# Fetih Sûresi, 23. Âyet (48:23) > سُنَّةَ ٱللَّهِ ٱلَّتِى قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلُ ۖ وَلَن تَجِدَ لِسُنَّةِ ٱللَّهِ تَبْدِيلًا *Sunneta(A)llâhi-lletî kad ḣalet min kabl(u)(s) velen tecide lisunneti(A)llâhi tebdîlâ(n)* **Meal (Diyanet):** Allah'ın öteden beri işleyip duran kanunu (budur). Allah'ın kanununda asla bir değişiklik bulamazsın. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/48/23 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Fetih Suresi 23. ayet, 'sünnetullah' kavramı etrafında dönerek, Allah'ın değişmez yasalarını ve bu yasaların geçmişten günümüze sürekliliğini vurgulamaktadır. Ayet, ilahi iradenin ve düzenin mutlakiyetini dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"سُنَّةَ","root":"س ن ن","rootLatin":"s-n-n","meaning":"Allah'ın değişmez kanunu, yolu veya adeti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sünnet kelimesi, 'yol, gidişat, adet' anlamına gelir. Allah'a nispet edildiğinde, O'nun yaratılışta ve hükümlerde takip ettiği değişmez ilahi kanunları ifade eder. Ayetteki 'sünnetullah' ifadesi, Allah'ın geçmiş ümmetlere uyguladığı ve gelecekte de uygulayacağı ilahi prensipleri ve kaderi belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sünnet, 'tarîka' (yol) demektir. Ayetteki 'sünnetullah', Allah'ın geçmişte peygamberlerine ve onların ümmetlerine karşı izlediği, onlara yardım etme veya onları helak etme şeklindeki ilahi muamele tarzını mecazi olarak anlatır. Bu, Allah'ın değişmez bir prensibidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Sünnet kavramı, Kur'an'da 'Allah'ın değişmez yasası' anlamında kullanılır ve genellikle geçmiş milletlerin başına gelen olaylarla ilişkilendirilir. Bu ayette, Allah'ın peygamberlerine yardım etme ve düşmanlarını yenilgiye uğratma şeklindeki ilahi müdahale biçimini ifade eder ki bu, evrensel ve değişmez bir ilkedir."}]},{"word":"خَلَتْ","root":"خ ل و","rootLatin":"h-l-v","meaning":"Geçmiş, sona ermiş veya daha önce vuku bulmuş.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halâ fiili, 'geçip gitmek, sona ermek' anlamındadır. Ayetteki 'kad halet min kablü' ifadesi, Allah'ın bu sünnetinin geçmiş ümmetler ve olaylar üzerinde zaten cereyan etmiş olduğunu, yani bu yasanın yeni olmadığını, aksine köklü ve tecrübe edilmiş bir gerçek olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Halâ, 'geçmiş zamanlarda vuku bulmuş ve sona ermiş' demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın sünnetinin sadece geleceğe yönelik bir vaat değil, aynı zamanda geçmişte de defalarca tecelli etmiş, sabit bir gerçek olduğunu gösterir. Bu, sünnetullah'ın tarihsel sürekliliğini pekiştirir."}]},{"word":"تَجِدَ","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Bulmak, rastlamak veya idrak etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vecede fiili, 'bir şeyi bulmak, elde etmek veya idrak etmek' anlamlarına gelir. Ayetteki 'len tecide' ifadesi, Allah'ın sünnetinde bir değişiklik bulmanın, yani onu değiştirmenin veya ona aykırı bir durumla karşılaşmanın imkansızlığını kesin bir dille ifade eder. Bu, ilahi yasanın mutlak ve değişmez niteliğini vurgular."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Vecede, 'bir şeyi keşfetmek veya ona ulaşmak' demektir. Ayetteki olumsuz kullanımı, Allah'ın sünnetinin öyle sağlam ve köklü olduğunu belirtir ki, hiç kimse veya hiçbir şey bu sünnette bir sapma veya değişiklik bulamaz. Bu, Allah'ın iradesinin ve düzeninin mutlakiyetini gösterir."}]},{"word":"تَبْدِيلًا","root":"ب د ل","rootLatin":"b-d-l","meaning":"Değişiklik, dönüşüm veya yerine başka bir şey koyma.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tebdîl, 'bir şeyi başka bir şeyle değiştirmek, yerine koymak' anlamına gelir. Ayetteki 'len tecide lisünnetillahi tebdîlen' ifadesi, Allah'ın koyduğu yasaların, prensiplerin ve hükümlerin asla değiştirilemeyeceğini, bozulmayacağını veya başka bir şeyle ikame edilemeyeceğini kesin bir şekilde belirtir. Bu, ilahi yasaların ebedi ve evrensel geçerliliğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Tebdîl, 'bir şeyin özünü veya hükmünü değiştirmek' demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın sünnetinin sadece dışsal bir formül olmadığını, aksine özünde ve işleyişinde de değişmez olduğunu ifade eder. Bu, Allah'ın iradesinin ve kudretinin mutlaklığını ve O'nun koyduğu düzenin mükemmelliğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tebdîl kelimesi, Kur'an'da genellikle ilahi hükümlerin veya yasaların değiştirilemezliğini ifade etmek için kullanılır. Bu ayette, Allah'ın sünnetinin, yani O'nun evrensel ve tarihsel yasalarının, hiçbir şekilde insan müdahalesi veya zamanın etkisiyle değişime uğramayacağı vurgulanır. Bu, ilahi düzenin istikrarını ve güvenilirliğini pekiştirir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kader","tevhid","tabiat-ayetleri"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Sunneta"},{"position":2,"translit":"(A)llâhi"},{"position":3,"translit":"lletî"},{"position":4,"translit":" kad"},{"position":5,"translit":" ḣalet"},{"position":6,"translit":" min"},{"position":7,"translit":" kabl(u)(s)"},{"position":8,"translit":" velen"},{"position":9,"translit":" tecide"},{"position":10,"translit":" lisunneti"},{"position":11,"translit":"(A)llâhi"},{"position":12,"translit":" tebdîlâ(n)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"سُنَّةَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ن-ن","rootLatin":"s-n-n","lemma":"سُنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (takdir edilen bir fiilin mef'ûlü)","gloss":"yasası","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"ٱلَّتِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّتِى","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Mebnî olduğu için mebnî, mahallen merfû (sıfat)","gloss":"ki o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":4,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tahkîk edatı"},{"position":5,"surface":"خَلَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-و","rootLatin":"ḫ-l-w","lemma":"خَلَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geçti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"قَبْلُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ق-ب-ل","rootLatin":"q-b-l","lemma":"قَبْل","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh hazfedildiği için damme üzere mebnî","gloss":"önce","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":8,"surface":"وَلَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve asla","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":9,"surface":"تَجِدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'len'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"bulamazsın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":10,"surface":"لِسُنَّةِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"سُنَّةِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-ن-ن","rootLatin":"s-n-n","lemma":"سُنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yasasında","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":11,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Allah'ın","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":12,"surface":"تَبْدِيلًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-د-ل","rootLatin":"b-d-l","lemma":"تَبْدِيل","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"değişiklik","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/23* - **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/23* - **İsrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/23* - **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *48/23*