# Mâide Sûresi, 10. Âyet (5:10)

> وَٱلَّذِينَ كَفَرُوا۟ وَكَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَآ أُو۟لَـٰٓئِكَ أَصْحَـٰبُ ٱلْجَحِيمِ

*Velleżîne keferû vekeżżebû bi-âyâtinâ ulâ-ike ashâbu-lcahîm(i)*

**Meal (Diyanet):** İnkar edip ayetlerimizi yalanlayanlar var ya; işte onlar cehennemliklerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/10

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","cehennem","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"o kimseler ki"},{"position":2,"surface":"كَفَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"inkar ettiler"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"كَذَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"ـَٔايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"hamza-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetleri"},{"position":4,"surface":"نَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":5,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte onlar"},{"position":6,"surface":"أَصْحَـٰبُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ح-ب","rootLatin":"s-h-b","lemma":"صَاحِب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"sahipleri"},{"position":7,"surface":"ٱلْجَحِيمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ح-م","rootLatin":"j-h-m","lemma":"جَحِيم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"cehennemin"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, imanın zıddı olan küfür ve tekzibin akıbetini bildirmektedir. Temel olarak, Allah'ın ayetlerini reddeden ve yalanlayanların ahiretteki durumunu dilbilimsel bir kesinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"كَفَرُوا۟","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın birliğini, peygamberliğini ve ayetlerini örtbas etmek, inkar etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"K-f-r kelimesi, bir şeyi örtmek anlamına gelir. Şer'î bağlamda ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek ve imanı gizlemek veya reddetmek demektir. Ayetteki 'kefarû' ifadesi, Allah'ın varlığını ve ayetlerini bile bile reddedenleri, üzerini örtenleri ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu'ya göre 'küfr', Kur'an'da 'şükr'ün zıddı olarak ortaya çıkar ve Allah'ın lütuflarını inkar etme, nankörlük etme anlamını taşır. Bu ayette ise, Allah'ın ayetlerine karşı takınılan olumsuz tavrı, yani onları reddetmeyi ve üzerini örtmeyi vurgular."}]},{"word":"كَذَّبُوا۟","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Doğru olanı yalanlamak, gerçeği inkar etmek ve asılsız olduğunu iddia etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"K-z-b fiili, bir şeyin doğru olmadığını iddia etmek, onu yalanlamak demektir. Ayette 'ayetlerimizi yalanladılar' ifadesi, Allah'ın gönderdiği delilleri ve mucizeleri asılsız saydıklarını, onlara inanmadıklarını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tekzîb, bir haberi veya bir gerçeği yalanlama eylemidir. Bu ayette, Allah'ın ayetlerinin hakikatini reddetme ve onları batıl olarak görme anlamında kullanılmıştır. Küfürle birlikte zikredilmesi, inkarın fiili bir dışavurumu olarak yalanlamanın önemini vurgular."}]},{"word":"بِـَٔايَـٰتِنَآ","root":"ء ي ه","rootLatin":"'-y-h","meaning":"Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden deliller, mucizeler ve Kur'an ayetleridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet kelimesi, alamet, nişan ve delil anlamına gelir. Kur'an'da ise hem evrendeki yaratılış delillerini hem de peygamberlere verilen mucizeleri ve Kur'an'ın kendi ayetlerini ifade eder. Bu ayette 'ayetlerimizi' ifadesi, Allah'ın gönderdiği vahiyleri ve delilleri kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, açık bir alamet ve nişandır. Allah'ın ayetleri, O'nun varlığına, birliğine ve kudretine işaret eden her türlü delildir. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın insanlara gönderdiği ilahi mesajları ve bu mesajların doğruluğunu gösteren kanıtları ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'âyet' kelimesinin Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu belirtir. Hem kozmik işaretleri hem de vahyedilen metinleri kapsar. Mâide 10'daki bağlamda, Allah'ın peygamberleri aracılığıyla gönderdiği ve doğruluğu açık olan ilahi bildirimleri ifade eder."}]},{"word":"ٱلْجَحِيمِ","root":"ج ح م","rootLatin":"c-h-m","meaning":"Şiddetli ateşi olan, derin ve yakıcı bir cehennem tabakasıdır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Cahîm, cehennemin isimlerinden biridir ve şiddetli ateşi, alevleri ve derinliği ile karakterize edilir. Bu ayette, inkar edenlerin ve ayetleri yalanlayanların ahiretteki nihai ve acı verici mekanını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Cahîm, 'cahm' kökünden gelir ve gözün şiddetli bakışı, ateşin şiddetli yanışı anlamlarına gelir. Kur'an'da ise, cehennemin en şiddetli ve yakıcı tabakalarından birini ifade eder. Ayetteki kullanımı, küfür ve tekzibin karşılığı olan azabın şiddetini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Cahîm, cehennemin yedi tabakasından biridir ve özellikle şiddetli ateşi ve derinliği ile bilinir. Bu ayette, Allah'ın ayetlerini inkar eden ve yalanlayanların karşılaşacağı azabın dehşetini ve kalıcılığını belirtmek için kullanılmıştır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/10*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/10*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/10*
- **Kelime-i İbrâhîmiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *5/10*
