# Mâide Sûresi, 115. Âyet (5:115)

> قَالَ ٱللَّهُ إِنِّى مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۖ فَمَن يَكْفُرْ بَعْدُ مِنكُمْ فَإِنِّىٓ أُعَذِّبُهُۥ عَذَابًا لَّآ أُعَذِّبُهُۥٓ أَحَدًا مِّنَ ٱلْعَـٰلَمِينَ

*Kâla(A)llâhu innî munezziluhâ ‘aleykum(s) femen yekfur ba'du minkum fe-innî u'ażżibuhu ‘ażâben lâ u'ażżibuhu ehaden mine-l'âlemîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah da, "Ben onu size indireceğim. Ama ondan sonra sizden her kim inkar ederse, artık ben ona kainatta hiçbir kimseye etmeyeceğim azabı ederim" demişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/5/115

---

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","cehennem","kufur-sirk","ilahi-kitaplar"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın bir vaadini ve bu vaade karşı nankörlük edenlere yönelik şiddetli bir uyarıyı içermektedir. Temel olarak ilahi irade, insan sorumluluğu ve ahiret azabının benzersizliği kavramları etrafında şekillenir.","keyConcepts":[{"word":"مُنَزِّلُهَا","root":"ن ز ل","rootLatin":"n-z-l","meaning":"Allah'ın gökten bir şeyi (burada sofra) indirme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nüzûl (نُزُول), yüksek bir yerden aşağıya inmek demektir. Kur'an'da Allah'ın bir şeyi indirmesi (inzâl/tenzîl) genellikle vahiy, kitap veya rızık gibi manevi ya da maddi lütufların gönderilmesi anlamında kullanılır. Ayetteki 'münazziluhâ' ifadesi, Allah'ın kudretiyle sofrayı (mâide) gökten indireceğini, yani onu var edeceğini ve kullarına ulaştıracağını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"İnzâl (إنزال) kelimesi, mecazi olarak bir şeyi bir yerden diğerine ulaştırmak, takdir etmek anlamında da kullanılır. Burada 'münazziluhâ' ifadesi, Allah'ın sofrayı (mâide) kullarına bir lütuf olarak bahşedeceğini, onu onların istifadesine sunacağını ifade eder."}]},{"word":"يَكْفُرْ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"Allah'ın lütfunu veya emrini inkar etmek, nankörlük etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (كُفْر), bir nimeti örtmek, gizlemek ve nankörlük etmek demektir. Şer'î anlamda ise Allah'ın birliğini, peygamberlerini veya indirdiği hükümleri inkar etmektir. Ayetteki 'men yekfur' ifadesi, Allah'ın indirdiği sofrayı bir mucize ve nimet olarak kabul etmeyip, onu yalanlayan veya nankörlük eden kişiyi kasteder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr kavramı, Kur'an'da sadece inançsızlık değil, aynı zamanda Allah'ın lütuflarına karşı nankörlük etme ve O'nun ayetlerini reddetme anlamlarını da içerir. Bu ayette, Allah'ın mucizevi sofrayı indirme vaadine rağmen, bu nimeti inkar edenlerin karşılaşacağı akıbet vurgulanır ve küfrün sadece bir inanç meselesi değil, aynı zamanda bir ahlaki duruş olduğu belirtilir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Küfr, nimeti örtmek ve gizlemek manasına gelir. Bir kimsenin Allah'ın nimetini inkar etmesi, ona nankörlük etmesi demektir. Ayetteki 'yekfur' fiili, Allah'ın vaadini ve lütfunu reddetme, ona karşı şükürsüzlük etme eylemini ifade eder."}]},{"word":"أُعَذِّبُهُۥ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah'ın bir kişiye ceza vermesi, azap etmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azâb (عَذَاب), bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermek demektir. Kur'an'da genellikle Allah'ın günahkarlara verdiği cezayı ifade eder. Ayetteki 'ü'azzibuhû' fiili, Allah'ın, nankörlük edenlere dünyada veya ahirette eşi benzeri görülmemiş bir ceza uygulayacağını, onları şiddetli bir şekilde cezalandıracağını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Azâb, nefse elem veren her şeydir. Allah'ın azabı ise, O'nun gazabının bir tezahürü olarak kullarına verdiği cezadır. Ayetteki 'lâ ü'azzibuhû ehaden mine'l-âlemîn' ifadesi, bu azabın şiddetini ve benzersizliğini vurgulayarak, Allah'ın kudretini ve adaletini gösterir."}]},{"word":"عَذَابًا","root":"ع ذ ب","rootLatin":"a-z-b","meaning":"Allah tarafından verilen, acı verici ve şiddetli ceza.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Azâb, bir şeyi engellemek, alıkoymak ve acı vermek demektir. Burada 'azâben' kelimesi, fiilin mastarı olarak gelerek azabın şiddetini ve büyüklüğünü pekiştirir. Ayetteki 'azâben lâ ü'azzibuhû ehaden mine'l-âlemîn' ifadesi, bu cezanın diğer tüm cezalardan farklı ve daha şiddetli olacağını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Azâb, nefse elem veren her şeydir. Mastar olarak kullanıldığında, fiilin anlamını güçlendirir. Bu ayetteki 'azâben' kelimesi, Allah'ın nankörlük edenlere vereceği cezanın niteliğini ve niceliğini, yani onun eşsiz ve çok şiddetli olacağını belirtir."}]},{"word":"الْعَـٰلَمِينَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"Tüm varlıkları, insanları ve cinleri kapsayan evrensel bir topluluk.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âlem (عَالَم), bilinen her şey demektir ve genellikle akıl sahibi varlıklar için kullanılır. 'Âlemîn' ise, insanlar, cinler ve melekler gibi akıl sahibi tüm varlıkları kapsayan çoğul bir ifadedir. Ayetteki 'mine'l-âlemîn' ifadesi, Allah'ın bu azabı, yaratılmışlar içinde hiç kimseye vermediği kadar şiddetli ve benzersiz kılacağını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Âlemîn kelimesi, Kur'an'da genellikle 'âlemlerin Rabbi' ifadesinde olduğu gibi, Allah'ın tüm yaratılmışlar üzerindeki egemenliğini ve kudretini ifade eder. Bu ayette ise, Allah'ın azabının evrenselliğini ve eşsizliğini belirtmek için kullanılarak, bu cezanın tüm varlıklar içinde bir benzerinin olmadığını vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ben","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":4,"surface":"مُنَزِّلُهَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ز-ل","rootLatin":"n-z-l","lemma":"مُنَزِّل","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"indirecek olan","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i fâilin mef'ûlü olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"عَلَيْكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerinize"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":6,"surface":"فَمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":7,"surface":"يَكْفُرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَفَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"inkar ederse","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"بَعْدُ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh hazfedildiği için damme üzere mebnî","gloss":"sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":9,"surface":"مِنكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizden"},{"position":9,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"فَإِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":10,"surface":"إِنِّىٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":10,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ben","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":11,"surface":"أُعَذِّبُهُۥ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"ona azap ederim","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"عَذَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir azap","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":13,"surface":"لَّآ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki ... değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":14,"surface":"أُعَذِّبُهُۥٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-dh-b","lemma":"عَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"azap etmem","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":14,"surface":"هُۥٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûl-i mutlak"},{"position":15,"surface":"أَحَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ح-د","rootLatin":"a-h-d","lemma":"أَحَد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hiç kimseye","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"ٱلْعَـٰلَمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَالَم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"âlemlerden","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâla"},{"position":2,"translit":"(A)llâhu"},{"position":3,"translit":"innî"},{"position":4,"translit":"munezziluhâ"},{"position":5,"translit":"‘aleykum(s)"},{"position":6,"translit":"femen"},{"position":7,"translit":"yekfur"},{"position":8,"translit":"ba'du"},{"position":9,"translit":"minkum"},{"position":10,"translit":"fe-innî"},{"position":11,"translit":"u'ażżibuhu"},{"position":12,"translit":"‘ażâben"},{"position":13,"translit":"lâ"},{"position":14,"translit":"u'ażżibuhu"},{"position":15,"translit":"ehaden"},{"position":16,"translit":"mine"},{"position":17,"translit":"l'âlemîn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (29)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Duhân Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Zâriyât Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Muhtelif Sohbet Arası Sohbetler (27)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Maide suresi 115 ayetinde*
- **Hadîd Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/115*
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/115*
- **Zuhruf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/115*
- **İnci Tezgâhı (2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *5/115*