# Mâide Sûresi, 114. Âyet (5:114)

> قَالَ عِيسَى ٱبْنُ مَرْيَمَ ٱللَّهُمَّ رَبَّنَآ أَنزِلْ عَلَيْنَا مَآئِدَةً مِّنَ ٱلسَّمَآءِ تَكُونُ لَنَا عِيدًا لِّأَوَّلِنَا وَءَاخِرِنَا وَءَايَةً مِّنكَ ۖ وَٱرْزُقْنَا وَأَنتَ خَيْرُ ٱلرَّٰزِقِينَ

*Kâle ‘îsâ-bnu meryeme(A)llâhumme rabbenâ enzil ‘aleynâ mâ-ideten mine-ssemâ-i tekûnu lenâ ‘îden li-evvelinâ veâḣirinâ veâyeten mink(e)(s) verzuknâ veente ḣayru-rrâzikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Meryem oğlu İsa, "Ey Allahım! Ey Rabbimiz! Bize gökten bir sofra indir ki; önce gelenlerimize (zamanımızdaki dindaşlarımıza) ve sonradan geleceklerimize bir bayram ve senden (gelen) bir mucize olsun. Bizi rızıklandır. Sen rızıklandıranların en hayırlısısın" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/114

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-isa-meryem","dua","rizik","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"عِيسَى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عِيسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"İsa"},{"position":3,"surface":"ٱبْنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"oğlu"},{"position":4,"surface":"مَرْيَمَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَرْيَم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Meryem"},{"position":5,"surface":"ٱللَّهُمَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"اَللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Allah'ım"},{"position":6,"surface":"رَبَّنَآ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş münâdâ olduğu için mansûb","gloss":"Rabbimiz"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"أَنزِلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"أَنزَلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"indir"},{"position":8,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerimize"},{"position":8,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":9,"surface":"مَآئِدَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ي-د","rootLatin":"m-y-d","lemma":"مَائِدَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir sofra"},{"position":10,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":11,"surface":"ٱلسَّمَآءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gök"},{"position":12,"surface":"تَكُونُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"olur"},{"position":13,"surface":"لَنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"bizim için"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":14,"surface":"عِيدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-و-د","rootLatin":"'-w-d","lemma":"عِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"bir bayram"},{"position":15,"surface":"لِّأَوَّلِنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ilklerimiz için"},{"position":15,"surface":"أَوَّلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ilk"},{"position":15,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":16,"surface":"وَءَاخِرِنَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"ءَاخِرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"آخِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mecrûr","gloss":"son"},{"position":16,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr mahallen","gloss":"bizim"},{"position":17,"surface":"وَءَايَةًۭ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"ءَايَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"bir delil"},{"position":18,"surface":"مِّنكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"senden"},{"position":18,"surface":"كَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr mahallen","gloss":"sen"},{"position":19,"surface":"وَٱرْزُقْنَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"ٱرْزُقْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَزَقَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"rızıklandır"},{"position":19,"surface":"نَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb mahallen","gloss":"bizi"},{"position":20,"surface":"وَأَنتَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"أَنتَ","pos":"harf","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû mahallen","gloss":"sen"},{"position":21,"surface":"خَيْرُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"en hayırlısı"},{"position":22,"surface":"ٱلرَّٰزِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-ز-ق","rootLatin":"r-z-q","lemma":"رَازِق","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"rızık verenler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Mâide Suresi 114. ayet, Hz. İsa'nın Allah'tan gökten bir sofra indirmesini talep etmesini konu alır. Ayet, bu sofranın hem bir bayram hem de ilahi bir delil olmasını vurgulayarak, rızık ve mucize kavramlarının derinliğini ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"مَائِدَةً","root":"م ي د","rootLatin":"m-y-d","meaning":"Gökten indirilen, üzerinde yiyecek bulunan sofra.