# Fetih Sûresi, 18. Âyet (48:18)

> ۞ لَّقَدْ رَضِىَ ٱللَّهُ عَنِ ٱلْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ ٱلشَّجَرَةِ فَعَلِمَ مَا فِى قُلُوبِهِمْ فَأَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ وَأَثَـٰبَهُمْ فَتْحًا قَرِيبًا

*Lekad radiya(A)llâhu ‘ani-lmu/minîne iż yubâyi'ûneke tahte-şşecerati fe'alime mâ fî kulûbihim fe-enzele-ssekînete ‘aleyhim ve-eśâbehum fethan karîbâ(n)*

**Meal (Diyanet):** (18-19) Şüphesiz Allah, ağaç altında sana biat ederlerken inananlardan hoşnut olmuştur. Gönüllerinde olanı bilmiş, onlara huzur, güven duygusu vermiş ve onlara yakın bir fetih ve elde edecekleri birçok ganimetler nasip etmiştir. Allah mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/48/18

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Fetih Suresi 18. ayet, Hudeybiye Antlaşması bağlamında müminlerin Allah'a olan bağlılığını ve bu bağlılığın getirdiği ilahi rızayı, sekîneti ve zaferi ele almaktadır. Ayet, biat, rıza, sekînet ve feth gibi temel kavramlar üzerinden müminlerin içsel durumları ile ilahi takdir arasındaki ilişkiyi vurgular.","keyConcepts":[{"word":"رَضِىَ","root":"ر ض ي","rootLatin":"r-d-y","meaning":"Allah'ın müminlerden hoşnut olması, onların eylemlerini ve niyetlerini tasvip etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Rıza, bir şeyin kabul edilmesi ve ondan hoşnut olunmasıdır. Allah'ın kuldan razı olması, kulun amellerini kabul etmesi ve ona sevap vermesidir. Ayetteki 'لَّقَدْ رَضِىَ ٱللَّهُ عَنِ ٱلْمُؤْمِنِينَ' ifadesi, Allah'ın müminlerin Hudeybiye'deki biatlarından ve bu biatın ardındaki samimiyetlerinden memnuniyetini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Rıza, kalbin bir şeye meyletmesi ve onu hoş görmesidir. Allah'ın rızası ise, kulun itaatine karşılık olarak ona lütufta bulunması ve onu ödüllendirmesidir. Bu ayetteki rıza, müminlerin zor şartlar altında dahi Peygamber'e bağlılıklarını göstermeleri üzerine Allah'ın onlara olan özel iltifatını belirtir."}]},{"word":"يُبَايِعُونَكَ","root":"ب ي ع","rootLatin":"b-y-'-","meaning":"Müminlerin Peygamber'e bağlılık yemini etmeleri, ona itaat edeceklerine dair söz vermeleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Bey'at, bir şeye söz vermek ve ahitleşmektir. Genellikle el sıkışarak yapılır ve bu, bir anlaşmanın veya bağlılığın sembolüdür. Ayetteki 'يُبَايِعُونَكَ' ifadesi, müminlerin Peygamber'e (s.a.v.) biat etmelerini, yani ona itaat ve bağlılık sözü vermelerini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bey'at, bir şeyi satmak veya satın almak anlamına geldiği gibi, birine bağlılık yemini etmek anlamına da gelir. Bu ayetteki kullanımı, müminlerin canlarını ve mallarını Allah yolunda feda etme karşılığında Peygamber'e verdikleri sözü mecazi olarak ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Bey'at, İslam öncesi Arap toplumunda kabile reislerine veya liderlere verilen bağlılık yemini geleneğinden gelir. Kur'an'da ise bu kavram, Allah'a ve Peygamber'e mutlak itaati ve teslimiyeti ifade eden dini bir anlam kazanmıştır. Hudeybiye'deki biat, müminlerin Peygamber'e olan sarsılmaz sadakatlerinin bir göstergesidir."}]},{"word":"قُلُوبِهِمْ","root":"ق ل ب","rootLatin":"k-l-b","meaning":"Müminlerin iç dünyaları, niyetleri ve samimiyetleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kalp, bir şeyin özü ve merkezi anlamına gelir. İnsanda ise akıl, idrak ve niyetin merkezi olarak kabul edilir. Ayetteki 'مَا فِى قُلُوبِهِمْ' ifadesi, Allah'ın müminlerin biat esnasındaki içten niyetlerini, samimiyetlerini ve sadakatlerini bildiğini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kalp, insanın manevi merkezi olup, iman, küfür, niyet ve iradenin kaynağıdır. Allah'ın kalplerde olanı bilmesi, O'nun her şeyi kuşatan ilmini ve müminlerin dış görünüşlerinin ötesindeki gerçek hallerini bildiğini gösterir."}]},{"word":"ٱلسَّكِينَةَ","root":"س ك ن","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Allah'ın müminlerin kalplerine indirdiği huzur, güven ve sükûnet.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sekînet, kalbe inen huzur, itminan ve sükûnettir. Allah'ın müminlerin üzerine sekînet indirmesi, onların zor zamanlarda dahi kalplerinin mutmain olmasını ve korkudan emin olmalarını sağlamasıdır. Hudeybiye'deki gergin ortamda bu, müminler için büyük bir lütuf olmuştur."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sekînet, Allah'tan gelen bir rahmet ve manevi bir güçtür ki, kalplere yerleşerek onları sükûnete kavuşturur ve korkuyu giderir. Ayetteki 'فَأَنزَلَ ٱلسَّكِينَةَ عَلَيْهِمْ' ifadesi, müminlerin biat sonrası yaşadıkları belirsizlik ve endişe anında Allah'ın onlara manevi destek ve iç huzur verdiğini belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sekînet, Kur'an'da genellikle zor durumlar ve savaş anlarında müminlere verilen ilahi bir huzur ve güven duygusu olarak geçer. Bu, müminlerin moralini yükselten, onları kararlı kılan ve Allah'a olan güvenlerini pekiştiren bir lütuftur. Hudeybiye'deki biatın ardından gelen sekînet, müminlerin sabrını ve direncini artırmıştır."