# Ahkâf Sûresi, 21. Âyet (46:21) > ۞ وَٱذْكُرْ أَخَا عَادٍ إِذْ أَنذَرَ قَوْمَهُۥ بِٱلْأَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ ٱلنُّذُرُ مِنۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهِۦٓ أَلَّا تَعْبُدُوٓا۟ إِلَّا ٱللَّهَ إِنِّىٓ أَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ *Veżkur eḣâ ‘âdin iż enżera kavmehu bil-ahkâfi ve kad ḣaleti-nnużuru min beyni yedeyhi vemin ḣalfihi ellâ ta'budû illa(A)llâhe innî eḣâfu ‘aleykum ‘ażâbe yevmin ‘azîm(in)* **Meal (Diyanet):** Kendisinden önce ve sonra uyarıcıların gelip geçmiş olan Ad kavminin kardeşini (Hud'u) hatırla. Hani Ahkaf'taki kavmini, "Ancak Allah'a ibadet edin, çünkü ben sizin adınıza büyük bir günün azabından korkuyorum" diye uyarmıştı. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/46/21 --- ## İşârî / Bâtınî Tefsir {"generalIshari":"Bu ayet, zahirde Ad kavminin helak oluşunu ve Hz. Hud'un uyarılarını anlatırken, bâtında nefsin azgınlaşması, dünya nimetlerine aldanması ve Hakk'tan yüz çevirmesi durumunda maruz kalacağı manevi helakı işaret eder. 'Ad kavmi' bedenin ve nefsin aşırı güçlenmiş, kibirlenmiş ve dünya lezzetlerine dalmış halini temsil eder. 'Ahkaf bölgesi' ise nefsin arzularıyla çölleşmiş, manevi kuraklığa uğramış kalbi ve ruhu simgeler. Hz. Hud'un 'Allah'tan başkasına kulluk etmeyin' uyarısı, kalbin sadece Allah'a yönelmesi, nefsin ve dünyanın putlaştırılmasından vazgeçilmesi gerektiğine işarettir. 'Büyük günün azabı' ise sadece ahiretteki azap değil, aynı zamanda dünya hayatında kalbin kararması, huzursuzluk, manevi boşluk ve ilahi rahmetten mahrum kalma halidir. Ayet, geçmiş peygamberlerin uyarılarının 'önce ve sonra' gelmiş olmasıyla, Hakk'ın davetinin her devirde ve her insana farklı vesilelerle ulaştığını, ancak nefsin gafleti sebebiyle bu uyarıların göz ardı edildiğini vurgular.","terzibabaPerspective":"Terzibaba geleneğinde, Ad kavminin hikayesi, nefsin azgınlığının ve dünya nimetlerine aşırı düşkünlüğün sonuçlarını gösteren bir ibret vesikası olarak ele alınır. Kaynak metinlerde Ad kavminin 'sıhhatlerine, kuvvetlerine, zenginliklerine ve servetlerine bakarak her geçen gün kibirleniyor, büyükleniyor, taşkınlıklarını artırıyordu' ifadesi [Kaynak 2: Fecr Sûresi, s.19; Kaynak 5: A'râf Sûresi, s.96], insanın maddi güç ve imkanlarla şımarıp manevi değerlerden uzaklaşmasının tehlikesine dikkat çeker. Terzibaba, bu tür kıssaları, müminin kendi nefsiyle olan mücadelesinde bir ayna olarak sunar. 'Bizdeki nefsi güçler ne kadar şirretliğe gitse de kişi rahmâniyyetine tutunursa o nefsin üzerine Allah’ın gazâbı gelir' [Kaynak 5: A'râf Sûresi, s.91] ifadesi, nefsin azgınlığına karşı ilahi rahmete sığınmanın ve tevhid inancına sıkıca sarılmanın önemini vurgular. Hz. Hud'un 'ücret istememesi' [Kaynak 3: Hud Suresi, s.77] prensibi, manevi rehberliğin ve Hakk'a davetin sadece Allah rızası için yapılması gerektiğini, dünya menfaatlerinin bu yolda bir engel teşkil etmemesi gerektiğini işaret eder.","ibnArabiContext":"İbn Arabî'nin Füsûs ve Fütühât'ındaki bakış açısıyla bu ayet, ilahi isimlerin tecellileri ve varlık mertebeleri üzerinden yorumlanabilir. Ad kavminin helakı, 'Cebbar' isminin tecellisiyle açıklanabilir. Kaynakta belirtildiği gibi, 'C. Hakk bazen lütfu “Cebbar” isminin iki eli üzere verir. Ve bu surette Cebbar ismi konumuna ve kulun hak etmiş olduğu şeye bakar. Mesela kulun kibir azameti kendisinin afetidir. Kemal ise tevazudadır. Bundan dolayı onun hak etmiş olduğu şey, bu konumda zillettir. Cebbar ismi o kulun uğramış olduğu kibir afetini zilletle cebrederek defeder.' [Kaynak 4: Hud Suresi, s.87]. Bu, nefsin kibir ve azametinin, ilahi Cebbar isminin tecellisiyle kırılması ve tevazuya zorlanması anlamına gelir. 