlarından olduğunu ve O'nun tüm sesleri, fısıltıları ve gizli konuşmaları dahi işittiğini ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın her şeyi işitmesi nedeniyle kullarına rahmetini ulaştırdığını ve onların durumlarından haberdar olduğunu gösterir."}]},{"word":"ٱلْعَلِيمُ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Bu kelime, Allah'ın her şeyi bilen, hiçbir şeyin O'na gizli kalmadığı vasfını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'alîm' kelimesinin 'bilme' fiilinden türediğini ve Allah'a nispet edildiğinde 'her şeyi bilen, geçmişi, geleceği ve gizli olanı kuşatan' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'el-Alîm' ifadesi, Allah'ın kullarının ihtiyaçlarını, durumlarını ve kalplerindekini bildiğini, bu bilginin O'nun rahmetinin bir gereği olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'el-Alîm' isminin Allah'ın ilminin mutlak ve sınırsız olduğunu, hiçbir şeyin O'nun bilgisinin dışında kalamayacağını açıklar. Ayetteki bu kullanım, Allah'ın her şeyi bilmesi nedeniyle kullarına en uygun rahmeti ve rehberliği sunduğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilim' kavramının Kur'an'da Allah'ın en temel niteliklerinden biri olduğunu ve O'nun her şeyi kuşatan, mutlak ve eksiksiz bilgisine işaret ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'el-Alîm' sıfatı, Allah'ın rahmetinin ve hikmetli takdirlerinin, O'nun her şeyi bilen yüce ilmiyle bağlantılı olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["esma-i-husna","vahiy-kuran","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"رَحْمَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün li-ecelih olduğu için mansûb","gloss":"rahmet"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":3,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":3,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"senin"},{"position":4,"surface":"إِنَّهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ki"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"O"},{"position":5,"surface":"هُوَ","pos":"harf","posDetail":"Fasl Zamiri","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Fasl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":6,"surface":"ٱلسَّمِيعُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمِيع","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"işiten"},{"position":7,"surface":"ٱلْعَلِيمُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"bilen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/6*
- **Duhân Sûresi** · *44/1-8*
- **Duhân Sûresi** · *44/6*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/1-8*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/6*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *44/6*