}]},{"word":"فَتْحًا","root":"ف ت ح","rootLatin":"f-t-h","meaning":"Allah'ın müminlere bahşettiği yakın bir zafer ve başarı.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Feth, bir şeyi açmak, kapalı olanı ortaya çıkarmak anlamına gelir. Kur'an'da ise genellikle zafer, galibiyet ve başarı anlamında kullanılır. Ayetteki 'فَتْحًا قَرِيبًا' ifadesi, Hudeybiye Antlaşması'nın ardından Mekke'nin fethi gibi yakın zamanda gerçekleşecek büyük bir zaferi müjdelemektedir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Feth, bir kapıyı açmak gibi, zorlukları gidermek ve bir şeyi kolaylaştırmak anlamına gelir. Allah'tan gelen feth ise, O'nun yardımıyla düşmana karşı kazanılan zafer veya bir ülkenin ele geçirilmesidir. Buradaki 'yakın fetih', Hudeybiye Antlaşması'nın görünürdeki dezavantajlarına rağmen, aslında büyük bir zaferin başlangıcı olduğunu ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Feth kelimesi, Kur'an'da hem maddi zaferleri (ülke fethi, savaş galibiyeti) hem de manevi açılımları (kalplerin fethi, hidayet) ifade eder. 'Fethan kariben' ifadesi, Hudeybiye Antlaşması'nın getirdiği barış ortamının, Müslümanların güçlenmesine ve nihayetinde Mekke'nin fethine yol açacak stratejik bir zafer olduğunu gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["iman","peygamberlik","hidayet-dalalet","rizik","esma-i-husna"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":1,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":2,"surface":"رَضِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ض-ي","rootLatin":"r-d-y","lemma":"رَضِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"razı oldu"},{"position":3,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":4,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"ٱلْمُؤْمِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ء-م-ن","rootLatin":"hamza-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"müminler"},{"position":6,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman ki, iken"},{"position":7,"surface":"يُبَايِعُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ب-ي-ع","rootLatin":"b-y-ayn","lemma":"بَايَعَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"biat ediyorlardı"},{"position":7,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sana"},{"position":8,"surface":"تَحْتَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekân","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-h-t","lemma":"تَحْتَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"altında"},{"position":9,"surface":"ٱلشَّجَرَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ج-ر","rootLatin":"sh-j-r","lemma":"شَجَرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ağaç"},{"position":10,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":10,"surface":"عَلِمَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ayn-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bildi"},{"position":11,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":12,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":13,"surface":"قُلُوبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ل-ب","rootLatin":"q-l-b","lemma":"قَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kalpler"},{"position":13,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların"},{"position":14,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":14,"surface":"أَنزَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"indirdi"},{"position":15,"surface":"ٱلسَّكِينَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"سَكِينَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sekîneti, huzuru"},{"position":16,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":16,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onların"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"أَثَـٰبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ث-و-ب","rootLatin":"th-w-b","lemma":"أَثَابَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"mükafatlandırdı"},{"position":17,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onları"},{"position":18,"surface":"فَتْحًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ف-ت-ح","rootLatin":"f-t-h","lemma":"فَتْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir fetih"},{"position":19,"surface":"قَرِيبًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"قَرِيب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"yakın"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Nefs Âyetleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Yûsuf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Risâle-i Gavsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Risâle-i Gavsiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/18*