'Allah'tan başkasına kulluk etmeyin' emri, tevhidin özüdür. İbn Arabî'ye göre küfür, 'örtmek' demektir; 'İnsanın gerçeği ve Hakkı, yaratıkların suretlerinde gizlemesidir.' [Kaynak 4: Hud Suresi, s.87]. Ad kavminin putlara tapması, kendi vehimleriyle varlıklara verdikleri isimleri ilahlaştırmalarıdır. Bu, Hakk'ı kendi suretlerinde gizleme ve O'ndan başka varlıkları yüceltme hatasıdır. Hz. Hud'un uyarısı, bu örtüyü kaldırmaya ve Hakk'ın birliğini idrak etmeye davettir.","mesneviContext":"Mevlânâ'nın Mesnevî'sinde Ad kavminin hikayesi, genellikle nefsin ve dünyanın aldatıcılığına, maddi gücün geçiciliğine ve ilahi ikazlara kulak vermemenin acı sonuçlarına dair sembollerle işlenir. Ad kavminin 'İrem Bağları' ve 'gösterişli binaları' [Kaynak 2: Fecr Sûresi, s.19; Kaynak 5: A'râf Sûresi, s.96], dünya ziynetlerine aşırı düşkünlüğün ve bu fani güzelliklere aldanmanın birer sembolüdür. Mevlânâ, bu tür maddi zenginliklerin ve bedensel kuvvetin, manevi körlüğe yol açtığını ve insanı gerçek Rab'den uzaklaştırdığını anlatır. 'Rüzgâr' ile helak olmaları, nefsin azgınlığının ve dünya sevgisinin, ilahi bir nefesle nasıl darmadağın olabileceğini, fani olan her şeyin bir anda yok olabileceğini gösterir. Hz. Hud'un 'akıllanmayacak mısınız?' [Kaynak 3: Hud Suresi, s.77] sorusu, aklın nefsin esaretinden kurtulup ilahi hakikatlere yönelmesi gerektiği vurgusunu taşır.","seyrSuluk":"Seyr ü sülûk yolundaki salik için bu ayet, nefsin terbiye edilmesi ve kalbin tasfiyesi konusunda önemli bir rehberdir. 'Ad kavmi' salikin nefs-i emmaresini, 'Ahkaf bölgesi' ise nefsin arzularıyla çölleşmiş, manevi kuraklığa uğramış kalbini temsil eder. Hz. Hud'un 'Allah'tan başkasına kulluk etmeyin' uyarısı, salikin tevhid inancını derinleştirmesi, kalbinden dünya sevgisini, benlik iddialarını ve masivayı çıkarması gerektiğini ifade eder. Salik, Ad kavmi gibi 'kibirli, büyüklenen, taşkınlıklarını artıran' [Kaynak 2: Fecr Sûresi, s.19; Kaynak 5: A'râf Sûresi, s.96] nefsinin bu hallerinden istiğfar ve tövbe ile arınmalıdır. 'Yağmur toprağın hazzıdır. Nefsin sıfatlarıyla perdelenen kimse önce istiğfar çekmelidir. Tövbe etmelidir. O zaman ruh' [Kaynak 3: Hud Suresi, s.77] ifadesi, istiğfar ve tövbenin manevi kuraklığı giderip ruhu canlandıracağını gösterir. Salik, 'Peygamberler ücret istemezler' [Kaynak 3: Hud Suresi, s.77] prensibini benimseyerek, manevi yolculuğunda sadece Allah rızasını gözetmeli, dünya menfaatlerinden arınmalıdır. Helak olan kavimlerin akıbeti, salikin nefsinin azgınlığına karşı uyanık olması ve ilahi ikazlara kulak vermesi gerektiği konusunda bir uyarıdır. 'Salikin yolculuğu içten gider. Dünya yakıp yıkılsa dünyası ayakta durur.' [Kaynak 4: Hud Suresi, s.87] ifadesi, içsel bir dönüşümle manevi sağlamlığa ulaşmanın önemini vurgular.","lifeLessons":"Günümüz mü'mini için bu ayet, dünya nimetlerine aşırı düşkünlüğün ve nefsin azgınlığının tehlikelerine karşı bir uyarı niteliğindedir. Modern çağın 'İrem Bağları' olan maddi zenginlikler, teknolojik gelişmeler ve konfor, Ad kavminin yaşadığı gibi 'kibirlenme, büyüklenme, taşkınlıklarını artırma' [Kaynak 2: Fecr Sûresi, s.19; Kaynak 5: A'râf Sûresi, s.96] eğilimini tetikleyebilir. Mümin, 'Allah'tan başkasına kulluk etmeyin' ilkesini hayatının merkezine koyarak, kalbini dünya sevgisinden ve nefsin arzularından arındırmalıdır. Hz. Hud'un 'ücret istememesi' [Kaynak 3: Hud Suresi, s.77] prensibi, her türlü hayırlı işte ve tebliğde sadece Allah rızasını gözetmenin önemini hatırlatır. 'İstiğfar ve tövbe' [Kaynak 3: Hud Suresi, s.77] kapısı her zaman açıktır ve manevi kuraklığı gidermenin anahtarıdır. Mümin, 'Allah'ın nimetlerini hatırlayın da yeryüzünde fesatçılar olarak karışıklık çıkarmayın' [Kaynak 1: A'râf Sûresi, s.98] emrine uyarak, sahip olduğu imkanları şükürle kullanmalı ve yeryüzünde iyiliği yaymaya çalışmalıdır. Aksi takdirde, 'büyük günün azabı' sadece ahirette değil, dünya hayatında da manevi bir boşluk ve huzursuzluk olarak tecelli edebilir. Ayet, geçmiş kavimlerin akıbetinden ders çıkararak, ilahi ikazlara kulak vermenin ve tevhid üzere yaşamanın hayati önemini vurgular."} ## Kelime Tahlili {"summary":"Ad kavminin kardeşi Hûd'un, Ahkâf bölgesinde kavmini uyardığı ve büyük bir günün azabından korktuğunu bildirdiği anlatılır. Bu ayet, surenin adını aldığı 'Ahkâf' kelimesini içerir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْأَحْقَافِ","root":"ح ق ف","rootLatin":"H-Q-F","meaning":"Kum tepeleri, eğri kumul dizileri; Ad kavminin yaşadığı bölgenin adı.