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'mâide' kelimesini 'üzerinde yemek bulunan sofra' olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, bu, Hz. İsa'nın talebi üzerine gökten indirilecek, hem maddi rızık hem de manevi bir mucize niteliği taşıyan özel bir sofrayı ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mâide' kelimesinin mecazi olarak 'yemek' anlamına da gelebileceğini belirtir. Ancak bu ayette, 'mâide' kelimesi somut bir sofrayı ve üzerindeki yiyecekleri ifade etmekle birlikte, aynı zamanda ilahi bir lütuf ve mucizeyi de simgeler."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'rızık' kavramının sadece maddi gıdayı değil, aynı zamanda ilahi lütfu ve bereketi de kapsadığını belirtir. 'Mâide' bu bağlamda, Allah'ın kullarına olan cömertliğini ve kudretini gösteren somut bir rızık ve mucize örneğidir."}]},{"word":"عِيدًا","root":"ع و د","rootLatin":"a-w-d","meaning":"Tekrarlanan sevinç ve kutlama günü, bayram.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'îd' kelimesini 'tekrar eden, dönen' anlamındaki 'avd' kökünden türemiş olarak açıklar ve sevinçlerin tekrarlandığı günleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'îd', indirilecek sofranın hem o günkü nesil hem de sonraki nesiller için bir sevinç ve kutlama vesilesi olacağını gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'îd'in belirli zamanlarda tekrarlanan sevinç ve neşe günleri olduğunu ifade eder. Bu ayetteki 'îd', sadece bir günlük kutlamayı değil, aynı zamanda bu mucizenin hatırasının nesiller boyu sürecek bir sevinç kaynağı olmasını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'îd' kelimesinin Kur'an'da genellikle dini bayramlar ve özel kutlama günleri için kullanıldığını belirtir. Hz. İsa'nın talebindeki 'îd', indirilecek sofranın ilahi bir lütuf olarak kabul edilip, bir şükran ve anma günü olarak kutlanacağını ifade eder."}]},{"word":"ءَايَةً","root":"ء ي ي","rootLatin":"a-y-y","meaning":"Allah'ın varlığına, kudretine ve birliğine işaret eden delil, mucize.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'âyet' kelimesinin 'alamet, işaret' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'âyet', gökten indirilecek sofranın sadece bir yiyecek kaynağı değil, aynı zamanda Allah'ın kudretini ve Hz. İsa'nın peygamberliğini tasdik eden açık bir delil ve mucize olacağını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'âyet' kelimesini 'açık işaret, delil' olarak tanımlar ve Kur'an'da hem evrensel deliller hem de peygamberlerin mucizeleri için kullanıldığını belirtir. Hz. İsa'nın talebindeki 'âyet', bu sofranın ilahi bir mucize olarak, insanların imanını güçlendirecek bir kanıt olmasını amaçlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'âyet' kavramının, Allah'ın varlığını ve kudretini gösteren her türlü işareti kapsadığını vurgular. Bu bağlamda, gökten inen sofra, Allah'ın eşsiz gücünü ve peygamberine verdiği desteği gösteren somut bir 'âyet'tir."}]},{"word":"وَٱرْزُقْنَا","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Bize rızık ver, geçimimizi sağla.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'rızık' kelimesini 'Allah'ın canlılara verdiği her türlü faydalı şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'urzûknâ' (bizi rızıklandır), sadece maddi yiyecek talebini değil, aynı zamanda Allah'tan genel bir geçim ve bereket talebini de içerir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'rızık' kelimesinin hem dünyevi hem de uhrevi nimetleri kapsadığını belirtir. Hz. İsa'nın bu duası, hem o anki açlıklarını gidermeyi hem de genel olarak Allah'tan sürekli bir lütuf ve geçim kaynağı istemeyi ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rızık' kavramının Kur'an'da geniş bir anlam yelpazesine sahip olduğunu, sadece maddi gıdayı değil, aynı zamanda bilgi, hikmet, iman gibi manevi nimetleri de içerdiğini belirtir. Bu ayetteki 'urzûknâ', hem somut sofra rızkını hem de Allah'ın genel lütfunu talep eder."}]},{"word":"ٱلرَّٰزِقِينَ","root":"ر ز ق","rootLatin":"r-z-q","meaning":"Rızık verenler, geçim sağlayanlar.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'Râzık' isminin Allah'a mahsus olduğunu ve O'nun tüm canlıların rızkını veren olduğunu vurgular. Ayetteki 'hayru'r-râziqîn' (rızık verenlerin en hayırlısı), Allah'ın rızık verme konusunda eşsiz ve en üstün olduğunu ifade eder, O'ndan başka gerçek rızık verici olmadığını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'Râzık' isminin Allah'ın sıfatlarından olduğunu ve O'nun tüm mahlukatın rızkını takdir edip ulaştıran olduğunu açıklar. Bu ifade, Hz. İsa'nın Allah'a olan tam tevekkülünü ve O'nun rızık verme kudretine olan inancını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'Râzık' isminin Kur'an'da sıkça geçtiğini ve Allah'ın cömertliğini, kudretini ve tüm varlıkların ihtiyaçlarını karşılayıcılığını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bu ifade, Allah'ın rızık verme konusundaki mutlak üstünlüğünü ve eşsizliğini vurgular."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmed Avni Konuk · *5/114*