# Muhammed Sûresi, 10. Âyet (47:10)

> ۞ أَفَلَمْ يَسِيرُوا۟ فِى ٱلْأَرْضِ فَيَنظُرُوا۟ كَيْفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ ۚ دَمَّرَ ٱللَّهُ عَلَيْهِمْ ۖ وَلِلْكَـٰفِرِينَ أَمْثَـٰلُهَا

*Efelem yesîrû fî-l-ardi feyenzurû keyfe kâne ‘âkibetu-lleżîne min kablihim(c) demmera(A)llâhu ‘aleyhim(s) ve lilkâfirîne emśâluhâ*

**Meal (Diyanet):** Onlar yeryüzünde dolaşıp, kendilerinden öncekilerin sonlarının nasıl olduğuna bakmadılar mı? Allah, onları yerle bir etmiştir. İnkar edenlere de bu akıbetin benzerleri vardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/47/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, geçmiş ümmetlerin akıbetlerinden ibret alınması gerektiğini vurgulayarak, yeryüzünde seyahat etmenin ve gözlem yapmanın önemini ortaya koymaktadır. Anahtar kavramlar, dolaşma, bakma, akıbet ve helak etme fiilleri üzerinden bu ibret alma sürecini dilbilimsel olarak derinleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"يَسِيرُوا۟","root":"س ي ر","rootLatin":"s-y-r","meaning":"Yeryüzünde dolaşmak, seyahat etmek ve bu yolla gözlem yapmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Seyr (سير) kelimesi, bir yerde hareket etmek, yürümek anlamına gelir. Ayetteki 'yesîrû' fiili, sadece fiziksel bir hareketi değil, aynı zamanda ibret almak, düşünmek ve geçmişin izlerini takip etmek amacıyla yapılan bir yolculuğu ifade eder. Bu, geçmiş kavimlerin akıbetlerini görmek ve onlardan ders çıkarmak için yapılan bilinçli bir dolaşmadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Yesîrû (يسيروا) fiili, mecazi olarak, geçmiş kavimlerin durumlarını araştırmak, onların başına gelenleri öğrenmek ve bu bilgiden faydalanmak anlamında kullanılmıştır. Yeryüzünde dolaşmak, sadece coğrafi bir hareket değil, aynı zamanda tarihsel bir sorgulama ve tefekkür eylemidir."}]},{"word":"فَيَنظُرُوا۟","root":"ن ظ ر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Gözlemlemek, düşünmek, ibret almak amacıyla bakmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nazar (نظر) kelimesi, bir şeyi görmek, düşünmek, tefekkür etmek anlamlarına gelir. Ayetteki 'feyenzurû' fiili, sadece gözle görmek değil, aynı zamanda görülen şey üzerinde derinlemesine düşünerek ondan ders çıkarmayı, yani ibret almayı ifade eder. Geçmiş kavimlerin sonlarına bakmak, onların hatalarını ve Allah'ın onlara uyguladığı cezayı idrak etmek içindir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu'ya göre 'nazar' kavramı Kur'an'da genellikle sadece fiziksel görmeyi değil, aynı zamanda zihinsel bir kavrayışı ve değerlendirmeyi de içerir. Bu ayetteki kullanımı, geçmişin olaylarına bakarak geleceğe dair bir ders çıkarmak, yani 'ibret nazarıyla bakmak' anlamını taşır. Bu, pasif bir gözlemden ziyade aktif bir düşünme sürecidir."}]},{"word":"عَـٰقِبَةُ","root":"ع ق ب","rootLatin":"a-q-b","meaning":"Bir şeyin sonu, sonucu, akıbeti; özellikle kötü sonuç.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Akıbet (عاقبة), bir şeyin ardından gelen sonuç, son demektir. Kur'an'da genellikle olumsuz bir sonuç, ceza veya helak anlamında kullanılır. Bu ayette, önceki kavimlerin isyanları ve inkarları sonucunda başlarına gelen kötü sonu ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Akıbet, bir fiilin veya durumun nihai sonucudur. Ayetteki 'âkıbetü'l-lezîne min kablihim' ifadesi, geçmiş ümmetlerin Allah'ın emirlerine karşı gelmeleri nedeniyle maruz kaldıkları helak ve azabı belirtir. Bu, bir uyarı ve ibret niteliğindedir."}]},{"word":"دَمَّرَ","root":"د م ر","rootLatin":"d-m-r","meaning":"Tamamen yok etmek, helak etmek, yere geçirmek.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Demmere (دمر) fiili, bir şeyi kökten yok etmek, tamamen harap etmek anlamına gelir. Ayetteki 'demmerallahu aleyhim' ifadesi, Allah'ın önceki kavimleri, isyanları ve inkarları sebebiyle topyekûn helak ettiğini, onların varlıklarını ve medeniyetlerini ortadan kaldırdığını vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Tedmîr (تدمير), bir şeyi tamamen yıkmak, harap etmek ve izini silmek demektir. Bu ayette, Allah'ın inkarcı kavimlere uyguladığı şiddetli cezayı, onların yeryüzünden silinmesini ve geride sadece ibretlik kalıntıların bırakılmasını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'demmere' fiilinin Kur'an'daki kullanımının, sadece fiziksel yıkımı değil, aynı zamanda bir toplumun ahlaki ve manevi çöküşünü de kapsadığını belirtir. Allah'ın onları yere geçirmesi, hem maddi varlıklarının yok oluşunu hem de manevi değerlerinin iflasını simgeler."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","musrikler","tabiat-ayetleri","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Soru edatı olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezm edatı olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":2,"surface":"يَسِيرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ي-ر","rootLatin":"s-y-r","lemma":"سَارَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"dolaşmadılar mı"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":5,"surface":"يَنظُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Fâ-i sebebiyye ile nasb olduğu için mansûb","gloss":"bakmazlar mı"},{"position":6,"surface":"كَيْفَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham ismi olduğu için mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":7,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nâkıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":8,"surface":"عَـٰقِبَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ق-ب","rootLatin":"'-q-b","lemma":"عَاقِبَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Kane'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"sonu"},{"position":9,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"kimseler"},{"position":10,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den/dan"},{"position":11,"surface":"قَبْلِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"önce"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların"},{"position":12,"surface":"دَمَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-م-ر","rootLatin":"d-m-r","lemma":"دَمَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"helak etti"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":14,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":14,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"onları"},{"position":15,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":15,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":15,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"inkarcılar"},{"position":16,"surface":"أَمْثَـٰلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"أَمْثَال","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"benzerleri"},{"position":16,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onun"}]