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ahkâf, 'hıkf'ın çoğuludur. Eğri ve uzun kum tepeleri demektir. Ad kavminin Yemen ile Umman arasındaki çöl bölgesinde yaşadığı rivayet edilir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hıkf, rüzgârın şekillendirdiği eğri kum tepesidir. Ahkâf bölgesi, Ad kavminin yerleşim yeri olup bugünkü Hadramevt civarına tekabül eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kelimenin 'ihkâf' (eğmek, bükmek) kökünden gelmesi, kum tepelerinin rüzgâr tarafından eğilmiş şekillerine işaret eder. Surenin bu ismi alması, Hûd kıssasının surede merkezi bir yer tutmasındandır."}]},{"word":"ٱلنُّذُرُ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"N-Z-R","meaning":"Uyarıcılar; Hûd'dan önce ve sonra gelen peygamberler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Nüzür, 'nezîr'in çoğuludur. 'Qad haleti'n-nüzüru min beyni yedeyhi ve min halfih' ifadesi, Hûd'un tek başına olmadığını, ondan önce ve sonra da uyarıcılar geldiğini bildirir — peygamberlik geleneğinin sürekliliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"'Min beyni yedeyhi ve min halfih' ifadesindeki 'önünden ve arkasından' tabiri, hem zaman hem de mekan olarak uyarıcıların her dönemde ve her yerde gönderildiğini gösterir."}]}]} ## Tefsir {"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Ahkâf Suresi 21. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nÂd kavminin kardeşi Hûd'u an. Hani o, Ahkâf'taki kavmini uyarmıştı — ondan önce ve sonra da 'Allah'tan başkasına kulluk etmeyin' diye uyarıcılar gelip geçmişti — 'Doğrusu sizin için büyük bir günün azabından korkuyorum' demişti.\n\nBu âyet-i celîle ile surenin adını aldığı الْأَحْقَاف (el-Ahkâf) kelimesiyle tanışırız ve Hz. Hûd kıssasının kapısı açılır. Şimdi lafzın derinliğine dalalım:\n\nİbn Kuteybe Hazretleri Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân'ında Ahkâf'ı 'eğri ve uzun kum tepeleri' olarak açıklar. Âd kavminin Yemen ile Umman arasındaki çöl bölgesinde yaşadığı rivâyet edilir. Sicistânî Hazretleri Nüzhetü'l-Kulûb'unda حِقْف (hıkf) kelimesinin 'rüzgârın şekillendirdiği eğri kum tepesi' olduğunu belirtir. Semîn el-Halebî Hazretleri ise Umdetü'l-Huffâz'da kelimenin إِحْقَاف (ihkâf — eğmek, bükmek) kökünden gelmesinin, kum tepelerinin rüzgâr tarafından eğilmiş şekillerine işaret ettiğini açıklar.\n\nHz. Hûd'un أَخَا عَادٍ (ehâ Âdin — Âd'ın kardeşi) olarak anılması, peygamberlerin kavimlerinin bir parçası olduğunu, onlara yabancı değil kardeş olarak geldiğini gösterir. Bu, tebliğin en etkili yolunun 'yukarıdan bakarak vaaz vermek' değil, 'aynı seviyede, kardeşçe uyarmak' olduğunu öğretir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri, Ahkâf kıssasını ibretler deryası olarak görür: *\"Âd kavmi, fiziksel güçleri ve ihtişamlı yapılarıyla övünüyorlardı. Ama ne o güçleri ne o yapıları, ilâhî azap karşısında bir kıymet ifade etti. Güç, Allah'a karşı kullanılmak için değil, Allah yolunda kullanılmak için verilmiştir.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında Ahkâf — eğri kum tepeleri — bu dünyanın istikrarsızlığının sembolüdür. Kum tepeleri görünüşte sağlamdır ama bir rüzgâr eser, hepsi dağılır. İnsanın dünyaya güvenmesi, kum tepesine ev kurmak gibidir.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden: Kum, suyu tutar mı? Kum, rüzgâra dayanır mı? Dünya kumdan bir kaledir — güzel görünür ama bir dalga yeter yıkmaya. Hakiki kaleyi gönlünde kur, taştan değil imandan.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Hz. Hûd'un kavmine 'büyük günün azabından korkuyorum' demesi, sana mürşidin hâlini gösterir — mürşid, seni sevdiği için uyarır, korktuğu için değil. Uyarıyı küçümseme; çünkü mürşidin korkusu, senin kurtuluşundur.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nBu asrın teknoloji ve servetle şişinen insanına Âd kavminden düşen hisse şudur ki: Ne kadar güçlü olursan ol, Allah karşısında bir avuç kumsun. Ahkâf'ın kum tepeleri gibi — görünüşte muhteşem, ama bir fırtına ile yok oluverir.