# Ahkâf Sûresi, 5. Âyet (46:5)

> وَمَنْ أَضَلُّ مِمَّن يَدْعُوا۟ مِن دُونِ ٱللَّهِ مَن لَّا يَسْتَجِيبُ لَهُۥٓ إِلَىٰ يَوْمِ ٱلْقِيَـٰمَةِ وَهُمْ عَن دُعَآئِهِمْ غَـٰفِلُونَ

*Vemen edallu mimmen yed'û min dûni(A)llâhi men lâ yestecîbu lehu ilâ yevmi-lkiyâmeti vehum ‘an du'â-ihim ġâfilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kim, Allah'ı bırakıp da, kıyamet gününe kadar kendisine cevap veremeyecek şeylere tapandan daha sapıktır? Oysa onlar, bunların tapınmalarından habersizdirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/46/5

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Allah'ı bırakıp kıyamete kadar kendilerine cevap veremeyecek varlıklara dua edenlerin sapkınlığı sorgulanır. Taptıkları şeyler, onların yakarışlarından habersizdir.","keyConcepts":[{"word":"يَدْعُوا۟","root":"د ع و","rootLatin":"D-A-V","meaning":"Çağırmak, yalvarmak, tapmak; burada Allah'tan başkasına ibadet etmek anlamında.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Du'â, bir şeyi kendine çekmek için ses çıkarmaktır. Kur'an'da hem 'çağırmak/davet etmek' hem de 'ibadet etmek/tapmak' anlamlarında kullanılır. Bu ayette ikinci anlam hakimdir: Allah'ın dışında tapınılan varlıklara yönelmek."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kelime, 'çağırmak' ve 'tapmak' anlamlarını birlikte taşır. Ayette, müşriklerin putlarına hem dua ettikleri hem de onlara ibadet ettikleri ifade edilmektedir."}]},{"word":"ٱلْقِيَـٰمَةِ","root":"ق و م","rootLatin":"Q-V-M","meaning":"Kıyamet, kalkış günü; insanların diriltilip hesap vermek üzere ayağa kalkacakları gün.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Kıyâme, 'kıyâm' (ayağa kalkmak) kökünden gelir. Kıyamet günü insanların kabirlerinden kalkıp Allah'ın huzurunda hesap vermek üzere toplanacakları gündür."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"'İlâ yevmi'l-kıyâme' ifadesi, putların acizliğinin geçici değil, ebedi olduğunu vurgular. Dünyada da ahirette de onlardan bir fayda gelmeyecektir."}]},{"word":"غَـٰفِلُونَ","root":"غ ف ل","rootLatin":"Ğ-F-L","meaning":"Gafil olanlar, habersiz olanlar; taptıkları putların kendilerine edilen dualardan tamamen habersiz olduğu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Gaflet, bir şeyin farkına varamamak veya dikkat etmemektir. Burada putların, kendilerine tapanların yakarışlarından tamamen habersiz olduğu bildirilir — zira onlar cansız, şuursuz varlıklardır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Gâfilûn isminin putlara nispet edilmesi, onların sadece cevap verememekle kalmayıp, duanın varlığından bile haberdar olmadıklarını gösterir. Bu, şirkin mutlak anlamsızlığını en çarpıcı biçimde ortaya koyar."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ahkâf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *46/5*