# Câsiye Sûresi, 14. Âyet (45:14)

> قُل لِّلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ يَغْفِرُوا۟ لِلَّذِينَ لَا يَرْجُونَ أَيَّامَ ٱللَّهِ لِيَجْزِىَ قَوْمًۢا بِمَا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ

*Kul lilleżîne âmenû yaġfirû lilleżîne lâ yercûne eyyâma(A)llâhi liyecziye kavmen bimâ kânû yeksibûn(e)*

**Meal (Diyanet):** İnananlara söyle, Allah'ın (ceza) günlerinin geleceğini ummayanları (şimdilik) bağışlasınlar ki Allah herhangi bir topluma (kendi) kazandığının karşılığını versin.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/45/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Câsiye Suresi 14. ayet, müminlerin, Allah'ın azap günlerine inanmayanlara karşı takınmaları gereken tavrı dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayet, 'bağışlama', 'umut etmeme' ve 'kazanma/yapma' gibi temel kavramlar üzerinden ilahi adalet ve insan sorumluluğu arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ءَامَنُوا۟","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnananlar, iman edenler anlamına gelir ve Allah'a, peygamberlere ve ilahi hükümlere kalpten tasdik edenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'emn' kökünü 'kalbin sükûnet bulması, korkunun zıddı' olarak açıklar. 'İman' ise, 'tasdik ile birlikte emniyet ve güven verme' anlamını taşır. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, Allah'ın vaadine ve tehdidine güvenen, dolayısıyla O'nun günlerine inanan kimseleri belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramının Kur'an'da sadece 'inanmak'tan öte, 'güvenmek, kendini emniyette hissetmek ve teslim olmak' anlamlarını da içerdiğini belirtir. Bu ayette 'âmenû' olanlar, Allah'ın adaletine ve ahiret gününe güvenenlerdir."}]},{"word":"يَغْفِرُوا۟","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Bağışlasınlar, affetsinler anlamına gelir ve bir kusuru örtme, cezasını kaldırma eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ğafr' kelimesinin 'örtmek' ve 'korumak' anlamlarına geldiğini belirtir. 'Mağfiret' ise, Allah'ın kulunun günahlarını örtmesi ve onu azaptan korumasıdır. Ayetteki 'yeğfirû' emri, müminlerin, Allah'ın günlerine inanmayanlara karşı hoşgörülü olmalarını, onların kusurlarını örtmelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ğafere' fiilinin mecazi olarak 'bir şeyi gizlemek, örtmek' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki bağışlama, müminlerin, kendilerine karşı yapılan olumsuz davranışları görmezden gelmeleri, onlara karşılık vermemeleri anlamındadır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ğafr' kelimesinin 'saçı ve başı örten miğfer' anlamından türediğini ve 'günahı örtmek, affetmek' manasına geldiğini açıklar. Ayetteki 'yeğfirû', müminlerin, Allah'ın azap günlerine inanmayanların hatalarını affetmelerini, onlara karşı sabırlı olmalarını öğütler."}]},{"word":"يَرْجُونَ","root":"ر ج و","rootLatin":"r-c-v","meaning":"Umut etmezler, beklemezler anlamına gelir ve bir şeyin gerçekleşmesini arzu etme veya ondan korkma durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'recâ' kelimesinin hem 'umut etmek' hem de 'korkmak' anlamlarına gelebileceğini belirtir. Ayetteki 'lâ yercûne' ifadesi, Allah'ın azap günlerinin geleceğine dair ne bir umutları ne de bir korkuları olmayan, yani ahirete inanmayan kimseleri tanımlar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'recâ'nın 'bir şeyin olmasını istemek' olduğunu, ancak bazen 'korku' anlamında da kullanıldığını ifade eder. 'Lâ yercûne eyyâme'l-lâhi' ifadesi, Allah'ın cezalandırma günlerine inanmayan, dolayısıyla ondan korkmayan veya onu beklemeyen kimseleri anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'recâ' fiilinin Kur'an'da genellikle 'umut etmek' anlamında kullanıldığını, ancak olumsuz bağlamda 'beklememek, önemsememek' manasına da geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'lâ yercûne', Allah'ın hesap günlerini ciddiye almayan, ona inanmayan kimseleri ifade eder."}]},{"word":"يَكْسِبُونَ","root":"ك س ب","rootLatin":"k-s-b","meaning":"Kazanırlar, yaparlar anlamına gelir ve bir şeyi elde etmek, bir eylemi gerçekleştirmek fiilini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kesb'in 'bir şeyi elde etmek, kazanmak' olduğunu ve genellikle kişinin kendi çabasıyla elde ettiği şeyleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'bimâ kânû yeksibûn', insanların kendi iradeleriyle yaptıkları iyi veya kötü amelleri ve bu amellerin sonuçlarını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'kesb' kelimesinin 'çaba sarf ederek bir şeyi elde etmek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'yekûnû yeksibûn' ifadesi, Allah'ın, insanların dünyada kendi tercihleriyle işledikleri amellerin karşılığını vereceğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kesb'in 'bir şeyi elde etmek, kazanmak' olduğunu ve genellikle kişinin kendi iradesiyle yaptığı fiiller için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yekûnû yeksibûn', Allah'ın, insanların dünyadaki eylemlerine göre karşılık vereceğini, yani ilahi adaletin bu 'kazanılan' ameller üzerinden tecelli edeceğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["af-hosgoru","iman","ahiret-mukafat","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":3,"surface":"ءَامَنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ء-م-ن","rootLatin":"a-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettiler"},{"position":4,"surface":"يَغْفِرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilinin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"bağışlasınlar"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":6,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":7,"surface":"يَرْجُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ج-و","rootLatin":"r-j-w","lemma":"رَجَا","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"umuyorlar"},{"position":8,"surface":"أَيَّامَ","pos":"isim","posDetail":"Cemi Teksir","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"günleri"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın"},{"position":10,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Ta'lil Lâmı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"يَجْزِيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ز-ي","rootLatin":"j-z-y","lemma":"جَزَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb olduğu için mansûb","gloss":"karşılık versin"},{"position":11,"surface":"قَوْمًۢا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kavme"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":12,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen mebnî","gloss":"şey"},{"position":13,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":14,"surface":"يَكْسِبُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-س-ب","rootLatin":"k-s-b","lemma":"كَسَبَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kazanıyorlar"}]