\n\nRabbimiz, bizi güce aldanıp hakikati unutan kavimlerden eyleme. Hûd'un uyarısını işiten, kulak veren ve tövbe eden kullarından kıl.","sources":["İbn Kuteybe, Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","Ebû Bekir es-Sicistânî, Nüzhetü'l-Kulûb","Semîn el-Halebî, Umdetü'l-Huffâz"]} ## Tefsir {"topics":["kissa-diger-peygamberler","tebligh","tevhid","kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱذْكُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"an"},{"position":2,"surface":"أَخَا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-خ-و","rootLatin":"a-kh-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kardeşi"},{"position":3,"surface":"عَادٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"عَاد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Ad"},{"position":4,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":5,"surface":"أَنذَرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"أَنذَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uyardı"},{"position":6,"surface":"قَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kavmini"},{"position":6,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَحْقَافِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ف","rootLatin":"h-q-f","lemma":"أَحْقَاف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Ahkaf'ta"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Hâl Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Hâl harfi olduğu için mebnî","gloss":"iken"},{"position":8,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":9,"surface":"خَلَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-و","rootLatin":"kh-l-w","lemma":"خَلَا","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçmişti"},{"position":10,"surface":"ٱلنُّذُرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نُذُر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"uyarıcılar"},{"position":11,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":12,"surface":"بَيْنِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ي-ن","rootLatin":"b-y-n","lemma":"بَيْن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"arasından"},{"position":13,"surface":"يَدَيْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-د-ي","rootLatin":"y-d-y","lemma":"يَد","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"elleri"},{"position":13,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":14,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den"},{"position":15,"surface":"خَلْفِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلْف","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"arkasından"},{"position":15,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":16,"surface":"أَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nasb edatı olduğu için mebnî","gloss":"ki ...mesinler"},{"position":17,"surface":"تَعْبُدُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ب-د","rootLatin":"'-b-d","lemma":"عَبَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"kulluk etmeyin"},{"position":18,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"İstisna Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna edatı olduğu için mebnî","gloss":"ancak"},{"position":19,"surface":"ٱللَّهَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Allah'a"},{"position":20,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":20,"surface":"ىٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"ben"},{"position":21,"surface":"أَخَافُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-و-ف","rootLatin":"kh-w-f","lemma":"خَافَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"korkuyorum"},{"position":22,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":22,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":23,"surface":"عَذَابَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"azabını"},{"position":24,"surface":"يَوْمٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bir günün"},{"position":25,"surface":"عَظِيمٍ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ع-ظ-م","rootLatin":"'-z-m","lemma":"عَظِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"büyük"}]