# Muhammed Sûresi, 36. Âyet (47:36)

> إِنَّمَا ٱلْحَيَوٰةُ ٱلدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ۚ وَإِن تُؤْمِنُوا۟ وَتَتَّقُوا۟ يُؤْتِكُمْ أُجُورَكُمْ وَلَا يَسْـَٔلْكُمْ أَمْوَٰلَكُمْ

*İnnemâ-lhayâtu-ddunyâ la'ibun ve lehv(un)(c) ve-in tu/minû ve tettekû yu/tikum ucûrakum velâ yes-elkum emvâlekum*

**Meal (Diyanet):** Şüphesiz dünya hayatı ancak bir oyun ve eğlencedir. Eğer inanır ve Allah'a karşı gelmekten sakınırsanız, O size mükafatınızı verir ve sizden mallarınızı (tamamen sarf etmenizi) istemez.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/47/36

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Muhammed Suresi 36. ayet, dünya hayatının geçici ve aldatıcı niteliğini 'oyun' ve 'oyalanma' kavramlarıyla vurgularken, imanın ve takvanın getireceği kalıcı ecri ve Allah'ın kullarından mal talebinde bulunmamasını ele almaktadır. Ayet, dünya ve ahiret dengesini kurmada temel bir dilbilimsel çerçeve sunar.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْحَيَوٰةُ","root":"ح ي و","rootLatin":"h-y-w","meaning":"Varlık, varoluş, canlılık ve yaşamın kendisi anlamında, dünya hayatının geçici ve fani yönünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hayat' kelimesini 'canlılık, varoluş' olarak tanımlar ve Kur'an'da hem dünya hayatı (geçici) hem de ahiret hayatı (ebedi) için kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'el-hayâtü'd-dünyâ' ifadesi, dünya hayatının fani ve aldatıcı yönünü vurgular, ahiret hayatının aksine bir geçicilik içerir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hayat'ı 'canlılık vasfı' olarak açıklar ve onun zıddının 'memât' (ölüm) olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, dünya hayatının sınırlı ve sonlu bir varoluş biçimi olduğunu, dolayısıyla ona aşırı bağlanmanın anlamsızlığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'hayat' kavramının genellikle 'dünya hayatı' ve 'ahiret hayatı' şeklinde ikili bir karşıtlık içinde ele alındığını belirtir. Bu ayette 'dünya hayatı'nın 'oyun ve oyalanma' olarak nitelendirilmesi, onun gerçek ve kalıcı değerden yoksun olduğunu, asıl hayatın ahirette olduğunu ima eder."}]},{"word":"لَعِبٌ","root":"ل ع ب","rootLatin":"l-'-b","meaning":"Ciddi bir amacı olmayan, vakit geçirmeye yönelik eğlence ve oyun anlamında, dünya hayatının geçici ve faydasız yönünü vurgular.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'la'b' kelimesini 'ciddiyetten uzak, boş ve faydasız iş' olarak açıklar. Ayetteki 'dünya hayatı la'b' ifadesi, dünya işlerinin, ahiret karşısında bir çocuk oyuncağı gibi değersiz ve geçici olduğunu, kalıcı bir fayda sağlamadığını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'la'b'ı 'eğlence ve oyalanma' olarak yorumlar ve bu tür eylemlerin genellikle bir sonuca ulaşmadığını, sadece vakit geçirmeye yaradığını ifade eder. Ayetteki kullanımı, dünya hayatının da benzer şekilde geçici hevesler ve sonuçsuz uğraşlarla dolu olduğunu anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'la'b'ı 'bedenle yapılan, ciddi bir amacı olmayan eğlence' olarak tanımlar. Kur'an'da dünya hayatının 'la'b' olarak nitelendirilmesi, onun aldatıcı ve geçici zevklerine kapılmanın, ahiret için bir hazırlık olmaktan uzak olduğunu gösterir."}]},{"word":"لَهْوٌ","root":"ل ه و","rootLatin":"l-h-w","meaning":"İnsanı asıl önemli işlerden alıkoyan, oyalayan ve meşgul eden eğlence ve meşguliyet anlamında, dünya hayatının dikkat dağıtıcı yönünü ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'lehv'i 'insanı asıl yapması gereken şeylerden alıkoyan, oyalayan her şey' olarak açıklar. Ayetteki 'dünya hayatı lehv' ifadesi, dünya meşgalelerinin insanı ahiret hazırlığından ve Allah'a kulluktan uzaklaştırma potansiyeline dikkat çeker."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'lehv'i 'kalbi meşgul eden ve onu asıl amaçtan uzaklaştıran şey' olarak tanımlar. Bu ayetteki kullanımı, dünya hayatının cazibelerinin, insanı Allah'ı anmaktan ve ahirete hazırlanmaktan alıkoyabilecek birer oyalanma aracı olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'lehv'in 'la'b'dan daha genel olduğunu ve hem bedeni hem de kalbi meşgul eden her türlü oyalanmayı kapsadığını belirtir. Ayette 'la'b' ile birlikte zikredilmesi, dünya hayatının hem eylemsel hem de zihinsel olarak insanı boş ve faydasız şeylerle meşgul ettiğini pekiştirir."}]},{"word":"تُؤْمِنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"'-m-n","meaning":"Allah'a, peygamberlerine ve indirdiklerine kalpten inanmak, tasdik etmek ve güvenmek anlamında, kurtuluşun temel şartını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îmân'ı 'kalben tasdik ve güven' olarak tanımlar. Ayetteki 'in tü'minû' (eğer iman ederseniz) ifadesi, dünya hayatının geçiciliğine aldanmayıp Allah'a ve ahirete sağlam bir inançla bağlanmanın, ecir kazanmanın ilk adımı olduğunu gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'îmân'ın Kur'an'da sadece entelektüel bir kabul değil, aynı zamanda Allah'a tam bir teslimiyet ve güveni ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'iman' kavramı, dünya hayatının aldatıcılığına karşı bir duruş sergileyerek, Allah'ın vaatlerine güvenmeyi ve O'na yönelmeyi gerektirir."