# Ahkâf Sûresi, 4. Âyet (46:4)

> قُلْ أَرَءَيْتُم مَّا تَدْعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ أَرُونِى مَاذَا خَلَقُوا۟ مِنَ ٱلْأَرْضِ أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِى ٱلسَّمَـٰوَٰتِ ۖ ٱئْتُونِى بِكِتَـٰبٍ مِّن قَبْلِ هَـٰذَآ أَوْ أَثَـٰرَةٍ مِّنْ عِلْمٍ إِن كُنتُمْ صَـٰدِقِينَ

*Kul eraeytum mâ ted'ûne min dûni(A)llâhi erûnî mâżâ ḣalekû mine-l-ardi em lehum şirkun fî-ssemâvât(i)(s) îtûnî bikitâbin min kabli hâżâ ev eśâratin min ‘ilmin in kuntum sâdikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "Allah'ı bırakıp da taptıklarınızı gördünüz mü? Bana gösterin, yeryüzünden neyi yaratmışlardır? Yoksa göklerin yaratılışında onların bir ortaklığı mı var? Eğer doğru söyleyenler iseniz bundan önceki bir kitap, yahut bir bilgi kalıntısı olsun getirin bana!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/46/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayette müşriklere meydan okunarak, Allah'ın dışında taptıkları varlıkların yeryüzünde ne yarattıklarını göstermeleri veya göklerde bir ortaklıkları olduğunu ispat edecek bir kitap ya da bilgi kalıntısı getirmeleri istenir.","keyConcepts":[{"word":"شِرْكٌ","root":"ش ر ك","rootLatin":"Ş-R-K","meaning":"Mülk ve saltanatta ortaklık; göklerin yaratılışında veya idaresinde bu varlıkların bir pay sahibi olup olmadığını sorgular.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Şirk, mülk ve saltanatta ortaklık anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, göklerin yaratılışında veya idaresinde bu varlıkların bir pay sahibi olup olmadığını sorgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şirki 'bir şeyin iki veya daha fazla kişi arasında bölünmesi' olarak tanımlar. Ayetteki 'şirkün fi's-semâvât' ifadesini, müşriklerin iddialarının temelsizliğini vurgulayan 'hissî veya hükmî ortaklık' bağlamında ele alır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Bu ayetteki şirki 'nasîb' (pay/hisse) olarak tefsir eder. Yani 'Göklerde onların bir payı mı var?' anlamındadır."}]},{"word":"كِتَابٍ","root":"ك ت ب","rootLatin":"K-T-B","meaning":"Vahyedilmiş semavi metin; müşriklerden iddialarını destekleyecek yazılı bir ilahi belge talebi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Burada 'kitap'tan kasıt, vahyedilmiş bir semavi metindir. Kök anlamı 'toplamak, bir araya getirmek' (ketebe) olan bu kelime, harflerin bir araya gelerek anlamlı bir bütün oluşturmasını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ayetteki 'i'tûnî bi-kitâbin' ifadesini, geçmiş ümmetlere indirilen ve bu putperest iddiaları doğrulayan bir belge talebi olarak görür."}]},{"word":"أَثَارَةٍ","root":"أ ث ر","rootLatin":"E-S-R","meaning":"Kalıntı, bakiye; geçmiş alimlerden aktarılan, nakledilen bilgi kırıntısı.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Bu kelimeyi 'kalıntı' veya 'bakiyye' olarak tanımlar. Geçmiş alimlerden aktarılan, nakledilen bilgi kırıntısı demektir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"'Esâre' kelimesinin 'eser' (iz) kökünden geldiğini belirtir. Bir şeyin izini takip etmek (ittibâ) ile ilişkilendirir. Ayette 'ilmî bir dayanak, geçmişten gelen bir bilgi izi' manasındadır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kelimenin 'seçkinlik' ve 'tercih' (îsâr) ile olan köken birliğine dikkat çekerek, burada 'önemli ve güvenilir bilgi nakli' kastedildiğini vurgular."}]},{"word":"عِلْمٍ","root":"ع ل م","rootLatin":"A-L-M","meaning":"Kesin ve somut bilgi; müşriklerin zannına karşılık gelen nesnel, rasyonel veya naklî delil.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramını 'cahl' (cehalet/dürtüsellik) karşısında nesnel ve kesin bilgi olarak konumlandırır. Ahkaf 4'te istenen 'ilm', müşriklerin zannına (vehm) karşılık gelen somut, rasyonel veya naklî bir delildir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Bir şeyin hakikatini idrak etmektir. 'Esâretin min ilmin' tamlamasında, bilginin bir cüz'ü veya geçmişten süzülüp gelen bir hakikat payı kastedilir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahkâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *46/4*
- **Ahkâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *46/4*