# Mâide Sûresi, 111. Âyet (5:111)

> وَإِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى ٱلْحَوَارِيِّـۧنَ أَنْ ءَامِنُوا۟ بِى وَبِرَسُولِى قَالُوٓا۟ ءَامَنَّا وَٱشْهَدْ بِأَنَّنَا مُسْلِمُونَ

*Ve-iż evhaytu ilâ-lhavâriyyîne en âminû bî vebirasûlî kâlû âmennâ veşhed bi-ennenâ muslimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hani bir de, "Bana ve Peygamberime iman edin" diye havarilere ilham etmiştim. Onlar da "İman ettik. Bizim müslüman olduğumuza sen de şahit ol" demişlerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/111

---

## Tefsir

{"topics":["iman","peygamberlik","vahiy-kuran","kissa-isa-meryem"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın Havarilere vahyini ve onların bu vahye imanla karşılık verişlerini konu almaktadır. Ayet, 'vahy', 'iman' ve 'İslam' kavramları etrafında şekillenerek, ilahi mesajın tebliği ve ona verilen cevabın temel dinamiklerini dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"أَوْحَيْتُ","root":"و ح ي","rootLatin":"v-h-y","meaning":"Allah'ın Havarilere ilahi mesajı bildirmesi, ilham etmesi veya gizlice iletmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vahy kelimesi, hızlı ve gizli bir şekilde bir şeyi bildirmek anlamına gelir. Allah'ın peygamberlerine ve bu ayette olduğu gibi Havarilere olan vahyinde, bu bildirim ilahi bir ilham veya emir şeklinde gerçekleşir. Ayetteki 'evhaytü' fiili, Allah'ın doğrudan ve özel bir bildirimle Havarilere hitap ettiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Vahy, mecazi olarak 'işaret etmek' veya 'bildirmek' anlamında kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın Havarilere bir emri veya talimatı gizli ve özel bir yolla ulaştırmasıdır. Bu, peygamberlere gelen vahiy gibi doğrudan bir tebliğ olmasa da, ilahi bir yönlendirme ve bildirimdir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Vahy, Kur'an'da Tanrı'nın insanlara mesajını iletme biçimini ifade eden merkezi bir kavramdır. Bu ayetteki 'evhaytü' fiili, ilahi iradenin Havarilere doğrudan bir şekilde, ancak peygamberlik vahyi kadar kapsamlı olmasa da, bir emir veya yönlendirme olarak ulaştığını gösterir. Bu, onların iman etmelerini sağlayan ilahi bir müdahaledir."}]},{"word":"ٱلْحَوَارِيِّـۧنَ","root":"ح و ر","rootLatin":"h-v-r","meaning":"Hz. İsa'nın seçkin yardımcıları ve takipçileri olan Havarileri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Havariler, 'havr' kökünden gelir ve 'beyazlatmak, temizlemek' anlamlarına gelir. Onlar, Hz. İsa'nın dinini temizleyip yaydıkları için veya elbiseleri beyaz olduğu için bu isimle anılmışlardır. Ayette, Allah'ın doğrudan hitap ettiği, Hz. İsa'nın en yakın ve sadık takipçileri olarak geçerler."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Havariler, 'havr' kökünden türemiştir ve 'bir şeyi arındırmak, temizlemek' anlamını taşır. Hz. İsa'nın Havarileri, onun dinini arındırdıkları ve ona sadık kaldıkları için bu isimle anılmışlardır. Ayette, Allah'ın kendilerine özel bir vahiy gönderdiği, seçkin bir topluluk olarak vurgulanır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Havariler, Hz. İsa'nın özel dostları ve yardımcılarıdır. Onlar, Hz. İsa'nın çağrısına ilk icabet edenlerdendir ve onun mesajını yaymada önemli bir rol oynamışlardır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın kendilerine doğrudan iman emri verdiği, özel bir statüye sahip kişilerdir."}]},{"word":"ءَامِنُوا۟","root":"ء م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"Allah'a ve peygamberine inanma, güvenme ve tasdik etme emrini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İman, 'emn' kökünden gelir ve 'güvenmek, emin olmak' anlamına gelir. Şeriat dilinde ise, kalple tasdik, dille ikrar ve organlarla amel etmektir. Ayetteki 'âminû' emri, Havarilerden Allah'ın birliğine ve peygamberinin risaletine tam bir teslimiyet ve güvenle inanmalarını talep eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"İman, kalbin tasdiki ve dilin ikrarıdır. 'Âminû' emri, Havarilerin Allah'ın varlığına, birliğine ve peygamberinin getirdiği mesaja şüphe duymadan inanmalarını, bu inancı içselleştirmelerini ve dışa vurmalarını gerektirir. Bu, onların dini kabul etmelerinin temel şartıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İman, Kur'an'da sadece entelektüel bir kabul değil, aynı zamanda Tanrı'ya karşı tam bir güven ve teslimiyet halidir. Bu ayetteki 'âminû' emri, Havarilerden Allah'ın vahyine ve peygamberinin mesajına kayıtsız şartsız bir güvenle bağlanmalarını, bu güvenin onların tüm yaşamlarını şekillendirmesini ister."