}]},{"word":"تَتَّقُوا۟","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Allah'ın emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak O'nun azabından korunmak, sakınmak ve takva sahibi olmak anlamında, imanın pratik tezahürünü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'takva'yı 'kişinin kendisini korktuğu şeylerden koruması' olarak açıklar ve dinî bağlamda 'Allah'ın azabından, emirlerine uyarak ve yasaklarından kaçınarak korunmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 've tettekû' (ve sakınırsanız) ifadesi, imanın sadece bir inanç değil, aynı zamanda amelî bir karşılığı olduğunu, dünya hayatının aldatıcılığından korunmanın yolunun takvadan geçtiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'takva'yı 'Allah'ın emirlerine sarılmak ve nehiylerinden kaçınmak suretiyle O'nun gazabından korunmak' olarak tanımlar. Bu ayetteki kullanımı, dünya hayatının 'oyun ve oyalanma' niteliğine rağmen, müminin takva ile bu geçici heveslerden uzak durarak ahiret için hazırlık yapması gerektiğini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'takva'nın Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu ve 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'ndan korkmak ve O'nun rızasını gözetmek' gibi anlamları içerdiğini belirtir. Ayetteki 'tettekû' ifadesi, dünya hayatının cazibelerine kapılmadan, Allah'ın sınırlarına riayet etmenin önemini vurgular."}]},{"word":"أُجُورَكُمْ","root":"ء ج ر","rootLatin":"'-c-r","meaning":"Yapılan iş karşılığında verilen karşılık, mükafat, sevap anlamında, iman ve takvanın ahiretteki kalıcı sonucunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ecr'i 'bir iş karşılığında verilen bedel' olarak açıklar ve Kur'an'da genellikle Allah'ın kullarına amelleri karşılığında verdiği sevap ve mükafat anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'yü'tiküm ücûraküm' (size ecirlerinizi verir) ifadesi, dünya hayatının geçici zevklerine karşılık, iman ve takvanın ahiretteki kalıcı ve büyük mükafatını müjdeler."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ecr'i 'yapılan bir işin karşılığı olan ücret' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın adil olduğunu ve kullarının iman ve takva üzere yaptıkları amellerin karşılığını eksiksiz vereceğini, bu ecirlerin dünya hayatının geçici kazançlarından çok daha değerli olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["dunya-ahiret-dengesi","takva","iman","mal-mulk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِنَّمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Hasr","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّمَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":2,"surface":"ٱلْحَيَوٰةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ي-و","rootLatin":"h-y-w","lemma":"حَيَاة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hayat"},{"position":3,"surface":"ٱلدُّنْيَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"دُنْيَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"dünya"},{"position":4,"surface":"لَعِبٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ع-ب","rootLatin":"l-'-b","lemma":"لَعِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"oyun"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"لَهْوٌ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ل-ه-و","rootLatin":"l-h-w","lemma":"لَهْو","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"oyalanma"},{"position":6,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer"},{"position":7,"surface":"تُؤْمِنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"inanırsınız"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"تَتَّقُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiiline atfedildiği için meczûm","gloss":"sakınırsınız"},{"position":9,"surface":"يُؤْتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"آتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"verir"},{"position":9,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":10,"surface":"أُجُورَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ج-ر","rootLatin":"'-j-r","lemma":"أَجْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ecirler"},{"position":10,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil"},{"position":12,"surface":"يَسْـَٔلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-ء-ل","rootLatin":"s-'-l","lemma":"سَأَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"ister"},{"position":12,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizden"},{"position":13,"surface":"أَمْوَٰلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ل","rootLatin":"m-w-l","lemma":"مَال","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"mallar"},{"position":13,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *47/36*
- **Zâriyât Sûresi** · *47/36*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *47/36*
- **Muhammed Sûresi** · *47/36*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *47/36*
- **Muhammed Sûresi** · *47/36*
- **Zâriyât Sûresi** · *47/36*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *47/36*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *47/36*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *47/36*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *47/36*
- **Muhammed Sûresi** · *47/36*