# Fetih Sûresi, 14. Âyet (48:14)

> وَلِلَّهِ مُلْكُ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ ۚ يَغْفِرُ لِمَن يَشَآءُ وَيُعَذِّبُ مَن يَشَآءُ ۚ وَكَانَ ٱللَّهُ غَفُورًا رَّحِيمًا

*Veli(A)llâhi mulku-ssemâvâti vel-ard(i)(c) yaġfiru limen yeşâu ve yu'ażżibu men yeşâ(u)(c) ve kâna(A)llâhu ġafûran rahîmâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Göklerin ve yerin hükümranlığı Allah'ındır. O, dilediğini bağışlar, dilediğine ceza verir. Allah, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/48/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fetih Suresi 14. ayet, Allah'ın mutlak egemenliğini, affetme ve cezalandırma yetkisini vurgularken, O'nun bağışlayıcı ve merhametli isimlerini öne çıkarır. Ayet, ilahi kudret ve rahmet arasındaki dengeyi dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مُلْكُ","root":"م ل ك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Bu kelime, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki mutlak egemenliğini, hükümranlığını ve sahipliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mülk' kelimesinin 'malik olmak, sahip olmak' anlamından türediğini belirtir. Ayetteki 'mülk', Allah'ın yaratılmışlar üzerindeki tam ve mutlak tasarruf yetkisini, hiçbir ortağı olmaksızın her şeye hükmetmesini ifade eder. Bu, O'nun gökleri ve yeri dilediği gibi yönetme gücünü gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'mülk'ü 'tasarruf ve tedbirde tam yetki sahibi olmak' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, Allah'ın evrenin tüm işlerini idare eden, her şeye hükmeden ve her şeyin gerçek sahibi olduğunu vurgular. Bu, O'nun iradesinin sınırsızlığını ve kudretinin mutlaklığını ortaya koyar."}]},{"word":"يَغْفِرُ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Bu fiil, Allah'ın dilediği kimselerin günahlarını örtmesini, affetmesini ve cezalandırmamasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ğafera' fiilinin temel anlamının 'örtmek' olduğunu belirtir. Allah'ın 'yagfiru' olması, günahları örtmesi, bağışlaması ve kulunu azaptan koruması demektir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın mutlak iradesiyle dilediği kulunun günahlarını affedebileceği, onları cezalandırmayacağı vurgulanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ğafara' kavramının Kur'an'da 'Allah'ın günahları bağışlaması, affetmesi' anlamında kullanıldığını ve bu bağışlamanın Allah'ın rahmetinin bir tezahürü olduğunu belirtir. Ayetteki 'yagfiru', Allah'ın dilediği kişiye karşı bu rahmetini ve affediciliğini gösterebileceğini, O'nun mutlak iradesine bağlı olduğunu ifade eder."}]},{"word":"يُعَذِّبُ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Bu fiil, Allah'ın dilediği kimselere ceza vermesini, onları azaba uğratmasını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'azab' kelimesinin 'acı veren şey' anlamına geldiğini belirtir. 'Yu'azzibu' fiili, Allah'ın dilediği kimselere bu acıyı tattırması, onları cezalandırması demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın sadece bağışlayıcı değil, aynı zamanda adaleti gereği cezalandırıcı da olduğunu, bu yetkinin de O'nun mutlak iradesine bağlı olduğunu gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azab'ın 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' anlamından geldiğini ve 'cezalandırmak' manasına evrildiğini ifade eder. Ayetteki 'yu'azzibu', Allah'ın dilediği kimseleri rahmetinden mahrum bırakarak veya onlara dünyevi/uhrevi sıkıntılar vererek cezalandırma gücünü vurgular. Bu, O'nun kudretinin ve adaletinin bir göstergesidir."}]},{"word":"غَفُورًا","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Bu kelime, Allah'ın çok bağışlayıcı, günahları çokça örten olduğunu ifade eden bir sıfattır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'Ğafûr' isminin, Allah'ın günahları çokça örten, bağışlayan ve kullarını azaptan koruyan olduğunu belirtir. Ayetteki 'Ğafûr' sıfatı, Allah'ın affediciliğinin sürekliliğini ve genişliğini vurgular. Bu, O'nun rahmetinin bir tecellisi olarak, kullarına karşı affetme eğiliminin baskın olduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Ğafûr' isminin 'mübalağa sigası' (çokluk ifade eden yapı) olduğunu ve Allah'ın günahları tekrar tekrar, çokça bağışladığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Ğafûr' kelimesi, Allah'ın affediciliğinin sadece bir kerelik değil, sürekli ve kapsamlı olduğunu, bu özelliğinin O'nun zatına ait bir kemal sıfatı olduğunu vurgular."}]},{"word":"رَّحِيمًا","root":"ر ح م","rootLatin":"r-h-m","meaning":"Bu kelime, Allah'ın çok merhametli, kullarına karşı şefkatli ve lütufkâr olduğunu ifade eden bir sıfattır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'Rahîm' isminin 'rahmet sahibi' anlamına geldiğini ve Allah'ın kullarına karşı şefkatli, lütufkâr ve merhametli olduğunu ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Rahîm' sıfatı, Allah'ın bağışlayıcılığının temelinde yatan merhametini vurgular. O'nun affetmesi, kullarına olan engin şefkatinden kaynaklanır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Rahîm' isminin 'rahmet' kökünden türediğini ve Allah'ın kullarına karşı gösterdiği aktif merhameti, lütfu ve ihsanı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'Rahîm' kelimesi, Allah'ın sadece bağışlamakla kalmayıp, aynı zamanda kullarına karşı sürekli bir şefkat ve iyilikle muamele ettiğini, bu merhametinin tüm varlık âlemini kuşattığını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tevhid","esma-i-husna","kader","af-hosgoru"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"لِلَّهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":1,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a"},{"position":2,"surface":"مُلْكُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مُلْك","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"mülkü"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاوَات","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin"},{"position":5,"surface":"يَغْفِرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bağışlar"},{"position":6,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimseye"},{"position":7,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"يُعَذِّبُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"azap eder"},{"position":9,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kimseye"},{"position":10,"surface":"يَشَآءُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ي-ء","rootLatin":"sh-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"Fetha","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"dilerse"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"كَانَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldu"},{"position":12,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ء-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Kâne'nin ismi olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":13,"surface":"غَفُورًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفُور","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bağışlayıcı"},{"position":14,"surface":"رَّحِيمًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحِيم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"merhametli"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/14*
- **Zâriyât Sûresi** · *48/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *48/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *48/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *48/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *48/14*
- **Zâriyât Sûresi** · *48/14*
- **Tevbe Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *48/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmed Avni Konuk · *48/14*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/14*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/14*