# Ahkâf Sûresi, 15. Âyet (46:15)

> وَوَصَّيْنَا ٱلْإِنسَـٰنَ بِوَٰلِدَيْهِ إِحْسَـٰنًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُۥ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۖ وَحَمْلُهُۥ وَفِصَـٰلُهُۥ ثَلَـٰثُونَ شَهْرًا ۚ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُۥ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِىٓ أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ ٱلَّتِىٓ أَنْعَمْتَ عَلَىَّ وَعَلَىٰ وَٰلِدَىَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَـٰلِحًا تَرْضَىٰهُ وَأَصْلِحْ لِى فِى ذُرِّيَّتِىٓ ۖ إِنِّى تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّى مِنَ ٱلْمُسْلِمِينَ

*Ve vassaynâ-l-insâne bivâlideyhi ihsânâ(en)(s) hamelet-hu ummuhu kurhen ve vada'at-hu kurhâ(en)(s) ve hamluhu ve fisâluhu śelâśûne şehrâ(an)(c) hattâ iżâ beleġa eşuddehu ve beleġa erba'îne seneten kâle rabbi evzi'nî en eşkura ni'meteke-lletî en'amte ‘aleyye ve 'alâ vâlideyye ve-en a'mele sâlihan terdâhu ve aslih lî fîżurriyyetî(s) innî tubtu ileyke ve-innî mine-lmuslimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz, insana anne babasına iyi davranmayı emrettik. Annesi onu ne zahmetle karnında taşıdı ve ne zahmetle doğurdu! Onun (anne karnında) taşınması ve sütten kesilme süresi (toplam olarak) otuz aydır. Nihayet olgunluk çağına gelip, kırk yaşına varınca şöyle der: "Bana ve anne babama verdiğin nimetlere şükretmemi, senin razı olacağın salih amel işlememi bana ilham et. Neslimi de salih kimseler yap. Şüphesiz ben sana döndüm. Muhakkak ki ben sana teslim olanlardanım."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/46/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"İnsana anne-babasına ihsanla davranması emredilir. Annenin hamilelik ve emzirme zorlukları, kırk yaş olgunluğu ve Allah'a yöneliş duası detaylandırılır. Ahkaf suresinin en uzun ve en kapsamlı ayetlerinden biridir.","keyConcepts":[{"word":"وَصَّيْنَا","root":"و ص ي","rootLatin":"V-S-Y","meaning":"Tavsiye etmek, vasiyet etmek; Allah'ın insana ana-babası hakkında kesin bir emir ve nasihati.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Vasiyyet, bir şeyin önemini vurgulayarak emretmek ve tavsiye etmektir. Allah'ın 'vassaynâ' demesi, ana-babaya ihsanın sadece bir ahlak kuralı değil, ilahi bir emir olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vasiyet kökü, 'bir şeyi bir şeye bağlamak' anlamını taşır. Allah'ın insanı ana-babasına vasiyet etmesi, bu bağın kutsallığını ve koparılmazlığını ifade eder."}]},{"word":"إِحْسَـٰنًا","root":"ح س ن","rootLatin":"H-S-N","meaning":"Güzellik ve iyilikle davranma; ana-babaya karşı en güzel tutum.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"İhsân, sadece iyilik yapmak değil, iyiliği en güzel biçimde yapmaktır. Ana-babaya ihsan, onlara saygı, hürmet, hizmet ve güzel söz ile muamele etmeyi kapsar."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, ihsanın 'adl'den üstün olduğunu belirtir. Adl, hak edeni vermektir; ihsan ise hak edilenin ötesinde güzellik yapmaktır. Ana-babaya ihsan emredilmiştir, çünkü onların hakkı ödenemez."}]},{"word":"كُرْهًا","root":"ك ر ه","rootLatin":"K-R-H","meaning":"Zorluk, meşakkat; hamilelik ve doğumun anneye verdiği fiziksel ağırlık.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kürh, istemeyerek veya zorlanarak yapılan iştir. Annenin 'kürhâ' ile taşıması ve doğurması, bu sürecin ne kadar ağır bir fedakarlık olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"'Kürhâ' kelimesinin iki kez tekrarı (hamilelik ve doğum için), annenin çektiği zorluğun her iki aşamada da devam ettiğini pekiştirir."}]},{"word":"أَرْبَعِينَ سَنَةً","root":"ر ب ع","rootLatin":"R-B-A","meaning":"Kırk yaş; insanın akıl, olgunluk ve manevî kemâle erdiği yaş.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kırk yaş, Kur'an ve sünnette olgunluk ve kemâl yaşı olarak kabul edilir. Hz. Peygamber'e vahiy kırk yaşında gelmiştir. Bu yaş, insanın dünya hırslarından uzaklaşıp ilahi hakikatlere yönelmeye başladığı dönemdir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'erba'în sene' ifadesinin Kur'an'da yalnızca burada geçtiğine dikkat çeker. Bu, insanın biyolojik ve ruhsal olgunluğa ulaştığı, şükür ve tövbe bilincinin en güçlü olduğu yaştır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *46/15*
- **Bakara Dosyası** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *46/15*
- **Ahkâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *46/15*