# Câsiye Sûresi, 12. Âyet (45:12)

> ۞ ٱللَّهُ ٱلَّذِى سَخَّرَ لَكُمُ ٱلْبَحْرَ لِتَجْرِىَ ٱلْفُلْكُ فِيهِ بِأَمْرِهِۦ وَلِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ

*(A)llâhu-lleżî seḣḣara lekumu-lbahra litecriye-lfulku fîhi bi-emrihi ve litebteġû min fadlihi ve le'allekum teşkurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, içinde gemilerin, emriyle akıp gitmesi, O'nun lütfunu aramanız ve şükretmeniz için denizi sizin hizmetinize verendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/45/12

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın evrendeki kudretini ve insana bahşettiği nimetleri, özellikle deniz ve gemiler aracılığıyla rızık temini ve şükür kavramları üzerinden vurgulamaktadır. Ayet, Allah'ın yaratılışındaki hikmeti ve insanın bu nimetlere karşı sorumluluğunu dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"سَخَّرَ","root":"س خ ر","rootLatin":"s-h-r","meaning":"Allah'ın bir şeyi insanın hizmetine sunması, boyun eğdirmesi ve kullanıma hazır hale getirmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'teshîr' kelimesinin, bir şeyi zorla veya isteyerek bir işe koşmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'سَخَّرَ لَكُمُ ٱلْبَحْرَ' ifadesi, denizin kendi iradesi dışında, Allah'ın emriyle insanlığın faydasına sunulması, gemilerin yüzmesine elverişli kılınması anlamındadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'teshîr'i 'boyun eğdirmek, itaat ettirmek' olarak açıklar. Ayette deniz için kullanılması, denizin tabiatının ve özelliklerinin, Allah'ın kudretiyle, insanlara hizmet edecek şekilde düzenlendiğini, gemilerin üzerinde seyretmesine imkan tanıdığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'teshîr' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın evrendeki düzenleyici gücünü ve yaratılmışları insanın hizmetine sunmasını ifade ettiğini belirtir. Bu ayette deniz, Allah'ın insan için yarattığı ve kontrol ettiği bir varlık olarak sunulur, bu da insanın Allah'a karşı şükran borcunu artırır."}]},{"word":"ٱلْبَحْرَ","root":"ب ح ر","rootLatin":"b-h-r","meaning":"Geniş su kütlesi olan denizdir ve ayette gemilerin üzerinde seyrettiği, rızık temin edilen yer olarak geçer.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'bahr' kelimesinin bilinen geniş su kütlesi olduğunu ve Kur'an'da genellikle bu anlamda kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ٱلْبَحْرَ' ifadesi, Allah'ın insan için teshir ettiği, yani hizmetine sunduğu somut bir nimeti temsil eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'bahr' kelimesinin genişliği ve derinliği ifade ettiğini, aynı zamanda 'hayır ve ilim' gibi mecazi anlamlara da gelebileceğini belirtir. Ancak bu ayetteki kullanımı, gemilerin yüzdüğü ve rızkın arandığı fiziksel denizdir, Allah'ın kudretinin bir nişanesidir."}]},{"word":"ٱلْفُلْكُ","root":"ف ل ك","rootLatin":"f-l-k","meaning":"Denizde seyreden gemi veya gemiler anlamına gelir ve ayette Allah'ın emriyle denizde yüzdüğü belirtilir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fülk' kelimesinin hem tekil hem çoğul olarak gemi anlamına geldiğini ve Kur'an'da bu şekilde kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'لِتَجْرِىَ ٱلْفُلْكُ فِيهِ' ifadesi, gemilerin denizde akıp gitmesinin, Allah'ın teshirinin bir sonucu olduğunu vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'fülk' kelimesinin gemi olduğunu ve Kur'an'da bu kelimenin hem müfred (tekil) hem de cem' (çoğul) olarak kullanılabildiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, denizin insanlara hizmet etmesinin somut bir göstergesi olarak gemilerin işlevine dikkat çekilir."}]},{"word":"فَضْلِهِۦ","root":"ف ض ل","rootLatin":"f-d-l","meaning":"Allah'ın lütfu, ihsanı ve bol rızkı anlamına gelir ve insanın bu lütfu aramasının teşvik edildiği belirtilir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fadl' kelimesini 'ihtiyaçtan fazla olan şey, ihsan ve lütuf' olarak tanımlar. Ayetteki 'وَلِتَبْتَغُوا۟ مِن فَضْلِهِۦ' ifadesi, Allah'ın insanlara bahşettiği rızkı ve nimetleri arayıp bulmaları için çaba göstermelerini teşvik eder, bu da denizin sunduğu imkanlarla ilişkilidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'fadl'ın 'fazlalık, üstünlük ve ihsan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara karşılıksız olarak verdiği nimetleri ve rızkı ifade eder; bu da denizin sunduğu balıklar, ticaret yolları gibi imkanları kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'fadl' kavramının Kur'an'da Allah'ın cömertliğini ve insanlara bahşettiği lütufları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'Allah'ın fazlından aramak', insanın rızkını temin etmek için çaba göstermesini, ancak bu çabanın Allah'ın lütfuyla mümkün olduğunu anlamasını vurgular."}]},{"word":"تَشْكُرُونَ","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Şükretmek, minnettar olmak ve Allah'ın nimetlerine karşılık teşekkür etmek anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şükür' kelimesini 'nimeti bilmek ve onu sahibine nispet etmek' olarak açıklar. Ayetteki 'وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ' ifadesi, Allah'ın denizi ve gemileri insanın hizmetine sunmasının, rızık kapılarını açmasının nihai amacının, insanın bu nimetlere karşı şükretmesi olduğunu belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'şükür'ün dilsel olarak 'nimeti açığa vurmak' anlamına geldiğini ve Kur'an'da genellikle Allah'ın nimetlerine karşı minnettarlığı ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın kudretinin ve lütfunun farkına vararak O'na hamd etme çağrısı yapılır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şükür' kavramının Kur'an'da hem dil ile ifade edilen hamdi hem de fiillerle gösterilen itaati kapsadığını belirtir. Ayetteki 'tüşkürûn' ifadesi, Allah'ın bahşettiği nimetlerin farkına varıp O'na minnettar olunması ve bu minnettarlığın hem sözlü hem de davranışsal olarak gösterilmesi gerektiğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","rizik","sukur","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî, haber konumunda","gloss":"o ki"},{"position":3,"surface":"سَخَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-خ-ر","rootLatin":"s-ḫ-r","lemma":"سَخَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"boyun eğdirdi, emrine verdi"},{"position":4,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":5,"surface":"ٱلْبَحْرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ح-ر","rootLatin":"b-ḥ-r","lemma":"بَحْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"denizi"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"تَجْرِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı (لِ) ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"yüzmesi, akması"},{"position":7,"surface":"ٱلْفُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ل-ك","rootLatin":"f-l-k","lemma":"فُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"gemi"},{"position":8,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":9,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"a-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"emri"},{"position":9,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil Lâmı)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"تَبْتَغُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-ġ-y","lemma":"اِبْتَغَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı (لِ) ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"aramak, istemek"},{"position":11,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den, dan"},{"position":12,"surface":"فَضْلِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ض-ل","rootLatin":"f-ḍ-l","lemma":"فَضْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"lütfu, fazlı"},{"position":12,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Temenni","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"umulur ki, belki"},{"position":13,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"siz"},{"position":14,"surface":"تَشْكُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"ş-k-r","lemma":"شَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"şükredersiniz"}]