}]},{"word":"مُسْلِمُونَ","root":"س ل م","rootLatin":"s-l-m","meaning":"Allah'a teslim olanlar, O'nun emirlerine boyun eğenler anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İslam, 'selm' kökünden gelir ve 'barış, esenlik, teslimiyet' anlamlarını taşır. 'Müslim' ise, Allah'a teslim olan, O'nun emirlerine boyun eğen kişidir. Ayette Havarilerin 'müslimûn' olduklarına şahit olunmasını istemeleri, onların Allah'ın iradesine tam bir teslimiyetle boyun eğdiklerini ve bu teslimiyetin bir göstergesi olarak iman ettiklerini ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Müslim, Allah'ın emirlerine teslim olan, O'na itaat eden kimsedir. Bu ayette Havarilerin kendilerini 'müslimûn' olarak tanımlamaları, onların Allah'ın birliğine ve peygamberinin risaletine iman ederek, kendilerini tamamen Allah'ın iradesine bıraktıklarını ve bu teslimiyetin bir nişanesi olarak iman ettiklerini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"İslam kelimesi, Kur'an'da geniş bir anlamsal yelpazeye sahiptir ve temelinde 'teslimiyet' yatar. 'Müslimûn' ifadesi, Havarilerin Allah'ın vahyine ve peygamberinin çağrısına gönülden teslim olduklarını, bu teslimiyetin onların kimliklerinin bir parçası haline geldiğini ve bu teslimiyetle iman ettiklerini vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve-iż"},{"position":2,"translit":"evhaytu"},{"position":3,"translit":"ilâ"},{"position":4,"translit":"lhavâriyyîne"},{"position":5,"translit":"en"},{"position":6,"translit":"âminû"},{"position":7,"translit":"bî"},{"position":8,"translit":"vebirasûlî"},{"position":9,"translit":"kâlû"},{"position":10,"translit":"âmennâ"},{"position":11,"translit":"veşhed"},{"position":12,"translit":"bi-ennenâ"},{"position":13,"translit":"muslimûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"أَوْحَيْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ح-ي","rootLatin":"w-h-y","lemma":"أَوْحَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"vahyettim","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ٱلْحَوَارِيِّـۧنَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-و-ر","rootLatin":"h-w-r","lemma":"حَوَارِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"havarilere","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"ءَامِنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman edin","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":7,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":7,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"رَسُولِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"peygamberime","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":10,"surface":"ءَامَنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"'-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman ettik","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"ٱشْهَدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ش-ه-د","rootLatin":"ş-h-d","lemma":"شَهِدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"şahit ol","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":12,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":12,"surface":"أَنَّنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":12,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"أَنَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":13,"surface":"مُسْلِمُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ل-م","rootLatin":"s-l-m","lemma":"مُسْلِم","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"أَنَّ'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"müslümanlarız","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/111*
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/111*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *5/111*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *5/111*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *5/111*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/111*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/111*
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/111*
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/111*