# Câsiye Sûresi, 26. Âyet (45:26)

> قُلِ ٱللَّهُ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يَجْمَعُكُمْ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيهِ وَلَـٰكِنَّ أَكْثَرَ ٱلنَّاسِ لَا يَعْلَمُونَ

*Kuli(A)llâhu yuhyîkum śümme yumîtukum śümme yecme'ukum ilâ yevmi-lkiyâmeti lâ raybe fîhi velâkinne ekśera-nnâsi lâ ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Allah sizi yaşatıyor. Sonra sizi öldürecek, sonra da kendisinde şüphe olmayan Kıyamet gününde sizi bir araya getirecek, ama insanların çoğu bilmezler."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/45/26

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın hayat verme, öldürme ve yeniden diriltme kudretini vurgulayarak kıyamet gününün kaçınılmazlığını ve insanların bu hakikate karşı bilgisizliğini ele almaktadır. Temel kavramlar, ilahi kudretin tezahürleri ve insanın bu konudaki idrak eksikliği üzerine odaklanmıştır.","keyConcepts":[{"word":"يُحْيِيكُمْ","root":"ح ي ي","rootLatin":"h-y-y","meaning":"Allah'ın insanlara hayat vermesi, onları var etmesi ve diriltmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hayat (حياة), ölümün zıddıdır ve Allah'ın sıfatlarından biridir. Bu ayetteki 'yuhyîküm' ifadesi, Allah'ın insanları yoktan var etmesi ve onlara can vermesi anlamındadır. Aynı zamanda, ölümden sonra tekrar diriltme gücünü de kapsar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hayat, ruhun bedene taalluk etmesiyle meydana gelen bir durumdur. 'Yuhyîküm' fiili, Allah'ın bu taalluku yaratma ve sürdürme kudretini gösterir. Ayette, başlangıçtaki yaratılış ve ahiretteki yeniden dirilişin her ikisini de ifade eder."}]},{"word":"يُمِيتُكُمْ","root":"م و ت","rootLatin":"m-v-t","meaning":"Allah'ın insanları öldürmesi, hayatlarına son vermesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mevt (موت), hayatın zıddıdır ve ruhun bedenden ayrılmasıdır. 'Yumîtüküm' ifadesi, Allah'ın takdir ettiği ecel geldiğinde her canlıya ölümü tattırması ve hayatına son vermesi anlamındadır. Bu, Allah'ın mutlak kudretinin bir göstergesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mevt, canlılığın sona ermesidir. Ayetteki 'yumîtüküm', Allah'ın insanları belirli bir süre yaşattıktan sonra ölüme sevk etmesi, yani onların hayatına son vermesidir. Bu, dünya hayatının geçiciliğini ve Allah'ın her şeye hükmettiğini vurgular."}]},{"word":"يَجْمَعُكُمْ","root":"ج م ع","rootLatin":"c-m-'-","meaning":"Allah'ın insanları kıyamet gününde bir araya getirmesi, toplaması eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cem' (جمع), dağınık olan şeyleri bir araya getirmektir. 'Yecme'uküm' ifadesi, Allah'ın ölen tüm insanları kıyamet gününde hesap için bir araya toplayacağını mecazi olarak anlatır. Bu, Allah'ın kudretinin ve adaletinin bir tezahürüdür."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cem', ayrılık ve dağılmanın zıddıdır. Bu ayetteki 'yecme'uküm', Allah'ın ölümden sonra dağılan bedenleri ve ruhları yeniden birleştirerek tüm insanlığı mahşer yerinde bir araya getirmesi anlamındadır. Bu, ahiret inancının temel direklerinden biridir."}]},{"word":"الْقِيَامَةِ","root":"ق و م","rootLatin":"k-v-m","meaning":"İnsanların yeniden diriltilip hesap vermek üzere ayağa kalkacağı, dünyanın sonu ve ahiretin başlangıcı olan büyük gün.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kıyâmet (قيامة), 'kıyâm' (ayağa kalkma) kökünden türemiştir. Bu ayette, insanların kabirlerinden kalkıp Allah'ın huzurunda duracakları güne işaret eder. Bu gün, hesap ve ceza/mükafat günüdür ve şüphe götürmez bir hakikattir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kıyâmet', kozmik bir felaket ve ardından gelen evrensel bir diriliş ve yargılama günü olarak merkezi bir kavramdır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın mutlak egemenliğini ve ahiret inancının kaçınılmazlığını vurgular. İnsanların bu günde toplanması, ilahi adaletin tecelli edeceği anlamına gelir."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"İnsanların Allah'ın kudretini ve kıyamet gerçeğini idrak edememeleri, bu konudaki bilgisizlikleri.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"İlim (علم), bir şeyi olduğu gibi idrak etmektir. 'Lâ ya'lemûne' ifadesi, insanların çoğunun Allah'ın diriltme, öldürme ve toplama kudretinin tam anlamıyla farkında olmaması, bu hakikatleri gereği gibi idrak edememesi veya inkâr etmesi anlamına gelir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'ilim' ve 'cehl' (bilgisizlik) kavramları sıkça karşılaştırılır. Bu ayetteki 'lâ ya'lemûne', insanların kıyametin kesinliğini ve Allah'ın kudretini tam olarak kavrayamamalarını, bu konudaki gafletlerini veya inkârlarını ifade eder. Bu durum, onların ahiret için hazırlık yapmamalarına yol açar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dirilis","kiyamet","olum","tevhid","gayb"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":3,"surface":"يُحْيِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ي-ي","rootLatin":"h-y-y","lemma":"أَحْيَا","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"diriltir"},{"position":3,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sizi"},{"position":4,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":5,"surface":"يُمِيتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-و-ت","rootLatin":"m-w-t","lemma":"أَمَاتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"öldürür"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sizi"},{"position":6,"surface":"ثُمَّ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonra"},{"position":7,"surface":"يَجْمَعُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-م-ع","rootLatin":"j-m-ʿ","lemma":"جَمَعَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"toplar"},{"position":7,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahalde mebnî","gloss":"sizi"},{"position":8,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"e/a"},{"position":9,"surface":"يَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günü"},{"position":10,"surface":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قِيَامَة","form":"Fı'âle","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kıyamet"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy-i Cins Lâ'sı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"yoktur"},{"position":12,"surface":"رَيْبَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ي-ب","rootLatin":"r-y-b","lemma":"رَيْب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nefy-i cins lâ'sının ismi olduğu için mansûb","gloss":"şüphe"},{"position":13,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahalde mebnî","gloss":"onda"},{"position":14,"surface":"وَلَـٰكِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe Bil-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"fakat"},{"position":15,"surface":"أَكْثَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَر","form":"Ef'al","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Lâkinne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"çoğu"},{"position":16,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"insanların"},{"position":17,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":18,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirler"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Şûrâ Sûresi** · *45/26*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *45/26*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *45/26*
- **Şûrâ Sûresi** · *45/26*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *45/26*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *45/26*